Studeren

Teleurgesteld hoger onderwijs richt de pijlen op september

Studenten in de grote zaal van het Concertgebouw, studerend onder het genot van klassieke muziek (oktober 2020). Beeld ANP
Studenten in de grote zaal van het Concertgebouw, studerend onder het genot van klassieke muziek (oktober 2020).Beeld ANP

Het nieuws dat versoepelingen in het hoger onderwijs waarschijnlijk uitblijven, komt met de hoge besmettingscijfers niet helemaal als een verrassing. Wel als een teleurstelling.

Het voorzichtige optimisme van het kabinet tijdens de vorige persconferentie blijkt tevergeefs: versoepelingen voor het hoger onderwijs komen er na dinsdagavond waarschijnlijk niet. Volgens ingewijden is er zelfs pas eind mei of begin juni ruimte om de samenleving meer ruimte te bieden.

Demissionair minister Hugo de Jonge zei vorige maand dat hogescholen en universiteiten zich klaar konden maken om ‘in een volgende fase’ te heropenen. Maar met de huidige besmettingscijfers vindt het kabinet versoepelingen niet reëel.

Het is iets waar de bestuurders van hogescholen en universiteiten al rekening mee hadden gehouden. “Ik heb zelf de afgelopen tijd reclame gemaakt voor een langetermijnvisie”, zegt collegevoorzitter Ron Bormans van de Hogeschool Rotterdam. “Het op- en afschalen zorgt alleen maar voor onrust.” Hij hoopt zelf op september. “Niet omdat ik zo’n kille man ben, maar we moeten reëel en eerlijk zijn. En zelfs dan kunnen we maar 30 tot 40 procent van onze capaciteit benutten, omdat we nu eenmaal gebonden zijn aan de anderhalve meter.”

Eind mei weinig onderwijs

Voor het hoger onderwijs maakt een heropening eind mei inderdaad weinig uit, zegt ook rector magnificus Rianne Letschert van Maastricht University. “Dat is de tijd van de tentamens, scripties en stage. Er wordt nog weinig onderwijs gegeven. Het nieuws is wel teleurstellend, studenten zijn er klaar mee. Aan de andere kant: het is wat het is.” Ook zij kijkt naar het nieuwe studiejaar. “Dan hoop ik dat ons wordt gegund de universiteit zo veel mogelijk te openen.”

Geert ten Dam, collegevoorzitter van de Universiteit Amsterdam, kijkt eveneens naar het nieuwe studiejaar, al hoopt ze dat er voor de zomer nog een en ander mogelijk is op de campus. Ze noemt het uitblijven van versoepelingen ‘erg teleurstellend’, maar legt zich bij het besluit neer. “Ik ga ervan uit dat het duidelijk is dat het belang van het heropenen van het hoger onderwijs groot is. Het kabinet heeft gewikt en gewogen, maar vindt het risico met de oplopende besmettingen blijkbaar te groot.”

Op de Universiteit Twente in Enschede worden in enkele practicumlokalen nog kleinschalige onderzoeken gedaan, vooral door studenten in de laatste fase van hun studie. “Onze campus is heel uitgestrekt, ik weet zeker dat we hier veilig meer fysiek onderwijs zouden kunnen geven”, zegt bestuursvoorzitter Victor van der Chijs. Ook Bormans en Letschert denken dat er in Rotterdam en Maastricht meer studenten op een veilige manier naar de campus kunnen komen.

In Enschede krijgen de studieverenigingen weer ruimte om met elkaar te vergaderen. Van der Chijs: “Die zijn heel belangrijk binnen onze universiteit en nemen veel verantwoordelijkheid. Het loopt niet uit de hand: de studenten zijn soms zelfs nog voorzichtiger dan wij van ze verwachten. Zeker onze Duitse en Aziatische studenten vinden het vreemd dat Nederlandse coronamaatregelen vaak slechts dringende adviezen zijn, en dat er zo lang gewacht werd met het mondkapje. Onze studenten zijn er niet gelukkig mee, maar ik denk wel dat ze het grotere belang van de maatregelen inzien.”

Ingeboet op onderwijskwaliteit

Is dit collegejaar een verloren jaar? Ten Dam: “Dat mag je nooit zo zeggen, hoewel het absoluut waar is dat we op onderwijskwaliteit hebben ingeboet. Dat is niet alleen voor individuele studenten een ramp, maar ook voor onze maatschappij. Goed opgeleide studenten zijn het kapitaal van de samenleving.” In Enschede hebben ze nog een beetje hoop gevestigd op sneltests die in de zomermaanden wat verlichting kunnen brengen. “We hebben het jaar nog niet afgeschreven”, zegt Van der Chijs. “Wat studieresultaten betreft is het zelfs een goed jaar. We verwachten in ieder geval half augustus op de universiteit van de anderhalve meter af te zijn.”

Bormans en Letschert vinden de term ‘verloren’ wel erg negatief. “Je moet een jaar nooit verloren noemen, dat is te grof gezegd. Studenten hebben hun resultaten gehaald, maar zijn ook versomberd”, zegt Bormans. “Ja, op bepaalde vlakken hebben studenten veel gemist”, aldus Letschert. “Maar er komen nog mooie ervaringen in de studietijd of erna, die deze coronaperiode hopelijk recht gaan trekken. Laten we positief naar de toekomst kijken.”

Lees ook:

Tweede Kamer wil meer ruimte voor hoger onderwijs en heeft kritiek op versoepelingen

De Tweede Kamer voelt voor nog meer versoepelingen. Kamerleden pleiten vooral voor het openen van hogescholen en universiteiten.

Het hoger onderwijs blijft voorlopig op slot. ‘Testen zal een beetje vrijheid geven, maar niet genoeg.’

In het hoger onderwijs verandert er voorlopig weinig, bleek uit de persconferentie van dinsdag. Er wordt ingezet op zelf- en sneltesten, maar het is de vraag of deze voor een snelle opening zullen zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden