Kansengelijkheid

Overal in Nederland doen vrouwen het beter dan mannen in het hoger onderwijs, behalve in Rhenen

Studenten in een collegezaal van de Erasmus Universiteit, voor de corona-uitbraak. Over de hele linie zijn Nederlandse vrouwen de laatste jaren hoger opgeleid dan mannen. Beeld ANP
Studenten in een collegezaal van de Erasmus Universiteit, voor de corona-uitbraak. Over de hele linie zijn Nederlandse vrouwen de laatste jaren hoger opgeleid dan mannen.Beeld ANP

Vrouwen doen het in het hoger onderwijs een stuk beter dan mannen, behalve in de Bijbelgordel. Verwachtingen hoe vrouwen zich horen te gedragen zouden daar een rol in kunnen spelen.

Overal in Nederland doen vrouwen het beter dan mannen in het hoger onderwijs, behalve vrouwen die zijn opgegroeid in Rhenen. Het is de enige plaats in ons land waar minder vrouwen dan mannen uiteindelijk een hbo- of wo-diploma halen. Tot die conclusie komen onderzoekers van de Erasmus School of Economics.

Een kleine 32 procent van de vrouwen die in midden jaren ‘80 in Rhenen is opgegroeid behaalde een hbo- of wo-diploma, tegenover bijna 33 procent van de mannen. Dat lijkt een klein verschil, maar vergeleken met hoe vrouwen het landelijk doen, is het opvallend, stelt econoom en onderzoeksleider Bastian Ravesteijn.

 Verschil tussen hoogopgeleide vrouwen en mannen, die nu eind dertig zijn, per gemeente waar zij zijn opgegegroeid Beeld Sander Soewargana
Verschil tussen hoogopgeleide vrouwen en mannen, die nu eind dertig zijn, per gemeente waar zij zijn opgegegroeidBeeld Sander Soewargana

Over de hele linie zijn Nederlandse vrouwen de laatste jaren namelijk hoger opgeleid dan mannen. Dat is ook in de Rotterdamse data terug te zien. Daaruit blijkt dat gemiddeld genomen 46 procent van de vrouwen rond de dertig jaar in Nederland een diploma heeft in het hoger onderwijs. Bij de mannen is dat 38 procent.

Conservatief-christelijke gebieden

Ook in andere religieuze gemeenten zijn vrouwen minder hoog opgeleid dan gemiddeld, zoals in Zeeland, rond de Veluwe of bij Staphorst. Het zijn de plaatsen die in de Bijbelgordel liggen en waar vaak SGP wordt gestemd, ontdekten de onderzoekers. “Oftewel, in landelijk conservatief-christelijke gebieden besluiten jonge vrouwen minder vaak te gaan studeren”, stelt Ravesteijn vast.

Het project Kansenkaart

Bastian Ravesteijn doet samen met andere onderzoekers bij de Erasmus School of Economics onderzoek naar verschillen in kansen in Nederland, waarbij kinderen uit gezinnen met hetzelfde inkomen in alle wijken van Nederland met elkaar vergeleken worden. De uitkomsten laten ze zien op de interactieve website Kansenkaart.nl. Het idee komt oorspronkelijk uit de Verenigde Staten. Kansengelijkheid in het hoger onderwijs is de tweede reeks die de onderzoekers in kaart hebben gebracht.

Die conclusie is inderdaad het meest voor de hand liggend, beaamt ook onderwijssocioloog Thijs Bol. “Dat vrouwen het slechter doen in Rhenen heeft niet zo veel met de plaats te maken, maar waarschijnlijk wel met de mensen die er wonen. We weten uit eerdere onderzoeken dat in religieuze gebieden vrouwen het vaak minder goed doen in het onderwijs. Dat geldt dus net zo goed voor conservatief-religieuze vrouwen in Amsterdam.”

Beperkt door de omgeving

Het kan zijn dat in deze gebieden bepaalde verwachtingen over hoe mannen en vrouwen zich moeten gedragen hierbij een rol spelen, denkt Bol. “Of dat iemand in een gezin opgroeit met dergelijke ideeën. Maar dat is speculeren. Dit onderzoek laat een hele interessante puzzel zien die niet zomaar op te lossen valt.”

Hoe erg is het eigenlijk dat deze vrouwen minder vaak een diploma halen in het hoger onderwijs? “Over het algemeen vinden we het positief als mensen zich kunnen ontplooien”, zegt Ravesteijn. “Niet alleen worden er mensen vaak gelukkiger van, we worden er ook als samenleving beter van.” Bol: “Mijn hypothese zou zijn dat vrouwen in de Bijbelgordel niet verschillen van de rest van de vrouwen in Nederland. Ook daar zullen meisjes opgroeien met allerlei ambities, maar wellicht niet gaan studeren omdat ze zich beperkt voelen door hun omgeving. Het is lastig om te zeggen of dat slecht is; uiteindelijk kan je op die keuze weinig invloed uitoefenen.”

Lees ook:

Onderwijswetenschapper Louise Elffers pleit al jaren voor een latere schoolniveau-keuze

Deel leerlingen niet op hun twaalfde jaar, maar op hun vijftiende in naar schoolniveau, zegt een brede coalitie van verschillende onderwijspartijen. ‘Het huidige systeem werkt ongelijkheid in de hand’, aldus onderwijswetenschapper Louise Elffers.

PO-Raad: Geef kwetsbare kinderen bij twijfel een hoger schooladvies

Scholen zouden voor het hoogste niveau moeten gaan als ze twijfelen over het schooladvies. Met name voor kwetsbare kinderen kan dit een verschil maken, betoogt de PO-Raad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden