Lesuitval

Urennorm middelbare school onder druk door lesuitval

Leerlingen van het Mendel College dragen een mondkapje op de eerste schooldag.Beeld ANP

Lesuitval zal de komende maanden door corona alleen maar toenemen. De Onderwijsinspectie toont begrip als scholen hierdoor hun urennorm niet halen. 

De uren die middelbare scholieren voor de zomervakantie hebben gemist vanwege de lockdown, hoeven niet te worden ingehaald. De Onderwijsinspectie zal zich eveneens begripvol opstellen als scholen de komende maanden kampen met grootschalige lesuitval vanwege zieke of kwetsbare leraren of uitbraken van het virus op school. De urennormen op vmbo, havo en vwo komen zo, met instemming van de Inspectie, onder druk te staan. 

Op het vmbo moeten 3700 lesuren in vier jaar worden gegeven, op de havo 4700 lesuren in vijf jaar en op vwo 5700 in zes jaar. Als scholen dit niet redden, zal de Inspectie ‘maatwerk’ leveren, zegt een woordvoerder: “Als inspectie kijken we per bestuur welke keuzes zijn gemaakt bij het inzetten van onderwijstijd en de verantwoording daarover. Het kan zijn dat sommige leerlingen meer en anderen minder uren nodig hebben om de lesstof eigen te maken.  Dergelijk maatwerk, voor wat betreft onderwijstijd, is op grond van de wet- en regelgeving in het voortgezet onderwijs mogelijk.”

Dat er zo verschillen zullen ontstaan tussen de hoeveelheid uren die scholen kunnen besteden aan een vmbo-, havo- of vwo- traject, is volgens Eugenie Stolk, voorzitter van de Algemene Onderwijsbond, ‘natuurlijk niet de bedoeling’. Zij voorziet dat door de lesuitval eindexamens niet gehaald worden, of leerlingen in de problemen komen op een vervolgopleiding.  Gisteren meldden Maastrichtse onderzoekers al dat met name vmbo’ers vrezen voor hun eindexamen ten gevolge van leerachterstand. “Mijn pleidooi is dan ook: stel als inspectie een grens aan hoe lang je eventuele overschrijding van de urennorm wilt toestaan.” 

Aandacht voor het lerarentekort naar de achtergrond verdwenen

Het lerarentekort maakt het lastig om door corona thuiszittende leraren ook nog eens te vervangen, maar Stolk denkt toch dat scholen zich daar deze zomer meer op hadden kunnen voorbereiden. “Je ziet dat aan de hoeveelheid vacatures in het voortgezet onderwijs. Het Onderwijsblad lieten de vacaturesite Meesterbaan een analyse maken, en die zagen dat de er afgelopen juli 43 procent minder vacatures voor nieuwe leraren waren uitgezet dan een jaar geleden. Door alle drukte rondom coronamaatregelen is de aandacht voor het lerarentekort naar de achtergrond verdwenen. ” 

Het is de bonden van leraren en ouders een doorn in het oog dat nergens wordt geregistreerd hoe groot de lesuitval in Nederland precies is. Scholen houden dat wel voor zichzelf bij, maar er zijn geen openbare cijfers van. Omdat lesuitval vaak in een tussenuur plaatsvindt, hebben ouders het niet altijd in de gaten. Lobke Vlaming van Ouders & Onderwijs hoort dat ouders “er ineens achter komen dat hun kind al tien weken geen Duits heeft gehad”. De ouderorganisatie maakt zich vooral zorgen om kwetsbare leerlingen die hun fysieke lessen nodig hebben voor persoonlijke begeleiding,  concentratie en motivatie.

De PvdA, GroenLinks en SP dienden vorig jaar al een motie in om de minister Slob te vragen om registratie van de hoeveelheid gemiste lesuren, maar die is nog steeds niet uitgevoerd. Tweede-Kamerlid Lisa Westerveld (GL): “Het ging ons erom inzicht te krijgen welke lessen uitvallen, wanneer er onbevoegden voor de klas worden gezet en hoe we kunnen voorkomen dat leerlingen naar huis gestuurd worden. Toen we in juni weer om registratie vroegen, zei minister Slob dat het te druk was met alle coronamaatregelen en dat je dit van het ministerie nu niet kunt vragen. Maar ik denk juist dat het nu heel belangrijk is. Niet om scholen erop af te rekenen, maar om te zien waar kinderen leerachterstanden aan het oplopen zijn.”

Minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) vertrekt bij middelbare school Lumion.Beeld ANP

Thuisonderwijs kan fysieke les nooit helemaal vervangen

Ook de koepel van middelbare scholen vindt het registeren van lesuitval ‘nuttige informatie’. “Dan kan je in ieder geval zien hoe groot het probleem straks is", zegt een woordvoerder. “Doe het dan wel geanonimiseerd. Als ouders van scholen willen weten hoeveel les er uitvalt, kunnen ze bij de school terecht.”

De docenten die thuis zitten en niet ziek zijn, kunnen zich natuurlijk bezighouden met thuisonderwijs, stelt de VO-Raad. Het is de vraag of online lessen volwaardig meetellen voor de urennorm. “Thuisonderwijs kan de fysieke les nooit helemaal vervangen", zegt Stolk. Westerveld vindt dat je moet registreren of een les online heeft plaatsgevonden. “Maar kwetsbare leerlingen is het natuurlijk in ieder geval iets.”

Lees ook:

Spatmaskers, mondkapjes en looproutes: welkom in de anderhalvemeterschool

Op het Calandlyceum in Amsterdam beleefden honderden brugklassers woensdag hun eerste schooldag. Een spannend moment, zeker met al die nieuwe regels. Een kijkje op drie doorslaggevende plekken in het schoolgebouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden