Analyse Looncrisis

Principes belemmeren cao basisonderwijs

Basisschoolleerlingen uit groep 8 van de Prinses Marijkeschool doen een warming-up voor de Cito-toets. Beeld ANP

Het akkoord over de lonen in het basisonderwijs zou er voor de zomervakantie zijn. Waarom ging dat mis?

Het was voor iedereen een bittere verrassing: na maanden onderhandelen had er voor de zomervakantie een nieuwe cao voor het basisonderwijs op tafel moeten liggen, maar dat is op het nippertje mislukt. Volgens de PO-Raad, de vereniging van schoolbesturen in het basisonderwijs, zijn de vakbonden op het laatste moment van tafel gegaan omdat ze het niet eens waren op ‘onoverbrugbare punten’. Een pijnlijke uitkomst, nu het water veel scholen aan de lippen staat door het lerarentekort en de hoge werkdruk.

De huidige cao liep officieel tot 1 maart 2019. Dat het de partijen nog steeds niet is gelukt nieuwe afspraken te maken, komt vooral door de slepende onenigheid over de lonen. De PO-Raad had ingezet op 4 procent loonsverhoging voor alle medewerkers, naar eigen zeggen het maximale dat er viel te bieden. De vakbonden gingen daar eerst na enig morren mee akkoord, maar zijn nu niet tevreden over de manier waarop het geld zou vrijkomen.

In het scenario van de PO-Raad gaan de lonen vanaf september met 2,5 procent omhoog en volgt in april volgend jaar de rest. De vakbonden willen gelijk een verhoging van 3 procent, nu het voortgezet onderwijs er volgend schooljaar ook ruim 3 procent bijkrijgt.

Voortgezet onderwijs

Om het lerarentekort écht aan te pakken moeten basisschoolleraren net zoveel gaan verdienen als leraren in het voortgezet onderwijs, vinden zij. Door de knellende problemen in het onderwijs komen niet alleen de verhoudingen met de politiek steeds verder op scherp te staan, maar ook die tussen werkgever PO-Raad en de vakbonden. Volgens de eerste is het simpelweg niet mogelijk om in september al met 3 procent loonsverhoging over de brug te komen, omdat het geld in stapjes vrijkomt. Daar nemen de bonden geen genoegen mee. Die eisen meer lef. De AOb spreekt van een ‘flut-cao’, waarbij het loonverschil alleen maar groter wordt.

De PO-Raad is teleurgesteld dat de bonden niet door willen praten en nodigt hen uit om nog eens goed na te denken over het ‘prima bod’ dat nu op tafel ligt. De raad erkent dat hiermee de loonkloof met het voortgezet onderwijs niet wordt gedicht, maar zegt dat daarvoor eerst investeringen van het kabinet nodig zijn.

Volgens het CNV is er een doorbraak nodig. De vakbond hoopt op een beweging van Den Haag, maar die lijkt er voorlopig niet te komen. 

Het gesteggel over de timing van een halve procent loonsverhoging lijkt klein bier. Maar de loonkloof tussen basis- en voortgezet onderwijs is voor de bonden inmiddels een principekwestie waarbij die geen water meer bij de wijn willen doen. Liever geen afspraak dan een slechte afspraak waar ze niet mee thuis kunnen komen, is het devies. 

Nu de PO-raad niet tegemoet wil komen aan hun eisen, werd een breuk voor de bonden dus onafwendbaar.

Lees ook:

Te veel staken werkt averechts’

In heel Nederland legde onderwijspersoneel op 15 maart het werk neer. Eerdere stakingen kregen steun en leverden geld op, maar te veel staken kan de publieke opinie keren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden