null Beeld -
Beeld -

ColumnOnderwijs

Los het lerarentekort niet op met de mensen die je nog hebt

Sofie Van De Waart - Govaert

In de strijd tegen het lerarentekort worden er vreemde bokkensprongen gemaakt. Het paradoxale effect van de meeste plannen is dat je er de huidige leerkrachten, die je nog wél hebt, mee wegjaagt. Gevalletje verkeerde oplossing voor het probleem. Want de oplossing moet namelijk juist niet gezocht worden bij de ‘blijvers’.

De voltijdsbonus is al niet zo’n briljante vinding. Mijn ervaring met parttimers vragen fulltime voor de klas te gaan staan is bijzonder slecht. Mensen werken namelijk altijd bewust parttime, omdat ze jonge kinderen of een bejaarde moeder hebben óf omdat ze voltijds lesgeven niet volhouden. Iedere keer dat er tóch een collega noodgedwongen voltijds moest werken waren de gevolgen immens. Overspannenheid, ziekteverzuim of een domino-effect aan collega’ s die moesten bijspringen en allemaal klachten kregen. Eén ding is mij al jaren duidelijk: een leerkracht die noodgedwongen extra moet werken heeft geen plezier meer in het vak.

De bonus voor werken in achterstandswijken zorgt ervoor dat leraren mínder gaan werken

Ik werk zelf pas fulltime sinds ik geen les meer geef. Lesgeven is namelijk topsport en niet iedereen houdt dat vijf dagen in de week vol. Andere onorthodoxe maatregelen, zoals de bonus voor leraren die in uitdagende wijken lesgeven, helpen ook niet voldoende. Sterker nog, er zijn collega’s die door het extra geld eindelijk minder kunnen werken – niet bepaald wat de bedoeling was van de maatregel.

Ook online een extra klas erbij nemen als een collega ziek is gaat de oplossing niet brengen. Daarmee jaag je de huidige collega’s pas écht het lokaal uit. Hybride lesgeven, zoals het zo mooi genoemd wordt, is het meest slopende wat je kan doen, hebben we in coronatijd gemerkt. Een deel van de kinderen vraagt je aandacht in het lokaal, een deel van de leerlingen zit te klooien met de wifi en dan ben je op die manier voor zestig leerlingen verantwoordelijk? Veel plezier ermee.

Zoek eens uit waarom al die zij-instromers uitvallen

Waar moeten de oplossingen dan wél gezocht worden? Bijvoorbeeld in een pabo-klas van deeltijdstudenten, zoals ik laatst hoorde, waar na het eerste jaar nog 14 van de 26 studenten over waren. Allemaal hoogopgeleide, gemotiveerde mensen die een carrièreswitch wilden maken maar blijkbaar na één jaar pabo het al voor gezien hielden. Ik zou eens even uitzoeken wat hén opbreekt. Ook aan de eeuwige werkdruk kan nog iets fundamenteels veranderen; als de leerkracht bijvoorbeeld tot twaalf uur steengoed taal, rekenen en spelling geeft, huur dan in de middag een professional bewegingsonderwijs of kunstonderwijs in, zodat de juf of meester rustig de tijd heeft voor voorbereidingen en oudergesprekken. Dan wil en kan die juf misschien wél een dagje extra werken.

En sowieso moet het onderwijs stoppen om altijd en eeuwig met veel kunst- en vliegwerk de problemen op te lossen ten koste van het huidige personeel. Aan het begin van het jaar zou ik als directeur mededelen: is de juf ziek, dan komt uw kind naar huis. Dan merkt het bedrijfsleven, en daardoor héél snel de politiek, eindelijk wat goed onderwijs kost.

Sofie van de Waart was juf op verschillende basisscholen. Daarna werd ze leerlingbegeleider, onderwijsadviseur en hoogbegaafdenspecialist. Lees al haar columns hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden