ReportageThuisonderwijs

Thuisonderwijs met elf kinderen, hoe doe je dat?

Dineke van der Pluijm (48) met een deel van haar kinderen aan de keukentafel. Vlnr: Ruth (10), David (14), Oscar (8), Frank (3), Leanne (6) en Esther (12).Beeld Koen Verheijden

Nu de scholen dicht zijn, worstelen veel ouders met thuisonderwijs. Met haar elf kinderen probeert Dineke van der Pluijm uit Hengelo het hoofd koel te houden. ‘Ik ben al blij als ik het eten op tijd op tafel heb.’

Met zijn kleine handjes veegt Frank (3) driftig de huiswerkplanning van het bord. Daarna steekt hij ze triomfantelijk in de lucht en kijkt ondeugend naar zijn moeder. “Zo gaat het hier dus”, zegt Dineke van der Pluijm (48) lachend terwijl ze hem optilt en een knuffel geeft. “We zitten de hele dag bovenop elkaar, dus je kunt je niet overal druk om maken.”

De grote houten keukentafel in hun zonnige woonkamer in Hengelo ligt bezaaid met werkboeken, stiften, waterverf en speelgoed. Ook in de rest van de kamer slingeren spullen: manden wasgoed, poppen, knutselwerkjes. Het huis is eigenlijk te klein, zegt Dineke monter. “We kochten het toen we zes kinderen hadden. Toen paste het. Nu barsten we een beetje uit onze voegen.”

Om twaalf uur grote pauze

Inmiddels is het gezin bijna verdubbeld: van zes kinderen naar elf. Zes jongens en vijf meisjes. De oudste is 23, de jongste 3. Allemaal wonen ze nog thuis. Dat is momenteel flink aanpoten, zegt Dineke. Harmen (23) en Matthias (19) werken overdag in de bouw, maar door de sluiting van de scholen is de rest sinds twee weken aan huis gekluisterd. Zes van haar kinderen zitten op de basis- of middelbare school.

Hoe ze dat bolwerkt? Dineke wijst naar een planning op de zijkant van de koelkast. Ze is zelf vroeg beneden en probeert iedere dag uiterlijk om negen uur te beginnen. “Omdat we christelijk zijn en de kinderen op een openbare school zitten, begin ik met een tekst uit de Bijbel. Daarna gaan we met schoolwerk aan de slag, en om tien uur drinken we koffie met alle kinderen en mijn man Gideon. Om twaalf uur houden we grote pauze, daarna werken ze nog een uurtje en rond twee uur mogen ze spelen.”

Vanaf twee uur 's middags mogen de kinderen van het gezin Van der Pluijm naar buiten. Vlnr: Oscar (8), Esther (12), David (14), Frank (3), Leanne (6) en Ruth (10).Beeld Koen Verheijden

Haar man Gideon is technisch ontwerper bij de gemeente en werkt nu op zolder. Zelf werkt Dineke niet buitenshuis. Ze was een tijdje basisschoolleerkracht, maar stopte daarmee toen er kinderen kwamen. Dat biedt in de huidige situatie uitkomst. Ze kan haar kinderen helpen zonder tussenkomst van bellende klanten of videovergaderingen. “Als ik nu óók nog zelf zou moeten werken zou ik gek worden”, zegt ze. “Daarvoor is ons gezin echt te groot.”

Maar ook zonder thuiswerken bezorgt de situatie haar wel eens hoofdpijn, geeft ze toe. Ze werpt een blik op de kleine Frank (3), die luid een zelfbedacht lied zingt (‘lalala!’) en met plastic dieren op tafel slaat. Haar zoon Oscar (8) probeert zich intussen op zijn rekensommen te concentreren. “Voor hem is dit het zwaarst”, zegt ze. “Hij is autistisch en heeft hier in huis geen rustige eigen plek. Ik moest hem vanochtend op schoot nemen om hem moed in te praten.”

De weektaken mee naar huis

Ook Esther (12), die in de brugklas zit, vindt het soms lastig werken in de woonkamer. De kleintjes hangen om haar nek terwijl ze op de computer plaatsen in Brazilië opzoekt. “Het is hier heel druk”, zegt ze. “Dat is wel moeilijk huiswerk maken.”

Over de aanpak van basisschool Dalton Hengelo Zuid, die tegenover hun huis staat, is Dineke tevreden. Via school hebben alle kinderen een eigen laptop of tablet. De kinderen zijn het al gewend om met weektaken te werken. Die krijgen ze nu mee naar huis. Vragen kunnen ze mailen aan de leraren, die meestal snel antwoorden. Deze week gaat de school experimenteren met videobellen via Zoom. Dat wordt qua planning nog wel een uitdaging, verwacht Dineke. “Ik hoop niet dat alle leraren op hetzelfde tijdstip willen bellen.”

Dat ze in deze vreemde periode minder aan het huishouden toekomst, neemt ze maar even voor lief. Net als het feit dat haar kinderen soms ruziemaken, elkaar afleiden of hun schoolwerk niet afkrijgen. Niet te veel vooruitdenken en niet te streng willen zijn, dat is haar devies. “Ik hoop vooral dat er niemand ziek wordt.”

‘De lat ligt bij de maan!’

Ingeborg Dijkstra, pedagoog in Maastricht, helpt ouders en docenten met het inrichten van thuisonderwijs. Voor ouders heeft ze deze tips. 

Wees flexibel

“Het klinkt als een open deur, maar probeer gewoon uit wat wel en niet werkt. Het ene gezin is het andere niet. Als jullie allemaal uitslapers zijn, durf je ritme dan te verplaatsen. Je hoeft het schema van school niet van minuut tot minuut te volgen. In die zin is een groot gezin een voordeel, want daar zijn ouders gewend om wat minder bovenop hun kinderen te zitten. Dat is goed.”

Houd contact met school

“Dit is voor iedereen een bijzondere tijd. Laat docenten weten voor jouw kind wel en niet werkt. Vraag ze waar de prioriteiten qua schoolwerk liggen. Communicatie, ook richting je kind, is het sleutelwoord.”

Leg de lat niet te hoog

“Binnen 24 uur na de aankondiging van de sluiting stond Twitter vol met dagschema’s. Soms geven scholen een voorbeeldschema mee. De intenties zijn goed, maar ouders kunnen er kriegel van worden. In Nederland zijn we zo opgefokt en perfectionistisch. De lat ligt bij de maan! Leg die lat wat lager. We moeten mild zijn. Dit is een bijzondere situatie, die vraagt om rust en juist niet om nog meer stress.”

Lees ook: 

‘De coronacrisis gaat goede dingen opleveren voor het onderwijs’

De onderwijswereld staat op zijn kop. Scholen moeten in sneltreinvaart digitaliseren en innoveren om lessen op afstand aan te bieden. Hoe gaan ze daarmee om?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden