ReportageLeenstelsel

Studenten zijn de stress en de schulden zat. ‘Ome Duo lijkt een suikeroom, maar zodra je werkt steelt-ie de helft van je loon’

null Beeld Phil Nijhuis
Beeld Phil Nijhuis

Tweeduizend studenten protesteerden op het Haagse Malieveld tegen het leenstelsel. Ze kampen met schulden en stress. ‘Je kan nu amper met plezier studeren.’

Tussen de stoelen door gluurt Kimberly Lindenhovius (21) naar de volgende treincoupé om te zien wat een andere studente aan het doen is. Er klinkt gekras van een zwarte stift op een stuk karton. Met een groepje studenten van de Hogeschool Windesheim reist Lindenhovius met de trein van Zwolle naar Den Haag, waar ze zich donderdagmiddag bij een protest tegen het leenstelsel voegen.

Op het karton verschijnt in blokletters: Fuck Het Leenstelsel. Er ontglipt Lindenhovius, die hbo rechten studeert, een grinnik als ze het ziet. “Niks aan toe te voegen”, zegt ze. De studente met het karton stelt zich voor: Ceyla Dilek (21), ze studeert psychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. “Ja, sorry”, zegt ze, met een blik op het half ingekleurde scheldwoord. “Maar ik kan niet zeggen dat het heel vervelend is. Nee, het is gewoon ongelofelijk klote.”

42.000 euro schuld

Op het Malieveld in Den Haag hebben zich zo’n tweeduizend studenten uit het hele land verzameld voor een demonstratie, georganiseerd door studentenvakbond LSVb en FNV Young and United. Ze willen aandacht voor de schulden waarmee het leenstelsel studenten sinds de invoering in 2015 heeft opgezadeld. Hun inschatting is dat studenten gemiddeld met 42.000 euro schuld zullen achterblijven. Nu er een nieuw kabinet gevormd wordt, hopen de demonstranten de politiek ervan te overtuigen het leenstelsel af te schaffen. De generatie studenten die ermee te maken heeft gehad, moet gecompenseerd worden.

Ceyla Dilek heeft om haar arm een linnen tasje hangen met de tekst eat, sleep, read, repeat. Ze woont bij haar ouders in Amsterdam en reist samen met vriendinnen uit Almere. Zij willen vooral de toekomststress die de schulden met zich meebrengen onder de aandacht brengen, zeggen ze. “Je kan daardoor amper met plezier studeren.”

Juist vanwege haar Turkse komaf en islamitische achtergrond kreeg ze alom te horen dat ze moest gaan studeren, zegt Dilek. “Als je het in het Westen wil maken, hogerop wil komen, dan moet je studeren, zei men. Uiteindelijk klopt dat niet. Hoe krijgen wij ooit een eigen huis, met deze woningmarkt en een studieschuld? Ik zou best op kamers willen, maar dat is onbetaalbaar in Amsterdam. Dan loopt mijn studieschuld helemaal op.”

Zorgelijke blik

Op het Malieveld hangt deze zonnige middag een festivalsfeer. Het is een contrast met de zorgelijke blik van Kimberly Lindenhovius, die niet precies weet hoeveel schuld ze opgebouwd heeft. “Ik durf niet meer te kijken in mijn overzicht. Bijna een jaar geleden deed ik dat voor het laatst, toen bleek dat ik aan het eind van mijn studie met een schuld van zo’n 56.000 euro zit.”

Een van de organisatoren van de demonstratie deelt witte vellen en gekleurde waskrijtjes uit. De studenten uit Zwolle nemen ze uitgelaten aan. De 22-jarige Eefje Ruesink, die de lerarenopleiding Nederlands doet, heeft gisteravond slogans bedacht met een huisgenoot die goed is in rijmen. Haar favoriet krabbelt ze op het papier. ‘Ome Duo lijkt een leuke suikeroom, maar zodra je werkt steelt-ie de helft van je loon.’

Waarom Lindenhovius’ schuld zo hoog is? Eerst begon ze aan een opleiding tot docent Engels, zegt ze, en daarna aan de journalistiekopleiding. Maar ze kwam er tijdens die studies achter dat ze niets voor haar waren. Dat brengt haar bij de overkoepelende slogan van de demonstratie: Niet mijn schuld. Voor haar gaat die goed op, zegt ze. “Ik kende mezelf nog niet toen ik zeventien was en begon te studeren. Daar kan ik niets aan doen.”

Het kan nog erger: als ze volgende week een toets niet haalt, loopt de studieschuld misschien nog hoger op. Toch is ze ervan overtuigd dat ze vandaag beter kan demonstreren dan leren voor haar toets. “Een jaar langer studeren is niets vergeleken bij straks 35 jaar afbetalen.”

Lees ook:

Dit zijn vier alternatieven voor het leenstelsel van studenten

Het aantal partijen dat in hun verkiezingsprogramma hun handen aftrekt van het leenstelsel in zijn huidige vorm, groeit. Welke alternatieven zijn er en wat zijn daar de voor- en nadelen van?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden