Wetenschappelijk onderwijs

Universiteiten, studenten en vakbonden samen in actie; er moet zeker een miljard bij

Universitair medewerkers en actiegroep WOinActie voerden in 2018 ook al actie in Den Haag tegen de voorgenomen bezuinigingen in het universitair onderwijs. Beeld ANP
Universitair medewerkers en actiegroep WOinActie voerden in 2018 ook al actie in Den Haag tegen de voorgenomen bezuinigingen in het universitair onderwijs.Beeld ANP

Het water staat de universiteiten aan de lippen. Er móét meer geld bij, zeggen studenten, docenten en universiteiten die dinsdag door het hele land actievoeren.

De overheid steekt te weinig geld in de universiteiten en het academische onderzoek. Met deze boodschap staan universiteiten, studenten, hoogleraren en vakbonden dinsdag samen op de barricaden. Een ongekende samenwerking, aldus de actievoerders zelf, verenigd onder de noemer Normaal Academisch Peil.

Het probleem: de studentenaantallen groeien, maar er komt geen geld bij vanuit het ministerie van onderwijs. Volgens universiteitenvereniging VSNU daalt de rijksbijdrage per student al jaren. Dat leidt tot een hoge werkdruk, veel uitval en te weinig tijd voor onderzoek.

Om de druk te verlagen en de onderfinanciering tegen te gaan, willen de actievoerders er 1,1 miljard euro bij. Dat bedrag komt niet uit de lucht vallen: het werd eerder al door actiegroep WOinActie berekend. Een onderzoeksrapport van PriceWaterhouseCoopers bevestigde vorige maand dat universiteiten 800 miljoen structureel tekort komen, plus 300 miljoen incidenteel.

Hoe vertaalt dat tekort zich in de praktijk? “Vroeger bestonden mijn werkgroepen uit zo’n vijftien studenten, nu zijn dat er 22”, zegt hoogleraar statistiek Casper Albers van WOinActie. “De assistenten die mij daarbij helpen, waren vroeger afgestudeerden of gepromoveerden, nu zijn het studenten die vorig jaar het vak met een goed cijfer afsloten. Elk jaar ging de kaasschaaf er overheen, bijna onopgemerkt.”

Studenten voelen die hoge werkdruk ook, zegt Freya Chiappino van de Landelijke Studentenvakbond. “We zien het aan de mailtjes die we soms ’s nachts terugkrijgen van docenten. Of je merkt in de colleges dat ze tegen een burn-out aan zitten.”

Onderzoek

Behalve naar onderwijs moet er ook meer geld naar onderzoek, betogen de actievoerders. “Slechts 2,2 procent van het bbp gaat naar onderzoek en innovatie. Daarmee haalt het kabinet haar eigen doelstelling van 2,5 procent niet eens. Laat staan de afgesproken Europese ambitie van 3 procent”, schrijven ze op de site normaalacademischpeil.nl.

Albers wijst naar de ontwikkeling van het coronavaccin Janssen, waarbij de universiteit in Leiden was betrokken. “Dat was mogelijk, doordat de onderzoekers goed zijn opgeleid. Dat vaccin gaat ons helpen uit de lockdown te komen. Met zulke voorbeelden is het duidelijk dat naast het onderwijs, ook de investeringen in onderzoek op peil moeten worden gehouden.”

Omdat de studentenaantallen door de coronacrisis opnieuw zijn toegenomen, trekt het kabinet via het Nationaal Programma Onderwijs structureel 645 miljoen uit ter compensatie. Maar dat is niet genoeg, zeggen zowel Albers als Chiappino. “Natuurlijk helpt het iets, maar in vergelijking met het miljard dat we tekort komen, is het niet genoeg”, zegt Albers.

In sommige steden zullen de actievoerders de straat op gaan, maar het grootste gedeelte van de demonstraties zullen online plaatsvinden. “Via sociale media”, zegt Albers, “maar we vragen ook aan mensen aandacht aan het onderwerp te besteden tijdens hun online colleges en vergaderingen. Ook vragen we ze ons logo als achtergrond te gebruiken in de meetings.”

Met de acties hopen de deelnemende partijen meer druk te kunnen uitoefenen op Den Haag. “Onderwijs heeft de afgelopen jaren niet hoog op het prioriteitenlijstje van de politici gestaan”, zegt Albers. “In het begin hadden we nog wel wat vlees op de botten, maar de rek is er nu echt uit.” Bij de kabinetsformatie in 2017 werd volgens Albers het onderwijs ook vergeten. “Veel partijen hadden goede dingen over het onderwijs in hun programma’s staan, maar we zagen dat aan de onderhandelingstafel nauwelijks terug. Dat scenario willen we nu voorkomen.”

Lees ook:

Het mbo en hoger onderwijs komen een miljard tekort, vooral de universiteit komt moeizaam rond

Er zijn miljoenen euro’s extra nodig om de kwaliteit van het mbo, hbo en wo op peil te houden. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van onderwijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden