null Beeld
Beeld

ColumnErik Ex

Nederlandse scholen zijn de meest chaotische ter wereld, maar het Alfrinkcollege heeft de oplossing

Het meisje rechts voor mij moest een kleine geeuw onderdrukken tijdens het tweede uur geschiedenis waar ik observeer. De leraar maakt er een terloopse opmerking over: ‘Heb je gisteravond tot laat de halve finale van het Songfestival zitten kijken?’ Dan zie ik het gebeuren vanaf achter in de klas. Voor haar begint een meisje zachtjes yu no man broko mi te zingen (een stukje uit de Nederlandse inzending). Een jongen fluistert: ‘Je bent zelf broccoli’. Waarop zijn buurman begint te zingen…

Elke leraar zal dit soort situaties herkennen. Een kleine opmerking of een grapje kan door de klas gaan stuiteren en zo je les overnemen. Nederlandse klaslokalen behoren volgens onderzoek van de Oeso tot de meest chaotische ter wereld. Kunnen Nederlandse leraren geen orde houden? Zijn Nederlandse ­kinderen drukker? Tolereren we meer?

Drie vingers

Dat is niet bekend, maar op de school waar ik op bezoek ben, hebben ze de oplossing. Want achter in de vmbo-klas die bijna afgeleid raakte door het Songfestival, zie ik de leraar drie vingers opsteken. Hij telt af naar één, maar het is nauwelijks nodig. Bij de tweede tel is het stil en de aandacht is weer bij de Franse Revolutie. Ik heb geen strenge blik gezien.

Hier in Deurne, op het Alfrinkcollege, doen alle leraren het zo. Het team heeft met elkaar tot in de details beschreven hoe dingen in de school gaan, zelfs de exacte inhoud van het etui is voorgeschreven en wordt gehandhaafd.

Als leerlingen de regels overtreden krijgen ze een vermaning (een demerit, dit gebeurt soms), als ze een goed antwoord geven een beloning (een merit, dit gebeurt vaak). Mobieltjes zijn in het hele gebouw en op het plein verboden. Op de gang wacht een klas netjes aan één kant tot ze de klas in worden gevraagd. Daar gaan ze zitten op hun vaste plekken en beginnen ze meteen in stilte aan de les.

Zelfs kinderen met ADHD kunnen zich concentreren

Het resultaat van deze aanpak? Alle kinderen, extravert of introvert, krijgen aandacht. Tijdens de les denken ze aan, praten ze over of noteren ze de leerstof. Zo hebben leerlingen minder huiswerk en in de pauzes wordt gepraat en gesport in plaats van gestaard naar een schermpje. Zelfs kinderen met ADHD kunnen zich concentreren en ook beginnende collega’s kunnen er lesgeven. De sfeer is rustig en vriendelijk, ik heb geen leraar boos zien worden.

Wie niet zelf voor de klas staat zou het zo maar kunnen ontgaan hoe spectaculair de prestatie is die de Deurnse docenten hebben geleverd omdat het vanzelf lijkt te gaan, maar er gaat een berg teamwork en toewijding aan vooraf.

Wanneer we de rust willen laten terugkeren in de Nederlandse klaslokalen doen we er goed aan te leren van de lessen van het Alfrink: autonomie is op school niet zaligmakend, samenwerking kan veel meer opleveren.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam en werkt voor de VO-Raad aan de begeleiding van startende leraren. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden