Online en fysiek les

Middelbare scholieren gaan gemiddeld 2,5 dag naar school

De online en fysieke les tegelijkertijd is voor leraren het allerzwaarst, hier tijdens maatschappijleer op de Mavo aan Zee in Den Helder.  Beeld Olaf Kraak
De online en fysieke les tegelijkertijd is voor leraren het allerzwaarst, hier tijdens maatschappijleer op de Mavo aan Zee in Den Helder.Beeld Olaf Kraak

Middelbare scholen geven twee keer zo veel fysieke les als na de eerste lockdown. ‘Ze tonen creativiteit’, zegt Paul Rosenmöller van de VO-Raad.

Middelbare scholieren zitten in maart gemiddeld 47 procent van de lestijd op school. Dat is meer dan de ene lesdag die het ministerie van onderwijs eiste bij de heropening van de middelbare scholen op 1 maart. Een fysieke schooldag werd gesteld als minimum, omdat de anderhalve meter in acht moet worden genomen. Slechts vijf van de 515 ondervraagde scholen geven minder dan een dag fysiek onderwijs, blijkt uit de enquête van de VO-Raad, de koepel van voortgezet onderwijs. Zes scholen geven een volledige fysieke lesweek.

“Het is een positief resultaat”, zegt Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-Raad. “De scholen hebben laten zien innovatief te kunnen zijn: na de eerste lockdown kregen leerlingen in het voortgezet onderwijs nog 27 procent fysiek les. Er is dus een flinke sprong gemaakt.”

Zwaar

Een kwart van de scholen maakt gebruik van bioscopen, kerken, theaters en gymzalen om fysiek les te kunnen geven. Ook zijn ze anders gaan roosteren, zoals bijvoorbeeld Het Rhedens in Rozendaal. Rosenmöller: “Ik was daar vorige week op bezoek. De klassen zijn in tweeën geknipt en de lesdagen zijn iedere dag van 08.30 tot 12.30 uur, en van 12.30 tot 16.30 uur. De ene helft komt ’s ochtends en de andere ’s middags. De leraren houden twee keer dezelfde les, alleen in een periode van dertig in plaats van vijftig minuten. Het is zwaar voor de leraar, maar de leerlingen zijn er heel blij mee.”

Dat er een groot aantal scholen is dat erin slaagt tweeënhalve dag les aan te bieden, wil niet zeggen dat ouders van leerlingen op scholen met minder fysieke les dat nu kunnen afdwingen, zegt Rosenmöller. “Iedere school is anders: je hebt ruime en krappe gebouwen, scholen met een bioscoop tegenover waar ze terechtkunnen, scholen in een buitengebied en midden in de stad. De ene school is ook innovatiever dan de andere. We hopen via webinars van de VO-Raad ze van elkaar te laten leren. Het Rhedens had deze wijze van roosteren weer overgenomen van een school in Noord-Holland.”

‘Leerlingen zijn veerkrachtig’

Zowel de leraren als de leerlingen verkiezen het fysieke onderwijs volgens Rosenmöller boven onlineles. “Voor de leraar is dat hybride werken het allerzwaarst. Voor de leerlingen geldt dat zij het natuurlijk ook onvergetelijk vinden om een paar maanden in Carré of een bioscoop les te krijgen. Leerlingen zijn veerkrachtig, nu ze weer op school zijn, gaat het met velen een stuk beter. Al blijven er natuurlijk altijd uitzonderingen.”

Voorrang voor fysiek onderwijs krijgen naast de eindexamenkandidaten vooral de leerlingen met een onveilige thuissituatie en mentale problemen. Rosenmöller: “Het vraagt didactische vaardigheden om nu leerlingen in de ogen te kijken en te zien of er iets speelt. De fysieke lessen zijn ook bedoeld om soms even over te schakelen van de lesstof op problemen die er rond corona zijn.”

Persconferentie snel- en zelftesten

De VO-Raad hoopt dat het kabinet bij de persconferentie van komende maandag bekend zal maken wanneer snel- en zelftesten binnen scholen op grote schaal kunnen gaan worden ingezet. Rosenmöller: “Als dat geregeld is, zou het OMT weer advies moeten geven over de volledige heropening van de scholen. Is dat veilig zodra die testen voor iedereen beschikbaar zijn? Aan dat perspectief is nu grote behoefte.”

‘Veertien lessen in plaats van zeven voor de docenten, dat was eerst schrikken’

Directeur Clemy Oomens van Het Rhedens in Rozendaal ontvangt haar leerlingen vijf halve dagen per week.

“Wij hebben nu alle klassen opgesplitst in twee delen; de ene helft heeft les van 08.30 tot 12.30 uur, de andere helft van 12.30 tot 16.00 uur. Hierdoor kunnen alle klassen elke dag naar school in ons eigen gebouw.

We hebben de lessen teruggebracht naar een half uur, terwijl ze voorheen vijftig minuten duurden. Onze leerlingen kunnen alle vakken volgen, zelfs muziek en beeldende vorming. Keuze-uren hebben we geschrapt. Eerst konden leerlingen kiezen voor een extra uur ter ondersteuning voor ieder willekeurig vak, maar dat is nu niet haalbaar.

De docenten schrokken in eerste instantie wel van hun rooster, want ze moesten ineens misschien wel veertien lessen op een dag gaan geven, in plaats van zeven. Het is ook pittig voor ze, omdat ze lange dagen maken. Maar dat is het ze helemaal waard, omdat ze weer contact hebben met de leerlingen en ze niet tegelijkertijd online en fysiek les hoeven te geven. Dat vonden ze namelijk nog zwaarder.

Ook de leerlingen zijn blij dat ze weer naar school mogen. Dat zie ik aan de snoeten die ik voorbij zie komen in de gang en hoor ik ook terug in de gesprekjes die ik met ze heb. Zo trof ik pas een leerling uit 5 havo aan op school met een paar klasgenoten om haar heen en een halve taart voor zich. Ik vroeg haar of ze jarig was. Ze antwoordde: ‘Nee, maar ik ben zo blij dat ik weer naar school mag, dus ik vier mijn halfjaarlijkse verjaardag hier’. Dat is voor mij een moment waarop ik denk: wat is het leuk dat ze er weer zijn.”

Lees ook:

Opgelucht en iets ronder: zo keren middelbare scholieren terug naar school

De middelbare scholen mogen maandag weer gedeeltelijk open na maandenlang thuisonderwijs. Wat voor kinderen komen in de schoolbanken terug?

Jetske Mijnssen (51) zag haar dochters veranderen in ‘bleke, stille kinderen’: ‘De scholen moeten helemaal open’

De middelbare scholen gaan naar verwachting deels weer open. Hoe is het met de leerlingen die na een jaar lockdown ongeveer anderhalve dag per week naar school kunnen? Uit allerlei onderzoek blijkt het groeiende psychische leed van kinderen. Ouders maken zich zorgen.

Scholen hadden op meer gehoopt: ‘Goed onderwijs is onmogelijk op anderhalve meter ’

Gemiddeld mogen scholieren waarschijnlijk weer anderhalve dag naar school. Veel scholen hadden op meer gehoopt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden