Thuisonderwijs

Nog een maand thuisonderwijs? ‘Het leuke is er nu wel vanaf’

Leraren zien kinderen voorlopig niet terug in de klas. Sommige docenten zien het als een kans om het onderwijs in positieve zin te hervormen.Beeld BELGA

Of we het nu leuk vinden of niet, de scholen blijven nog minstens tot de meivakantie gesloten. Het besluit dwingt ouders en leraren om de bakens te verzetten. Het devies: wees mild voor elkaar.

Een sprint en een marathon. Zo noemt de kersverse minister Martin van Rijn (medische zorg) de strijd tegen het coronavirus. “We moeten snel zijn én lang volhouden”, zei hij na zijn beëdiging. “Dat betekent dat we het samen moeten doen. We hebben elkaar heel hard nodig tot de finish.”

Nu de scholen nog minstens een maand gesloten blijven, is het zaak om na de eerste ‘crisissprint’ de krachten te bundelen voor de langere termijn. Naast hun eigen werk moeten ouders hun kinderen nog weken zien te begeleiden zonder hun geduld te verliezen. En leraren zien die kinderen voorlopig niet terug in de klas.

Hoe we dat volhouden? De sleutel tot succes is uitwisseling, zeggen docenten. Er duiken de laatste weken allerlei websites op om kennis en ervaring te delen. Een daarvan is ‘wijslijst’, waar docenten tips en instrumenten voor afstandsonderwijs in kunnen sturen. De site wordt bijgehouden door een groep leraren die de pareltjes eruit vissen.

De huidige situatie als een drietrapsraket

Een van de initiatiefnemers is Jasper Rijpma, docent geschiedenis op het Hyperion Lyceum in Amsterdam. Hij werd in 2014 uitgeroepen tot ‘leraar van het jaar’ en roept docenten op om waardevolle initiatieven in te blijven sturen. “Het idee ontstond toen de sluiting van scholen net een feit was”, zegt hij. “Die eerste week was gekkenhuis voor leraren. We hadden twee dagen om ons voor te bereiden op de nieuwe situatie. Ondertussen vloog de info ons om de oren via whatsapp en sociale media. Deze website komt voort uit een behoefte aan overzicht: wat werkt nou? Dat verzamelen we hier.”

Rijpma schetst de huidige onderwijssituatie als een soort drietrapsraket. Na de ‘technologische fase’ zijn we in de ‘didactische fase’ beland. Nu de meeste docenten hun weg kennen in programma’s als Zoom en Teams, gaan ze in feite terug naar de basis. Wat werkt voor leerlingen, hoe ontwikkelen ze hun studievaardigheden?

“Didactiek is nu belangrijker dan ooit”, zegt Rijpma. “Hoe maak je een dagplanning? Hoe raak je wegwijs in alle dingen die er van je gevraagd worden? Docenten storten zich massaal op YouTube en podcasts. Dat is niet zaligmakend. Bij lesgeven gaat het om het leerdoel. Niet om het middel!”

De lockdown als kans voor het onderwijs

De derde fase breekt aan als de sluiting veel langer gaat duren, denkt hij. Dan verwacht Rijpma dat er fundamentele veranderingen in het onderwijs ontstaan, vooral op het gebied van toetsing. “Op afstand is het lastig om vakken als taal en geschiedenis te toetsen”, zegt hij. “Het is nu gebruikelijk om summatief te toetsen voor een cijfer. Dat komt neer op zweten, meten, vergeten. Als de lockdown langer duurt, verwacht ik dat we formatief gaan toetsen. Geen centraal toetsmoment voor een cijfer, maar op basis van individuele feedback. Dat zie ik als iets positiefs. Ik zie deze periode als een kans. Ik zie ook meer samenwerking tussen docenten.”

Een ander initiatief is de website ‘voorenmetelkaar’ van onder andere zzp-leerkracht in het basisonderwijs Jan-Willem Duim. Hij benadrukt vooral het belang van ouders, die nu als verlengstuk van de docent fungeren. Omdat niemand weet hoe lang deze periode gaat duren, adviseert hij zowel docenten als ouders om de lessen vooral ‘behapbaar’ te houden en mild te zijn.

“In het begin was het allemaal nieuw en anders, maar nu is de leukigheid er wel af. Ontspan. Niet ieder werkblad hoeft af. Het gaat om het leerproces. Daar kun je ouders prima bij betrekken. Ga bijvoorbeeld samen alles wegen in huis wat een kilo weegt. Dat kunnen kinderen ook samen met broertjes of zusjes doen. Laat ze drie dingen oppakken van zwaar naar licht, of beschrijven wat ze zien als ze door de kamer lopen. Maak er iets vrolijks van. Het laatste wat we in deze zware periode moeten doen, is elkaar de les lezen.”

Lees ook:
Thuisonderwijs met elf kinderen, hoe doe je dat?

Nu de scholen dicht zijn, worstelen veel ouders met thuisonderwijs. Met haar elf kinderen probeert Dineke van der Pluijm uit Hengelo het hoofd koel te houden. ‘Ik ben al blij als ik het eten op tijd op tafel heb.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden