null Beeld
Beeld

ColumnErik Ex

Stem op een onderwijswoordvoerder

Wat moet u volgende week gaan stemmen als u het onderwijs een warm hart toedraagt? Hoewel de campagne er nauwelijks over gaat, blijkt uit de partijprogramma’s dat er flink geïnvesteerd gaat worden. Voor kleinere klassen, afschaffen van de lumpsum (de bestedingsvrijheid voor overheidsbudget) en voor bredere brugklassen moet na 17 maart een meerderheid gevonden kunnen worden. Ook in het door het Amsterdamse debatcentrum de Balie georganiseerde onderwijsdebat van 17 februari bleken de onderwijswoordvoerders het redelijk eens. Alleen Dennis Wiersma van de VVD had weinig zin in investeringen.

Toch stond in onze lerarenkamer niemand feest te vieren bij het lezen van de programma’s. Diezelfde partijen hebben het afgelopen decennia namelijk flink verprutst. Er gaat al jaren extra geld naar het onderwijs, maar de besteding is ondoelmatig. Het is zelfs zo erg dat onderwijs ‘beleidsresistent’ is geworden.

Dat beweer ik niet, dat zeggen ze zelf in Den Haag. Als onderdeel van de rapporten Brede Maatschappelijke Heroverwegingen mocht een werkgroep van ambtenaren nieuw beleid voorstellen en doorrekenen. Door de coronacrisis was er weinig aandacht voor hun rapporten. Zonde, want ze staan vol onambtelijk heldere taal en duidelijke beleidsopties.

Over de schutting van bestuurders gegooid

Zo heeft de overheid haar kerntaak de afgelopen decennia niet duidelijk ingevuld, waardoor kwaliteit van onderwijs en gelijke leerkansen zijn verslechterd. In plaats daarvan zijn niet helder geformuleerde en telkens veranderende doelen over de schutting van bestuurders gegooid. En daar, zo stellen de ambtenaren, ‘ontbreekt het door het Rijk veronderstelde bestuurlijk vermogen’.

Voor welke grote verandering er ook wordt gekozen, eerst moet het fundament op orde, stelt de werkgroep. Door salarissen in het primair onderwijs te verhogen. Door leraren minder lestijd te geven en meer tijd om zich voor te bereiden en te ontwikkelen. Een beroepsorganisatie kan hen greep geven op hun werk. Verder moeten de lessen worden gegeven volgens wetenschappelijk bewezen methodes. Kostenplaatje? Structureel 650 miljoen euro. Klein bier vergeleken met wat er nu in de verkiezingsprogramma’s wordt beloofd. Zelfs de VVD haalt dat bijna.

Dit is niet nieuw, er liggen al stapels rapporten met dit soort evidentnoodzakelijke plannen. Maar de werkgroep stelt wel een belangrijke voorwaarde: geen zachte akkoorden, overeenkomsten met sectorraden of subsidies die als een ‘stimulans’ dienen. In plaats daarvan een beperkt aantal heldere doelen stellen en daar consistent hard op sturen.

De plannen liggen klaar

Mijn advies dus voor de verkiezingen? Geef een signaal dat Den Haag de teugels in handen neemt en het onderwijs tot prioriteit maakt. Stem op een onderwijswoordvoerder: Van Meenen (D66), Westerveld (GL), Kwint (SP), Van den Hul (PvdA), Peters (CDA), Beertema (PVV) of nieuwkomer Van Haperen (NL-Beter). Och, misschien zelfs Wiersma (VVD). En mijn advies voor die onderwijswoordvoerders? Werk na de verkiezingen samen om het fundament in het onderwijs weer op orde te krijgen. De plannen liggen klaar, de ambtenaren weten hoe het moet.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam en werkt voor de VO-raad aan de begeleiding van startende leraren. Lees hier zijn eerdere columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden