Lerarentekort basisonderwijs

Lerarentekort zo dringend dat ouders nu ook zelf leerkrachten kunnen werven

null Beeld ANP
Beeld ANP

Ouders die zich er zorgen over maken dat er na de zomer geen leraar voor de klas staat, kunnen nu gratis vacatures plaatsen op Onderwijsopties.nl.

Marjo van Raaij heeft de school van haar twee jongste kinderen zo vlak voor de zomervakantie de helpende hand toegestoken: als lerares aardrijkskunde is ze eigenlijk niet bevoegd voor het basisonderwijs, maar ‘pedagogisch kan ik de klas wel draaien’, en daarom vult zij volgend jaar de vacature op in groep 7/8. Op de hoogbegaafdenschool van haar oudste zoon is het lastiger: zowel vorig jaar in groep 5 als komend jaar in groep 6 valt de juf uit vanwege zwangerschapsverlof en goede vervanging is onvindbaar. “De school moest het oplossen met een pabo-student en een creatief docent.”

Net als zoveel andere ouders kreeg Van Raaij het verzoek de vacatures op de scholen van haar kinderen te delen op alle sociale media. Om voor de vakantie de ‘formatie rond te krijgen’, hebben scholen de laatste weken alles in het werk gesteld. Flexwerkers werden ingehuurd, klassen samengevoegd en onderwijsassistenten of zelfs stagiairs ingezet. Een nette formatie is het niet, en op heel veel scholen zal het op deze wijze nog niet eens genoeg zijn. Veel basisscholieren, ouders en collega-leerkrachten zijn de zomer in gegaan met vraagtekens over wie er straks voor de klas staat.

Geslaagde sollicitatie

De grootste vacaturesite, Meesterbaan, telt ruim 700 vacatures in het basisonderwijs, bij kleinere sites tref je er enkele tientallen aan, maar volgens leerkrachten Jan-Willen Duim en Eddy Erkelens zijn er ook heel veel vacatures die nooit op zo’n site geregistreerd worden. Het ministerie van onderwijs raamt het lerarentekort in het basisonderwijs in 2022 op ruim 4000 fte. Erkelens: “Maar goed zicht krijg je er niet op”. Veel onderwijstijd wordt ingevuld door contracten van andere docenten uit te breiden, onderwijsassistenten in te zetten, zzp-leerkrachten of ouders in te huren om vakken te geven zoals yoga of drama.

Duim en Erkelens willen het via hun gratis vacaturesite Onderwijsopties.nl zo makkelijk mogelijk maken om contact te leggen tussen school en leraar. Er zijn volgens hen heel veel leraren die niet geregistreerd staan als werkzoekende maar best terug willen in het onderwijs. “Er liggen allerlei obstakels op de weg van een geslaagde sollicitatie”, zegt Duim, “en die willen we wegnemen.”

Zo hoeven er geen lange motivaties van leraren of beschrijvingen van scholen op Onderwijsopties.nl te worden achtergelaten. “Alle vacatures spreken over een ‘leuke’ school, een ‘warm’ team en ‘goede’ begeleiding. Dat kunnen we dus laten zitten. Wij melden alleen waar de school staat, om welke groep of bouw het gaat en voor hoeveel fte per week. Iedereen met een bevoegdheid kan reageren.”

Het bijzonderste aan de site is eigenlijk dat ouders of collega-leerkrachten die zich zorgen maken niet hoeven te wachten tot een schoolbestuurder actie onderneemt, maar zelf een vacature kunnen plaatsen. Ook Marjo Van Raaij gaat dat doen: “Ik zie kansen om toch weer nieuwe mensen aan te spreken voor het onderwijs. Mensen die weer energie komen brengen.”

Denominatie vaak obstakel

Dat de school niet met naam op de site verschijnt, biedt kansen, zegt leerkracht Duim: “Pas in het telefonische gesprek van drie minuten met de directeur blijkt om wat voor school het gaat. Het dwingt je om door dat hele verzuilde onderwijssysteem heen te kijken. Misschien heb je toch ineens een heel leuk gesprek met een directeur van een islamitische school of een montessorischool. De denominatie is vaak een obstakel om te solliciteren, maar dat hoeft helemaal niet.”

Ook voor scholen kan de anonimiteit voordelig uitpakken. Duim: “Er zijn scholen die op iedere vacaturesite weer verschijnen. Dan denken sollicitanten: daar zal wel wat mis zijn.” Bijna een kwart van de vacatures in het basisonderwijs is na drie maanden nog niet vervuld, blijkt uit cijfers van het ministerie over 2019.

Erkelens had deze week geluk, toen hij een sollicitant vond via het lokale krantje van Polsbroek op zijn basisschool Eben-Haëzer. Zij meldde zich na een advertentie, een dag later bood de school haar al een baan aan. “We zijn ontzettend blij dat dit nog gelukt is”, zegt Erkelens, die er speciaal zijn vakantie voor onderbrak. Maar op de meeste scholen ligt het werk de komende weken echt stil. “Ik neem het ze niet kwalijk”, zegt Van Raaij, “als blijkt dat de sollicitanten er gewoon echt niet zijn.”

Lees ook:

Onderwijsmiljarden zetten de concurrentie om leerkrachten op scherp; grote steden vrezen leegloop

Grote steden voorzien een snel oplopend lerarentekort op scholen binnen hun gemeentegrenzen, als onvoorziene bijwerking van de 8 miljard die het ministerie uittrekt om corona-achterstanden in te lopen. Misschien moeten er na de zomer scholen dicht, waarschuwen ze.

Scholen lokken jonge docent te vroeg weg uit lerarenopleiding

Van beginnende docenten verlaat 29 procent binnen vijf jaar het onderwijs. Velen zijn er, vroegtijdig als stagiairs begonnen, slecht op voorbereid.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden