Onderwijs

Juist de toekomst van hét schoolvoorbeeld van inclusief onderwijs, De Monnikskap, wordt nu bedreigd

null Beeld Koen Verheijden
Beeld Koen Verheijden

Leerlingen, ouders en een aantal docenten vrezen dat De Monnikskap, een afdeling voor leerlingen met een beperking van het Nijmeegse Dominicus College, vermorzeld gaat worden door financiële regels.

Het Dominicus College wordt geroemd als schoolvoorbeeld van geslaagd inclusief onderwijs. Leerlingen zien hun afdeling De Monnikskap voor jongeren met een beperking als een ‘tweede familie’; ouders zijn blij dat hun kinderen ondanks een ziekte of aandoening toch maar mooi een havo- of vwo-diploma kunnen halen. Schoolleiders, politici en wetenschappers noemen de school in hun eigen jargon ‘best practice’. Toch vrezen ouders, leerlingen en een aantal docenten dat de het voortbestaan van hun school aan een zijden draadje hangt nu de scholenkoepel VO Campus vanwege bevolkingskrimp in de regio Nijmegen moet gaan bezuinigen.

Het bijzondere aan De Monnikskap is dat het geen zelfstandige speciale school is voor leerlingen met een beperking, maar gewoon onderdeel van het Dominicus College. Deze school met zo’n 700 leerlingen voor havo, vwo en gymnasium heeft een afdeling voor de bijna 80 leerlingen van De Monnikskap. Feesten vieren ze samen, ze gaan gezamenlijk op excursie, houden muziekavonden, gaan op kamp en zitten samen in de medezeggenschapsraad en leerlingenraad. De Monnikskap-leerlingen kunnen op hun eigen tempo (in maximaal tien tot twaalf jaar) hun havo of vwo-diploma halen.

‘Met te weinig leerlingen wordt het te duur’

Maar nu vrezen leerlingen, ouders en een aantal docenten dat de school zal veranderen in een sterfhuis. Vrijdag maakte VOcampus, de koepel waar het Dominicus College onder valt, namelijk bekend dat het Dominicus moet sluiten per augustus 2024. De regio Nijmegen krijgt te maken met een forse bevolkingskrimp. Het aantal middelbare scholieren zou de komende jaren weleens met tweeduizend kunnen dalen, is het vooruitzicht. Voor een kleine school als het Dominicus College is dan geen plaats meer. Het voortbestaan van De Monnikskap wordt ‘geborgd’, schrijven de schoolbestuurders. “Maar wat betekent dat?”, vraagt docent Jeroen Pouwels zich af. “Het Dominicus College zal komend jaar al geen eerstejaars meer werven. Dat betekent al dat er voor de onderbouwleerlingen van De Monnikskap geen jaargenoten meer instromen en er voor hen niks overblijft van inclusief onderwijs.”

Juist omdat het Dominicus College relatief klein is, voelen de Monnikskap-leerlingen zich er prettig. “Je moet hen niet in een leerfabriek stoppen”, zegt Pouwels. “Maar voor zulke overwegingen, over wat leerlingen aan onderwijsvoorwaarden echt nodig hebben, lijkt geen ruimte”, zegt zijn collega Welten. “Het economisch denken overheerst.” Pouwels en Welten, maar ook leerlingen en ouders, vrezen dat de Monnikskap kleiner zal worden. “En met te weinig leerlingen wordt het te duur”, zegt Welten. “Dan moeten we dicht.”

De passende oplossing van De Jonge kwam er niet

Een tweede probleem is dat het Rijk deze zomer besloten heeft om een aanvullende financiering van 1,5 miljoen euro stop te zetten. Het zou niet eerlijk zijn ten opzichte van speciale scholen als De Monnikskap zoveel geld krijgt. Bovendien moet volgens de regels van passend onderwijs niet het Rijk maar het regionale samenwerkingsverband bepalen hoeveel geld De Monnikskap nodig heeft. Een analyse die de school liet maken becijferde dat De Monnikskap uiteindelijk zo’n 4 ton gaat verliezen, bijna een derde van het huidige budget.

De Monnikskap dreigt vermorzeld te worden in de raderen van het systeem waarmee onderwijs in Nederland gefinancierd wordt. “Ineens lijkt alles wat hier bereikt is, niet belangrijk meer”, zegt docent Marijke Welten. Ze vindt dat doodzonde. “De Monnikskap heeft laten zien hoeveel je met inclusief onderwijs kunt bereiken als je er geld voor uittrekt. We moeten niet vergeten dat we in Nederland het Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap in 2016 geratificeerd hebben. Inclusief onderwijs is een maatschappelijke opdracht. We willen onze expertise zeker niet voor onszelf houden en andere scholen in Nederland de mogelijkheid bieden hiervan gebruik te maken.”

Pouwels en Welten vrezen voor een situatie als bij de Veluwse jeugdzorginstelling Hoenderloo Groep. Daar zaten 160 jongeren met een complexe zorgvraag, tot de school gesloten werd. Minister Hugo de Jonge en moederorganisatie Pluryn beloofden voor alle jongeren een passende oplossing, maar die bleek er uit onderzoek van het nieuwsprogramma EenVandaag in maart in veel gevallen niet gekomen.

Lees ook:

Leerlingen met en zonder beperking komen elkaar op deze school veel tegen

Gehandicapten in Nederland komen moeilijker mee in de samenleving dan een paar jaar geleden. Hoe kan dat? Op het Dominicus College in Nijmegen zitten havo- en vwo-leerlingen met en zonder beperking samen in de klas. Dat is uniek in Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden