null Beeld
Beeld

ColumnSofie van de Waart

Stop de McDonaldisering van het onderwijs!

‘Dag juf Sofie, tot hoe ver moest ik thuis verder lezen in de Brief voor de koning? Groetjes Koen.’

‘Dag Koen, tot en met hoofdstuk zes, veel plezier, ik vond het prachtig, groetjes juf Sofie’, mail ik terug.

We zijn bij Explora, de hoogbegaafdenschool waar ik werk, en we lezen klassikaal De brief voor de koning van Tonke Dragt. Tiuri, de hoofdpersoon, twijfelt of hij de deur open zal doen van de kapel waar hij zit als onderdeel van de rituelen die hij moet ondergaan om ridder te worden. We lezen om de beurt een stukje. Geen van mijn leerlingen had dit boek gelezen, maar ik weet zeker dat niemand dit boek ooit gaat vergeten. Misschien is dit wel het mooiste onderdeel van mijn vak; kinderen verleiden tot het lezen van mooie boeken.

In de Volkskrant was er afgelopen week een discussie tussen twee literatuurwetenschappers en de Stichting Lezen. Kort samengevat: de li­teratuurwetenschappers vinden dat de middelbare schoollijst van De Jonge Jury, indirect betaald door overheidsgeld, niet literair genoeg is, terwijl de Stichting Lezen vindt dat een toegankelijk boek een prima instapmodel is.

Er is natuurlijk niets mis met een instapmodel, maar ik geloof wel dat het onze taak is om dat niveau zo snel mogelijk te ontstijgen. Als een kind uit mijn klas thuis geniet van Het leven van een ­Loser vind ik dat geen enkel probleem. Maar in de klas kies ik dus voor De brief voor de koning.

Trend in onderwijsland

Deze discussie is tekenend voor een trend in onderwijsland die ik ‘devaluatie met ernstige gevolgen’ noem. Toen er een aantal jaren geleden te weinig studenten naar de pabo’s kwamen, versoepelde men de toelatingseisen. Waardoor je dus vijf pogingen kreeg om de taal- en rekentoets (groep 8-niveau!) te halen die nodig was om toegelaten te worden. Dit leidde niet tot meer aanmeldingen en daarnaast leidde het zeker niet tot kwalitatief betere leraren.

De oplossingen in coronatijd vallen ook in deze categorie. Je mag dit jaar een extra onvoldoende halen op het eindexamen en het basisschooladvies wordt naar boven bijgesteld. We versoepelen gewoon de norm ­zodat de problemen minder zichtbaar zijn. Met als gevolg dat we de problemen niet oplossen, maar alleen maar groter maken. We voeden de McDonaldisering van onze maatschappij; kortetermijnplezier, langetermijnellende voor de leraren én de leerlingen. Want deze oplossingen komen natuurlijk als een boemerang in ons gezicht terug zodra de leerlingen vastlopen op de middelbare school, of blijven we gewoon naar beneden bijstellen?

We zouden er beter aan doen ons te laten inspireren door De brief voor de koning. Dan ervaren onze leerlingen dat, als je de kapeldeur opendoet en de uitdaging aangaat, de reis lang, ingewikkeld en moeilijk is, maar het resultaat lonend.

Onderwijscolumnist Sofie van de Waart- Govaert was acht jaar juf op verschillende basisscholen. Daarna is ze leerlingen individueel gaan begeleiden, onderwijsadviseur geworden en hoogbegaafdenspecialist. Ze woont en werkt inmiddels in Noord-Brabant. Lees al haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden