null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

De opvoedvraagHoger onderwijs

Thuisonderwijs maakt veel studerende jongvolwassenen eenzaam. Hoe kun je als ouder helpen?

Nu het hoger onderwijs dicht is, hebben thuiswonende jongvolwassenen het zwaar. Wat kunnen ouders doen om hen te helpen?

Joost van Egmond

Minderjarige kinderen zitten sinds deze week voor het merendeel weer op school. Zoniet de studerende jongvolwassenen. Zij zitten het grootste deel van de tijd thuis, en voor de meesten betekent dat: bij hun ouders. Daar gaat het lang niet altijd goed met ze. Grote aantallen studenten hebben last van eenzaamheid of emotionele uitputting, blijkt uit onderzoek van het Trimbos Instituut. Zeker bij thuiswonende kinderen zien de ouders dat gebeuren, maar het is voor hen enorm moeilijk om ermee om te gaan.

“Het is echt een worsteling”, benadrukt Carolien Gravesteijn, lector ouderschap en ouderbegeleiding aan Hogeschool Leiden. “Ze zijn wel volwassen en gaan hun eigen weg, maar het blijven je kinderen. Als het dan niet goed met ze gaat, is dat voor ouders een zoektocht: hoe begeleid ik, zonder me er te veel mee te bemoeien?”

Wat je in ieder geval beter niet kunt doen, is tegenover je kind gaan zitten, figuurlijk, maar ook letterlijk. “Ga iets doen”, zegt Gravesteijn. “Wandelen, of een eind rijden, iets waarbij je naast elkaar belandt. Dat praat veel makkelijker.”

Want dat volwassen kinderen niet met hun ouders over hun problemen zouden willen praten, is een grote misvatting. “Ook op latere leeftijd zoeken kinderen nog steeds steun bij hun ouders”, benadrukt Jolien Dopmeijer van het Trimbos Instituut. “Ze vinden het alleen heel moeilijk om daar zelf over te beginnen.”

Los geen problemen op

De manier waarop je dat gesprek insteekt, verandert wel sterk naarmate het kind ouder wordt. “We hebben de neiging om zelf met oplossingen te komen”, zegt Gravesteijn, “en bij jongere kinderen werkt dat doorgaans ook. Maar bij jongvolwassenen wil je echt aansluiten bij wat ze zelf willen. Vraag bijvoorbeeld: Wat heb je nodig om deze periode door te komen? Laat het initiatief bij hen. Wees als ouder betrokken, zonder zaken over te nemen, adviseer kinderen, zonder problemen op te lossen.”

Dopmeijer bespeurt nogal wat onbegrip tussen de generaties. Ouderen hebben gauw de neiging om de problemen van jongeren te relativeren. “Maar het ontmoeten van leeftijdgenoten is op deze leeftijd echt core business. Dat moet je serieus nemen.”

Daar sluit Gravesteijn zich bij aan. “Ik dacht in het begin van de pandemie zelf ook ‘dit is niet het ergste, het is geen oorlog’. Maar onderhand zien we de effecten van het gebrek aan sociale contacten, tot depressies aan toe.”

Wees een sparringpartner

Daar zit wel de angel van de rol die ouders kunnen spelen, want de rol die leeftijdgenoten vervullen, kunnen ze nooit vervangen. En dat moeten ze volgens Gravesteijn ook vooral niet willen proberen. “Maar je kunt een sparringpartner zijn. Stimuleer ze om online anderen te ontmoeten, of fysiek in kleine groepjes.”

En mocht zo’n groepje wat groter blijken dan de rijksoverheid graag had gezien, ga er dan niet te hard in, stelt Gravesteijn. “We kennen allemaal de verhalen dat je kind met een paar vrienden afspreekt, en dan blijkt de volgende ochtend dat het er acht waren. Als je dan te belerend bent, kun je de problemen vergroten. Dan is het soms beter om te bespreken hoe belangrijk het is om jezelf regelmatig te testen bijvoorbeeld. Want voor het welzijn van jongeren zijn sociale contacten een belangrijke voorwaarde. Dat weeg je mee als ouder.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden