AnalyseOnderwijs

Omikron houdt stevig huis in het onderwijs: zijn er nog wel leerlingen om les te geven?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Scholen zuchten onder de omikrongolf. Het patroon is ongekend grillig, en dat maakt het ook ongekend moeilijk om een oplossing te vinden.

Joost van Egmond

Nooit meer scholen sluiten, dat is de oproep die de laatste weken van alle kanten te horen is. De argumenten zijn helder, en worden helderder met elk onderzoek naar de effecten van schoolsluitingen dat binnenkomt. Leerlingen raken gedemotiveerd, ze missen sociale ontwikkeling, en ze missen lesstof.

En dus moeten de scholen open. Of ze ook open zijn, hangt er volledig van af wie je het vraagt. Waar op de ene school iedereen les volgt, behoudens een paar ziekmeldingen, zit op de andere de helft van de klassen achter de laptop. Of iedereen: enkele scholen hebben deze week al het gebouw moeten sluiten wegens vele besmettingen.

Een nieuwe fase

In eerdere fases van de pandemie knelde het vaak op de roosters. Leraren raakten besmet of moesten in quarantaine, vervangers waren niet te vinden en dus moesten klassen naar huis. Dat valt nu mee. Leraren zijn vaak geboosterd en daarmee profiteren hun scholen van de nieuwe quarantaineregels, die stellen dat iemand mag doorwerken, als er tenminste geen klachten zijn.

Maar zijn er ook leerlingen om les te geven? Dat is nu de zwakste schakel. Bij drie of meer besmettingen moet een klas naar huis, en dat gebeurt geregeld. Cijfers zijn daar moeilijk op te plakken, maar scholenkoepels krijgen de signalen volop binnen. Het is ook volstrekt logisch, nu het aantal dagelijks positief geteste mensen boven de 40.000 ligt.

Wat daarbij opvalt is een extreem grillig patroon. Waar in de ene school massaal klassen naar huis moeten, kan dat een kilometer verderop nul zijn. Ook binnen scholen is het ongelijkmatig verdeeld. De ene klas moet naar huis, de andere niet. Dat zal ongetwijfeld gelijkgetrokken worden als omikron zich verder verspreidt, maar het probleem is dat niet iedere leerling dezelfde les mist.

Er vallen gaten

Dat stelt schoolleiders voor andere problemen dan we gewend zijn. Als een school dicht moet, dan mist iedere leerling dezelfde les, en is ook globaal duidelijk wat er te doen is. Nu lopen de verschillen tussen klassen en ook tussen individuele leerlingen de spuigaten uit. Dat geeft zorgen voor, zoals het in jargon heet, ‘de continuïteit van het onderwijs’.

Dat wreekt zich vooral in het voortgezet onderwijs, waar bijvoorbeeld de driebesmettingenregel wordt toegepast op een basisklas. Maar leerlingen volgen genoeg vakken buiten die basisklas. Zo kan het gebeuren dat bij vakken die aan meerdere basisklassen worden gegeven de halve klas ontbreekt, of willekeurig welk deel.

Bij toetsen geldt dat sommige klassen veel minder les hebben gekregen dan andere. Uitstel van de toets is verleidelijk, maar wat als straks de andere klas in quarantaine moet? Hier en daar zijn er voorbeelden van leerlingen die een toets en een inhaaltoets moeten missen. En de inhaaltoets van de inhaaltoets.

Generieke maatregelen steeds moeilijker

Hoe dat straks doorwerkt in de eindexamens of in het besluit of een leerling naar de volgende klas kan doorstromen is nog niet te zeggen. Dat hangt er vooral vanaf hoe snel de huidige golf voorbijtrekt. Maar zorgen zijn er, want hoe meer de verschillen tussen leerlingen toenemen, hoe moeilijker het wordt om die met een generieke maatregel op het examen te repareren.

Vraag het iemand uit het onderwijs en het antwoord is steevast: we zijn liever open dan dicht. Ondanks alle hordes kunnen nu meer dan twee miljoen leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs dagelijks naar school. Maar wanneer en naar welke les, dat loopt steeds verder uiteen, met alle zorgen van dien.

OMT: Quarantainregels scholen opnieuw bekeken

Het Outbreak Management Team gaat vrijdag de quarantaineregels voor scholen, waarbij de hele klas naar huis gestuurd wordt als er meer dan drie kinderen besmet zijn met corona, onder de loep nemen. Dat meldt de NOS dinsdagavond. Het aantal ‘quarantaineklassen’ zou verlaagd kunnen worden als een volledige klas pas bij meer besmettingen naar huis wordt gestuurd. Of dit voldoende veilig kan, wordt door het OMT onderzocht.

Lees ook:

Steeds meer klassen naar huis door quarantaineregels

Na een rustige eerste schoolweek lijkt het coronavirus sneller om zich heen te grijpen op scholen. Het regent meldingen van naar huis gestuurde klassen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden