Student onderwijskunde Geertje Hulzebos van studentenpartij Humanities Rally.

TerugblikStudentenprotest

Na de Maagdenhuisbezetting is nog lang niet iedereen tevreden

Student onderwijskunde Geertje Hulzebos van studentenpartij Humanities Rally.Beeld Fouad Hallak

Wat heeft de bezetting van het Amsterdamse Maagdenhuis - deze week vijf jaar geleden - opgeleverd? De betrokkenen blikken vrijdag terug tijdens een speciale bijeenkomst.

De Universiteit van Amsterdam (UvA) gaat haar aan het hart. Daarom blijft student onderwijskunde Geertje Hulzebos van studenten­partij Humanities Rally strijden voor een universiteit waar oog is voor studenten- en docentenwelzijn, diversiteit en voldoende inspraakmogelijkheden. “Het blijft belangrijk om deze onderwerpen op de kaart te zetten. Want we zijn als studenten niet zomaar consumenten. De universiteit is er om ons te ontwikkelen.”

Het was de Maagdenhuisbezetting die het gesprek aanwakkerde. Dat is volgens Hulzebos winst, maar er wordt sinds die tijd vooral veel gepraat en weinig gehandeld, ziet de activiste. Deze week precies vijf jaar geleden bivakkeerden honderden studenten en docenten zes weken lang in het Amsterdamse Maagdenhuis – toen nog de vestiging van het College van Bestuur van de UvA. In de ­debatten en lezingen die ze destijds organiseerden, spraken ze over de bestuurscultuur, het gebrek aan ­diversiteit en het doorgeslagen rendementsdenken. Als reactie op de bezetting formuleerde het College van Bestuur een tienpuntenplan met meer oog voor inspraak en diversiteit. Morgen blikken de betrokkenen en nieuwe activisten terug tijdens een speciale bijeenkomst, hoewel een nieuw studentenprotest er voorlopig niet inzit. Daarvoor is geen momentum. “We voelen ons nog steeds niet serieus genomen”, zegt Hulzebos. 

Voorbeelden: “De student- en docentpopulatie is nog altijd wit”. Hulzebos zou het toejuichen als de UvA bijvoorbeeld vaker actief werft in Amsterdamse achterstandswijken Zuid-Oost en Nieuw-West. “Het adviesrecht dat studenten hebben wordt bovendien genegeerd, en het rendementsdenken bestaat nog altijd.” Hulzebos doelt met dat laatste punt op de aandacht voor technische en bètastudies, vooral in Den Haag. “Bèta’s zijn meer waard want daar valt geld mee te verdienen. Tegen die instelling ageerden we toen en nu.”

Minder tijdelijke contracten

Louise Gunning, die na de Maagdenhuisbezetting onder druk van de medezeggenschapsraad haar functie neerlegde, denkt dat de demonstraties een paar concrete dingen hebben opgeleverd. “Bijvoorbeeld het aantal medewerkers met tijdelijke contracten aan de UvA. Daar is echt iets aan gedaan. Dat vond ik goed.” Inmiddels heeft 15 procent van de medewerkers een tijdelijk contract, destijds was dat 25 procent.

Het was een belangrijke discussie, vindt Gunning, net als de toenemende werkdruk op de universiteit. “Voor mij persoonlijk was het geen makkelijke tijd. Maar mijn hoop was: een serieuze modernisering van het universitair bestel.” Problematisch was, volgens Gunning, dat het bredere plaatje uit het oog werd verloren. “Het protest was bijvoorbeeld erg ­gericht op geesteswetenschappen, niet op problemen bij andere faculteiten.” Gunning doelt op de speciale aandacht voor bezuinigingen bij geesteswetenschappen waardoor kleine taalopleidingen in de gevarenzone kwamen.

Een actievoerende student in het bezette Maagdenhuis, een pand van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De studenten wilden meer democratie binnen de universiteit.Beeld ANP

Binnen de ruimte die de huidige bestuursvoorzitter van de UvA Geert ten Dam heeft, probeert zij werk te maken van de bezwaren die leven. Studenten worden veel vaker betrokken bij besluitvorming, zegt ze, en hebben in sommige dossiers niet alleen advies- maar ook instemmingsrecht. “Op een aantal punten meer dan de wet voorschrijft. We leggen de voorstellen in een vroeg stadium voor aan studenten en docenten, we organiseren rondetafelbijeenkomsten, we zijn transparant over onze financiën en de verdeling van middelen, we hebben diversiteitsteams en bovenal maken we werk van meer waardering voor onderwijs.” Er gebeurt volgens Ten Dam dus juist heel veel met de aanbevelingen van alle commissies die na de Maagdenhuisbezetting in het leven zijn geroepen.

Docent Natalie Scholz van de faculteit geesteswetenschappen is minder enthousiast. “Er zijn inderdaad meer vaste aanstellingen en de democratisering is in gereduceerde vorm ingevoerd. Er wordt niet meer gepraat over rendement, maar de hiërarchie is niet verdwenen”, zegt Scholz. Tijdens de Maagdenhuisbezetting bezocht zij veel debatten. Hulzebos vult aan: “Dat heeft te maken met de competitie tussen universiteiten en tussen onderzoekers. Die werkt hiërarchie in de hand.”

Oplopende werkdruk

De financiering van het hoger onderwijs is daar debet aan, zegt Scholz. In dat laatste punt vinden de bestuursvoorzitter, de docent en de student elkaar. Want de Maagdenhuisbezetting legde niet alleen de problemen bij de UvA bloot. Het heeft WOinActie relevant gemaakt. Deze actiegroep strijdt namens docenten en studenten op alle universiteiten tegen de oplopende werkdruk in combinatie met een toenemend aantal studenten, steeds vaker afkomstig uit het buitenland.

Hulzebos is als student verbonden aan WOinActie, docent Scholz volgt de bijeenkomsten van de actiegroep op de voet en Ten Dam stond op het Malieveld en onderschrijft de punten. De bestuursvoorzitter: “We hebben zorgen over de financiering van het hoger onderwijs en bestrijden de eenzijdig aandacht in Den Haag voor bèta en techniekstudies. Waar we kunnen, trekken we dus wel degelijk gezamenlijk op.”

Onenigheid over plek voor debat

Waar organiseer je een debat dat terugblikt op de Maagdenhuisbezetting? Precies: in het Amsterdamse Maagdenhuis. Activiste Geertje Hulzebos zag het helemaal zitten, maar het college van bestuur stak daar een stokje voor. Volgens het CvB is de locatie niet geschikt voor dit soort bijeenkomsten omdat de akoestiek niet goed zou zijn, het pand niet goed beveiligd kan worden en er onvoldoende stoelen beschikbaar zijn. Hulzebos betreurt dit zeer en spreekt over een gebroken belofte.

Lees ook: 

Maagdenhuisbezetting doemt weer op als studentenprotest

Studenten dreigen met een nieuwe bezetting van het Maagdenhuis in Amsterdam. Ze vinden dat ze nog steeds niet mogen meebeslissen op de universiteit. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden