null Beeld
Beeld

ColumnErik Ex

Oplossingen voor corona-proof onderwijs: van langere vakanties tot maatwerkdiploma’s

Erik Ex

Henk Hagoort, nog maar koud voorzitter van de VO-raad (de vereniging van schoolbesturen), wist vorige week met zijn eerste proefballonnetje de vakbond en leraren (op Twitter tenminste) op de tenen te trappen. Na een rondgang door scholen was hij tot de conclusie gekomen dat de pandemie er flink heeft ingehakt. Daarom stelt hij voor dat leerlingen de komende jaren extra tijd moeten krijgen om hun examen te halen. Ze zouden al kunnen beginnen met hun vervolgopleiding terwijl ze nog één of twee vakken op hun middelbare school afsluiten.

De Algemene Onderwijsbond kraakte het plan gelijk af: het is bekend dat een lagere lat ook leidt tot mindere prestaties. Er moet niet gemorreld worden aan de exameneisen. Namens de bond ging vicevoorzitter Jelmer Evers met Hagoort in debat. Daaruit bleek dat de bond de raad eigenlijk al lang niet meer vertrouwt. Niks immers zo permanent als een tijdelijke oplossing zag je Evers denken en de VO-raad wil al langer een maatwerkexamen.

Het plan van Hagoort, wat je er verder ook van vindt, is tenminste wel een (midden)langetermijnvisie, iets waar ik de bond nog niet op heb kunnen betrappen. En binnenkort komt het kabinet ook met een coronaplan voor de lange termijn. Het onderwijs is een knop waar men in Den Haag ongetwijfeld aan gaat draaien. Geen maatregel bleek immers zo effectief om mensen thuis te laten werken als de scholen sluiten.

Summer learning loss

Een stuk zomervakantie eraf halen om in de winter erbij te doen is virologisch geen slecht plan. En onderwijskundig zijn er ook argumenten voor te verzinnen: lange vakanties leiden bij kinderen tot leerverlies. Summer learning loss noemden Amerikaanse onderwijsonderzoekers het fenomeen.

Maar in een beroepsgroep waar de burnout-percentages het hoogst liggen van heel Nederland en er ook nog flinke tekorten zijn, is de zomervakantie geen overbodig luxe. Daarnaast heeft Nederland al relatief korte vakanties in vergelijking met de rest van Europa. De zomervakantie inkorten zal als een trap na worden ervaren.

En afstandsonderwijs in de winter? De conclusie na twee jaar ervaring: het werkt best aardig voor kinderen zonder aandachtsstoornis die een rustige kamer hebben, gedisciplineerd en gemotiveerd kunnen werken of een ouder hebben die een extra zetje kan geven.

Volgens mij is voorkomen beter dan genezen. Gebruik de eerste weken van het jaar voor flexibel onderwijs. Spijker leerlingen die onvoldoende staan in kleine groepjes bij (zou me niks verbazen als ze plots harder gaan werken tot de kerst) en geef de rest van de kinderen een goed boek mee naar huis. Laat leraren in deze weken lesplannen schrijven en nascholing doen in effectieve leermethodes. En een extra weekje vakantie zal ook niemand een probleem vinden.

Voor dit soort rigoureuze plannen zal de sector wel wat eenheid moeten uitstralen. Misschien toch eens tijd dat Jelmer en Henk samen een kopje thee gaan drinken?

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden