Open dagen

Middelbare scholen zijn de hoofdpijn nog lang niet voorbij

Leerlingen van het Amsterdams Lyceum dragen een mondkapje tijdens de inloop van de les.Beeld ANP

De open dagen van middelbare scholen moeten waarschijnlijk digitaal gebeuren, in ieder geval voor de ouders. Plannen zijn in de maak.

Schoolbesturen staan de komende maanden voor een waslijst aan problemen. Het volhouden van goed onderwijs geven op het moment dat veel leraren en leerlingen in quarantaine zitten, is op veel scholen de voornaamste zorg. Maar daar blijft het niet bij.

Begin volgend jaar staan er ook open dagen gepland om basisscholieren bekend te maken met de middelbare scholen. Plannen om deze leerlingen en hun ouders te ontvangen moeten over het algemeen nog ontwikkeld worden. “Wij overwegen om die dagen nu digitaal te houden”, zegt René Rigter, bestuursvoorzitter van de Noord-Hollandse stichting Sovon. “Kinderen maken een hele belangrijke keuze voor de komende vier tot zes jaar. Die moeten ze goed kunnen nemen.” 

Ook de Gooise Scholen Federatie werkt aan een plan. Een mogelijkheid is bijvoorbeeld dat alleen de kinderen op school ontvangen worden en de ouders online voorlichting krijgen, zegt een woordvoerder. Schoolbesturen proberen scholen te ontlasten door gezamenlijk een open dag-plan op stellen. De zorgen over het door laten gaan van het onderwijs, hebben daar nu prioriteit.

Hoe moeten de eindexamens doorgaan?

Bijkomend probleem zijn de verkiezingen in maart. “Scholen fungeren straks als stemlokaal”, zegt Rob Oudkerk, voorzitter van de Amsterdamse koepel van middelbare scholen Osvo. “Hoe moeten we al die mensen in de gebouwen laten?”

Ook de vraag of het centraal eindexamen dit jaar wel zal doorgaan, houdt veel leerlingen bezig. Want hoe hard moeten eindexamenkandidaten eigenlijk werken aan hun schoolonderzoeken? En hoe goed ben je voorbereid als je veel onderwijs online hebt moeten volgen? Afgelopen jaar telden de schoolonderzoeken veel zwaarder mee vanwege het wegvallen van het centrale examen. Minister Slob (basis- en voortgezet onderwijs), die maandag in quarantaine ging omdat hij langdurig in de nabijheid had gewerkt van een ambtenaar die besmet bleek met het coronavirus, zal binnenkort met een brief over de examens komen. Echter wordt uitsluitsel over de centrale eindexamens niet voor de kerstvakantie verwacht.

De Stichting Carmelcollege uit Hengelo dringt desondanks aan op tempo. “Veel leerlingen moeten ook nog achterstanden van het vorige schooljaar inlopen. Het brengt leraren en leerlingen rust als ze weten waar ze aan toe zijn”, zegt een woordvoerder. “Voor ons is begrip en duidelijkheid belangrijk, zodat we allemaal onze energie op de goede dingen kunnen richten.”

‘Ik lig ‘s nachts wel eens te tobben’

Sanne Pit (43) is aardrijkskundedocent op Openbaar Lyceum de Amersfoortse Berg in Amersfoort. Hij heeft daarnaast een eigen bedrijf in IT-trainingen voor het onderwijs, Pitwise.

“Hoewel ik dolblij ben dat ik weer fysiek les mag geven en de schoolleiding alles goed heeft georganiseerd, voelt het wel als een risicovolle exercitie. Er zijn toch veel momenten op een dag waarop ik denk: ai, dit voelt niet helemaal goed. Een drukke gang, een leerling die iets te dichtbij komt, een lokaal waar de ramen niet goed open hebben gestaan. Je bent continu in een soort alarmfase en dat kost energie. Ik was heel blij dat het herfstvakantie was.

Bij ons geldt geen mondkapjesplicht, maar een sterk advies. Sinds de schoolleiding daarop controleert aan de deur en een mondkapje aanbiedt voor 20 cent als je ‘m bent vergeten, gaat dat best goed. We streamen de lessen voor de leerlingen die thuis in quarantaine zitten; dat zijn er iedere les zo tussen de één en drie. Er zijn speciale trappen en routes voor docenten en ik heb een spatscherm voor mijn bureau. Veel collega’s lunchen in hun lokaal, maar ik ga gewoon naar de docentenkamer. Ik loop toch al risico door überhaupt op school te zijn, dan wil ik ook wel de voordelen meepikken door - op afstand - gezellig te lunchen met collega’s.

Ik ken mensen die het coronavirus hebben gehad en daar behoorlijk last van hadden, tot geheugenverlies aan toe. Daarom wil ik zeer zeker voorkomen dat ik het krijg. Ook vanwege mijn ouders en mijn bedrijf. Maar ik werk op een school, mijn vrouw werkt weer op een ándere school, mijn zoon gaat naar de middelbare school – bij elkaar zijn dat redelijk wat bewegingen en contacten. Dat maakt dat ik ’s nachts wel eens lig te tobben. Mijn verwachting is overigens dat er nog een totale lockdown aan zit te komen, met sluiting van de scholen. Even resetten zodat de besmettingen weer op nul uitkomen, lijkt me best een slim idee.”

‘Het docentenhart lijkt niet kapot te krijgen’

Michelle Geisink (31) is docent Engels op het Coornhert Lyceum in Haarlem.

“De maatregelen voelen eigenlijk al zo normaal, dat ik even hard moet nadenken welke het ook alweer zijn. We hebben in de schoolregels opgenomen dat je in de gangen een mondkapje moet dragen, zoals het ook een regel is dat je geen capuchons of petjes draagt in de school. Ook stoppen de lessen vijf minuten eerder, zodat de leerlingen alvast naar hun nieuwe lokaal kunnen. Daarna kunnen de docenten zich veilig voortbewegen.

We zijn een grote school met 1700 leerlingen en 160 docenten, maar tot nu toe zijn er nog maar weinig besmettingen geweest: een aantal leerlingen en vier of vijf docenten. De regels zijn duidelijk en sinds het begin van het jaar hetzelfde gebleven. Dat alles maakt dat ik relatief relaxed en zorgeloos ben. Ik gedraag me voorzichtig en verantwoordelijk, maar ik ben jong en zit niet in een risicogroep. Als ik corona krijg, zie ik het dan wel weer.

Onder collega’s merk ik wel dat er veel zorgen zijn. Over hun eigen gezondheid en over de hiaten in kennis die ontstaan. Maar over het algemeen is iedereen, ondanks de gekte, toch bereid die fysieke lessen aan te bieden. Ook de docenten die wél wat ouder zijn of een risicogroep vormen lopen gewoon rond. Het docentenhart lijkt niet kapot te krijgen.

Bij een eventuele nieuwe lockdown zou ik zelf het meest opzien tegen weer onderwijs geven op afstand. Het kan als uiterste redmiddel, maar eerlijk gezegd heb ik daar echt, écht geen zin meer in. Die interactie van een fysieke les maakt zo’n groot onderdeel uit van je les, dat is onvervangbaar. Maar of we het gaan redden tot de kerstvakantie? Geen idee.”

‘Ik weet dat corona niet zomaar een griepje is’

Reinaldo Rodrigues de Aguiar (57), docent PIE (Produceren, Installeren, Electra) op de Open Schoolgemeenschap Bijlmer in Amsterdam.

“Ik ben niet bang voor het coronavirus, wel alert. Al vanaf de eerste lockdown heb ik altijd een mondkapje gedragen bij het boodschappen doen. Ook ben ik erg van de hygiëne: ik was mijn handen altijd en overal. Op het Portugese eiland Madeira, waar ik vandaan kom, zeggen ze dat je twee meter afstand tot elkaar moet houden – dat doe ik dus ook.

Tegelijkertijd merk ik dat het in mijn klas, waar ik praktijkvakken geef, wat anders is. Stel, een leerling is bezig aan een electrabord en hij stelt een vraag over de bedrading: dat kan ik niet uitleggen vanaf anderhalve meter. Dat gaat gewoon niet. Dus heb ik met de klas afspraken gemaakt. Ik kom naast een leerling staan om iets uit te leggen, maar ik houd het kort: niet langer dan twee minuten. En als één van ons twee moet niezen of hoesten, doen we een stap achteruit. Waarom ik dat dan wel aandurf? Tja, ik kan het moeilijk uitleggen. Vergelijk het met je neefjes en nichtjes die iedere week drie keer langskomen – daar heb je een band mee en die vertrouw je. En tot nu toe is het goed gegaan. Ik zit in een onderzoeksgroep bij de GGD en ben begin september doorgelicht. Mijn bloedplasma was helemaal schoon.

Op school merk ik wel verschil in hoe docenten met het virus omgaan. Sommigen geven les met een mondkapje op vanachter hun voorruit – zoals ik zo’n spatscherm noem. Anderen zijn alert maar relaxed, zoals ik. Leeftijd lijkt niet echt een criterium daarin. Zelf heb ik niks onder de leden en zit ik niet in een risicogroep, maar ik weet dat corona niet zomaar een griepje is. Een familielid op Madeira is er aan overleden, hij was pas 53. Als ik het krijg, hoop ik maar dat het bij lichte symptomen blijft.”  

Lees ook:
Urennorm middelbare school onder druk door lesuitval

Lesuitval zal de komende maanden door corona alleen maar toenemen. De Onderwijsinspectie toont begrip als scholen hierdoor hun urennorm niet halen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden