Reportage Slavernijverleden

Kinderen leren over slavernij met keti koti-boerenbont

Jules Rijssen zet een Surinaamse angisa op het hoofd van Jonathan tijdens een workshop over keti koti. Lynngel (links) en Monte (rechts) kijken toe. Beeld Patrick Post

Leerlingen van Amsterdamse basisscholen leren tijdens een uitwisseling over de afschaffing van de slavernij.

Eline Minnaar houdt een wit porseleinen bordje omhoog. Het lijkt op boerenbont, maar in plaats van blaadjes en bloemen staan er blauwe ketens, rode handen en groene sterren op afgebeeld. Vijftig Amsterdamse basisschoolleerlingen schuiven en draaien op hun stoelen. “Welk gevoel krijg je als je dit bordje ziet?”, vraagt Minnaar, voorlichter bij kennisplatform voor erfgoed Imagine IC.

De leerlingen zijn op een uitwisseling over de afschaffing van de slavernij – al weten ze dat zelf nog niet. De helft zit op een school in de Bijlmer, de helft op een school in Amsterdam-Zuid. De twaalfjarige Sammi is de eerste die het onderwerp doorheeft. “Ik zie handen en ketens, misschien is het iets met de slavernij of zo”, zegt hij tegen zijn buurjongen Tyler (12). Gevraagd welke emoji het beste bij hun gevoel past, kiezen ze allebei voor een neutraal gezichtje. “Het bordje doet me niet echt iets”, zegt Sammi. “Ik heb er ook geen gevoel bij”, zegt Tyler.

Surinaamse hoofddoeken

In de twee uur die volgen, trekt groep 8 langs de tafels met informatie en opdrachten. Bij een ervan deelt Jules Rijssen van Imagine IC angisa’s, Surinaamse hoofddoeken, de tafel rond. De kinderen voelen aan de angisa’s, die met tapiocameel gesteven zijn. Met grapjes en persoonlijke anekdotes vertelt Rijssen over de betekenis van de angisa’s.

Langzaam gaat het gesprek over op het slavernijverleden. De kinderen luisteren aandachtig. Rijssen: “Als tot slaaf gemaakte mensen in opstand kwamen, kregen ze ketens aan hun voeten en handen.”

Docent in Amsterdam-Zuid Ineke van Gelder vindt het belangrijk dat de leerlingen hierover leren. “En dan op een andere manier dan ‘dat is zielig’ of ‘dat is lang geleden’”, zegt ze.

Gele bokshandschoenen

Ook wil ze dat de leerlingen kennismaken met kinderen uit andere culturen. Dat beaamt Mia O’Niel, docent in de Bijlmer: “Ik wil de wereld van de kinderen verbreden door ze in contact te brengen met mensen die anders zijn dan zij.”

In een vitrine van Imagine IC in het gebouw aan het Bijlmerplein liggen allerlei voorwerpen. Gele bokshandschoenen, een voetbalshirt, een foto van een winkelier, kleding met gekleurde repen stof, een plattegrond. Wanneer de kinderen wordt gevraagd welk voorwerp ze aan de slavernij doet denken, kiest Lynngel (12) voor gele bokshandschoenen. “De slaven gingen ook vechten, omdat ze niet vast wilden zitten”, zegt hij.

Aan het einde van de ochtend mogen de leerlingen opnieuw een emoji kiezen bij het porseleinen bordje. De elfjarige Rahiema kiest net als veel leerlingen voor een hartje. “Omdat het nu voorbij is”, zegt ze. Karel (11) heeft zijn boze emoji ingeruild voor een verdrietige. Karel: “Eerst was ik boos over de slavernij, nu vind ik het vooral heel erg dat het is gebeurd.”

Nieuwe emoji

Ook Jonathan (12) kiest een nieuwe emoji. “Eerst dacht ik: wat boeit mij dat bord”, zegt hij. “Maar nu ik meer over de slavernij weet, vind ik dat iedereen in Nederland er over moet weten. Zo kun je beter begrijpen hoe mensen zich voelen bij keti koti.”

Het is tijd voor volwassenen om actie te ondernemen, vindt Venitcia (11). “Dat zo veel mensen niks over de slavernij weten, komt doordat volwassenen de informatie niet laten zien”, zegt ze. Ze vindt dat musea en scholen meer aandacht moeten besteden aan het onderwerp.

Slavernijherdenking

Op 1 juli is het keti koti. Jaarlijks wordt op deze dag de afschaffing van de slavernij in Suriname en op de Nederlandse Antillen op 1 juli 1863 herdacht en gevierd.

Kennisplatform, archief en museum Imagine IC gaat in het kader van keti koti langs bij scholen in het basis- en voortgezet onderwijs.

Lees ook:

Het Rijk betaalt mee aan de komst van een slavernijmuseum in Amsterdam
Het kabinet heeft 1 miljoen euro gereserveerd voor een slavernijmuseum in Amsterdam. Hoe dat er precies uit gaat zien, is nog niet bekend.

Wat wisten de 12.521.337 ingescheepte slaven zelf?
Met de komst van een nationaal slavernijmuseum maakt expert Piet Emmer de tussenbalans op. Wat is er eigenlijk bekend van de trans-Atlantische slavenhandel - en wat wisten de Afrikanen zelf?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden