InterviewRector Han Nijboer

Twee keer per week zelftesten in het onderwijs: ‘Daarmee hadden we in december de school misschien niet hoeven sluiten’

Een docent van de Mytylschool Gabriel, een school voor speciaal (voortgezet) onderwijs, ondergaat preventief een coronasneltest. Het doel van de sneltesten is het snel opsporen van besmettingen en het voorkomen van een corona-uitbraak zodat het onderwijs zo veel mogelijk door kan gaan.  Beeld ANP
Een docent van de Mytylschool Gabriel, een school voor speciaal (voortgezet) onderwijs, ondergaat preventief een coronasneltest. Het doel van de sneltesten is het snel opsporen van besmettingen en het voorkomen van een corona-uitbraak zodat het onderwijs zo veel mogelijk door kan gaan.Beeld ANP

Vanaf maandag mogen leraren op basis- en middelbare scholen twee keer per week gratis een zelftest doen. Zo hopen scholen besmettingshaarden in de klas vroegtijdig op te sporen.

Het ging allemaal heel snel, herinnert rector Han Nijboer van het Carmel College Salland in Raalte zich. Op een maandagochtend in december bleek een leerling van de havo/vwo-locatie besmet met het coronavirus. En toen nog een, en nog een. De ene na de andere leerling testte positief. De school was zomaar een brandhaard geworden.

Voor de zekerheid snelden hordes klasgenoten naar de GGD voor een test, maar de uitslag daarvan zou nog dagen op zich laten wachten. “Het bracht veel onzekerheid teweeg”, zegt Nijboer. “We hadden geen zicht op hoeveel leerlingen precies besmet waren.” Hij besloot al zijn 1400 leerlingen van de havo/vwo-locatie preventief naar huis te sturen.

Ook voor leerlingen

Met inzet van zelftesten kunnen besmettingen als die op het Carmel College Salland makkelijker worden opgespoord, meent het ministerie van onderwijs. Vanaf maandag bezorgt het ministerie daarom antigeentesten bij basis- en middelbare scholen en scholen voor speciaal onderwijs, in totaal 14 miljoen tot de zomervakantie. Voor leerkrachten is twee keer per week een zelftest beschikbaar.

Op middelbare scholen mogen leerlingen die zelf geen klachten hebben, maar die wel in de klas hebben gezeten met een besmet persoon, zich ook gratis laten testen. Dat is boven op de gewone testregels: wie klachten heeft, of binnen anderhalve meter van een besmet persoon is geweest, moet alsnog bij de GGD een officiële test laten doen.

Geen sluiting

Het is een oplossing die het Carmel College Salland in december ook had kunnen helpen, meent de rector. “Als we in december preventieve zelftesten hadden gehad, had de school misschien niet hoeven sluiten”, zegt Nijboer. Vooral de snelle uitslag van de zelftesten – een kwartier – trekt hem aan. “In december duurde het drie of vier dagen voordat de testuitslag van de GGD binnen was. Daar konden wij niet op wachten.”

De komende twee weken rijdt het ministerie van onderwijs met een busje door het land, om alle zelftesten te bezorgen. Omdat het Carmel College Salland de lading ‘ergens deze week’ door de bus krijgt, zijn de voorbereidingen in volle gang. “Zo volgen een paar collega’s snel een onlinecursus, zodat ze anderen kunnen begeleiden bij het doen van de zelftest”, zegt de rector. Leerkrachten mogen hun testen straks in speciaal aangewezen tijdsvakken ophalen, om drukte te voorkomen.

Ook richt de school een speciaal testlokaal in, zodat leerlingen zich buiten het zicht van klasgenoten kunnen laten testen. “Zo proberen we groepsdruk te vermijden. De zelftesten zijn vrijwillig en zo blijft dat ook écht zo”, vertelt de rector. Ouders moeten toestemming geven voordat hun een kind een test mag doen.

Een zelftest moet je uiteindelijk zelf in je neus stoppen. Zijn ook 12-jarige brugklassers daartoe in staat? “Dat gaan we zien”, zegt Nijboer. “Wij hebben dit nog nooit gedaan. Maar wie niet wil, hoeft het niet te doen.”

Minder betrouwbaar

Aan de zelftesten kleeft een nadeel: ze zijn een stuk minder betrouwbaar dan de testen van de GGD. Van de mensen die volgens een PCR-test besmet waren met het coronavirus, test zo’n 60 procent ook positief met een antigeentest. “We zijn ons bewust van die onzekerheid”, voegt Stefanie Geerdink, directeur bedrijfsvoering van de school, toe. “Maar we zien de zelftesten als een extra stap, boven op de testen van de GGD.” Ze benadrukt dat de zelftesten alleen zijn bedoeld voor klachtenvrije leerlingen, die niet in nauw contact met besmette klasgenoten zijn geweest. “En een kind met klachten sturen we altijd naar huis.”

De uitbraak in december leidde uiteindelijk tot zo’n 50 besmette leerlingen. Omdat de regering een week later een landelijke schoolsluiting invoerde, bleef het Carmel College Salland tot februari dicht. Dat hoopt Nijboer niet nog een keer mee te maken: “Het sluiten van de scholen en het online lesgeven geeft zoveel onrust”, zegt hij. “Het liefst geven we fysiek onderwijs aan zo veel mogelijk leerlingen: hopelijk dragen de zelftesten daar een beetje aan bij.”

Lees ook:

Middelbare scholieren gaan gemiddeld 2,5 dag naar school

Middelbare scholen geven twee keer zo veel fysieke les als na de eerste lockdown. ‘Ze tonen creativiteit’, zegt Paul Rosenmöller van de VO-Raad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden