AnalyseSchaduwonderwijs

Nederlands onderwijs moet zónder bijles goed genoeg zijn

Leerlingen van groep 8 van De Regenboog buigen zich over de Centrale Eindtoets, een van de vijf toegestane eindtoetsen op de basisschool.  Beeld ANP
Leerlingen van groep 8 van De Regenboog buigen zich over de Centrale Eindtoets, een van de vijf toegestane eindtoetsen op de basisschool.Beeld ANP

Scholen moeten commerciële partijen zoveel mogelijk op afstand houden, vindt minister Slob van onderwijs. Waarom vindt hij dat belangrijk?

Aasgieren of hulphonden; hoe moet je aankijken tegen al die bureautjes voor huiswerkbegeleiding, bijles, muziekonderwijs, dansles, toneel- of gitaarles die de mailboxen van schooldirecteuren blijven spammen?

Sinds scholen de beschikking hebben gekregen over honderdduizenden euro's voor onderwijsachterstanden, willen commerciële onderwijsaanbieders graag een graantje meepikken. Al 30 miljoen euro is de afgelopen maanden door scholen uitgegeven aan ‘schaduwonderwijs’, schat platform Investico deze week in Trouw, op basis van een enquête. En dan hebben we nog twee jaar te gaan in het Nationaal programma onderwijs (NPO), waarin het primair en voortgezet onderwijs zo’n 6 miljard euro te besteden heeft en de universiteiten 2,5 miljard.

Scholen kampen met een lerarentekort

De hulp van buitenaf komt voor veel scholen als geroepen, want die kampen met een lerarentekort en hun leerlingen hebben best wat in te halen aan rekenen en taal als sociaal-emotionele vaardigheden. Waarom generen scholen zich dan toch om het aanbod met beide handen aan te nemen?

Bijles was nog niet zo lang geleden iets voor de welvarende jeugd die per se vwo-niveau moest halen, maar inmiddels heeft volgens onderzoeksbureau SEO een op de drie middelbare scholieren aanvullend onderwijs en zelfs een op de vier basisscholieren. In 25 jaar tijd stegen de uitgaven van ouders aan privaat onderwijs van 26 naar 284 miljoen euro.

Terwijl privé-onderwijs al steeds minder elitair is geworden, wordt het in de toekomst alleen maar normaler, omdat het NPO het de komende twee jaar voor iedereen mogelijk maakt. Het zijn dan niet meer de ouders die betalen, maar de overheid. Aan kansengelijkheid kunnen private bedrijven dus, in ieder geval op de korte termijn, een belangrijke impuls geven.

Onderling afhankelijk

Toch zit er een addertje onder gras. In de eerste plaats omdat er privé-onderwijs met belastinggeld betaald wordt, terwijl de Onderwijsinspectie alleen toezicht houdt op de kwaliteit van publieke scholen. Scholen zelf moeten huiswerkinstituten, die vaak al jaren verbonden zijn aan de school en er soms zelfs de lokalen gebruiken, beoordelen. Maar dat wordt steeds lastiger naarmate school en huiswerkbegeleider verder onderling afhankelijk raken. Het is de vraag of scholen die nu twee jaar zwaar leunen op marktpartijen, er later weer van af kunnen.

Rector Merijn Sprenger van het Almeerse Trinitas Gymnasium vertelde in Trouw dat hij de jarenlange samenwerking met huiswerkbegeleider Lyceo wel beëindigd heeft. “Als je sterk op al die bedrijven leunt om fouten in het onderwijssysteem te herstellen, kan je dat lui maken als organisatie”, zegt hij. “Het belemmert je als organisatie in je eigen leren.”

Want juist jezelf ontwikkelen, is waar het onderwijsveld nu behoefte aan heeft. Het taal- en rekenonderwijs moet beter, de didactische vaardigheden van leraren kunnen opgefrist en natuurlijk zou het vak een stuk aantrekkelijker kunnen worden met betere lerarensalarissen. Maar omdat het hulpgeld maar zo kort beschikbaar is (twee jaar), is voor structurele verbeteringen in het publieke onderwijs geen tijd.

Zo veel mogelijk op afstand te houden

Komt er eindelijk geld vrij, moet een groot deel daarvan, uit de Investico- enquête blijkt een derde, noodgedwongen aan commerciële partijen worden uitgegeven. Het onderwijsveld vindt dat eigenlijk doodzonde.

Onderwijsminister Slob ziet dat ook in, en vroeg scholen de private partijen zo veel mogelijk op afstand te houden. Hij heeft daarmee niet zozeer het belang voor ogen van de leerlingen die nu snel bijgespijkerd moeten worden na een rommelig schooljaar, maar van het hele onderwijsstelsel dat door het NPO niet in een vrije privatiseringsval mag storten. Nederlands onderwijs moet goed genoeg moet zijn om kinderen ook zonder bijles optimaal te bedienen.

Lees ook:

‘30 miljoen coronasubsidie via de school naar private bijlesbedrijven’

Uit een enquête blijkt dat zo’n 30 miljoen coronasubsidie bedoeld voor huiswerkbegeleiding en examentraining besteed is aan private bedrijven.

Huiswerkbegeleiding nodig? Bijna iedereen komt uit bij Lyceo

Om leerachterstanden weg te werken, huren scholen vrijwel altijd huiswerkinstituut Lyceo in. Maar wat betekent het, dat een commercieel bedrijf zo’n grote invloed heeft op het middelbaar onderwijs?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden