Lerarenstaking

Nog meer geld voor het onderwijs? Eerst maar eens dit bedrag opmaken, zegt de coalitie

Leraren op het Malieveld in Den Haag tijdens een landelijke onderwijsstaking in maart van dit jaar. Beeld Phil Nijhuis

Na de eenmalige investering van afgelopen vrijdag, zit nieuw geld voor de leraren er voorlopig niet in. 

Met het besluit van de onderwijsbonden om woensdag tóch te gaan staken, hebben ze nog geen extra geld bij het kabinet losgeweekt. En dat zit er voorlopig ook niet in. Het kabinet wil pas praten als de vorige week toegezegde 460 miljoen euro is uitgegeven.

Daarover klonken de coalitiepartijen maandagochtend eensgezind, voor aanvang van hun wekelijkse overleg. “Laten we eerst dit geld uitgeven om te kijken hoe ver we daarmee komen”, zei VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. CDA’er Pieter Heerma: “Ik hoop dat na het moment van staking in het onderwijsveld ook het moment van bezinning komt, waarin ze zien dat er heel goede afspraken liggen die de problemen gaan oplossen.”

De onderwijsbonden vinden een eenmalig bedrag een doekje voor het bloeden, en zij vragen om meer geld. Ook de linkse oppositie vindt dat er jaarlijks extra geld naar het onderwijs moet gaan. Maar het is de vraag of structureel geld erin zit. Voor de najaarsnota, de begroting die aan het eind van het jaar in de Tweede Kamer behandeld wordt, in ieder geval niet. Als er weer over geld gesproken wordt, dan zal dat volgend voorjaar zijn.

Ook ‘onderwijspartij’ D66 legt zich voorlopig neer bij de eenmalige investering. “Er valt met mij altijd te praten over geld in de toekomst, maar laten we eerst deze 460 miljoen goed besteden”, zei fractievoorzitter Rob Jetten voor het coalitieoverleg. D66 heeft binnen de coalitie lang geprobeerd meer geld los te weken, maar de boodschap van de andere partijen aan de liberalen van D66 was duidelijk: dat zit er voorlopig niet in.

Thema voor de volgende verkiezingen 

Daarmee wordt structureel extra geld voor onderwijs als vanzelf een thema bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen in 2021 en de daaropvolgende kabinetsformatie. Voor een volgend kabinet wordt het een moeilijk verhaal om geen extra geld uit te trekken voor leraren, na de miljoenen die afgelopen week naar het onderwijs gingen. Als er dan geen extra investeringen komen, zal dat in de lerarenkamers aanvoelen als een teruggang.

Het kabinet wordt niet geholpen door de beeldvorming. Het beeld is dat het geld tegen de plinten klotst en dat het kabinet niet weet waar het het aan moet uitgeven. Dat is slechts ten dele waar. Dit en volgend jaar heeft het kabinet nog te maken met een begrotingsoverschot. Maar al dat geld is inmiddels al bijna toegezegd; aan het onderwijs, aan stikstofmaatregelen en voor het klimaat. Bovendien verdampen de aardgasbaten vanwege het vervroegd dichtdraaien van de gaskraan in Groningen.

En vanaf 2021 staan de overheidsfinanciën er niet meer zo zonnig voor. In dat jaar verwacht het kabinet een klein begrotingstekort, van 2,6 miljard euro. Mocht de coalitie vanaf dat jaar structureel meer geld voor onderwijs vrijmaken, dan zal er elders bezuinigd moeten worden. Of de coalitie moet kiezen voor een hoger begrotingstekort.

Binnen de coalitie valt daarom ook irritatie waar te nemen over minister van financiën Wopke Hoekstra. Die herhaalt regelmatig dat het kabinet zo goed in de slappe was zit. De kritiek is dat hij met zulke uitlatingen de maatschappelijke onrust vergroot, omdat belangengroepen denken dat het geld in Den Haag niet op kan. Na de leraren heeft ook het zorgpersoneel al te kennen gegeven te gaan staken.

Meer dan 3300 scholen gaan staken

Meer dan 3300 scholen doen woensdag mee aan de onderwijsstaking, op de dag dat de Tweede Kamer debatteert over de onderwijsbegroting. Na hun akkoord met onderwijsminister Arie Slob trokken de onderwijsbonden AOb en CNV Onderwijs hun stakingsoproep aanvankelijk in, maar daar kwamen ze na fel protest van hun leden op terug. Er zijn manifestaties gepland in Leeuwarden, Eindhoven, Amsterdam, Almere, Zwolle, Arnhem, Goes en Den Haag.

Naast de meeste vakbonden, schaart ook de Algemene Vereniging Schoolleiders zich achter de onderwijsstaking. Die hield een peiling onder de achterban en meer dan 80 procent van de schoolleiders gaf aan het werk neer te leggen.

In tegenstelling tot de leraren zijn de schoolleiders overigens wel tevreden over de afspraken die zijn gemaakt in het convenant. De voorzitter wijst op de 150 miljoen euro binnen het convenant die de scholen erbij krijgen om de salarissen te verhogen. 

Lees ook:

Waarom basisschooldirecteur Jessica Geldof woensdag toch gaat staken

Nog voor de lessen maandagochtend beginnen, is basisschooldirecteur Jessica Geldof al druk aan het mailen. De boodschap aan alle ouders: de onderwijsstaking van woensdag gaat door, de deuren van OBS Jules Verne blijven dicht. “Toen vrijdag bekend werd dat de onderwijsbond een akkoord had gesloten met minister Slob, ontplofte de whatsappgroep van ons team”

Waarom bood het kabinet het onderwijs een eenmalig bedrag?

Een half miljard voor het onderwijs en een half miljard voor stikstofbeleid: het kabinet verkiest een eenmalig bedrag boven structurele oplossingen. Waarom?

Actieclubs geven de onderwijsvakbonden het nakijken. Hoe kan dat?

PO in Actie en Leraren in Actie lieten afgelopen weekend hun kracht zien: luisteren naar de achterban.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden