null Beeld
Beeld

ColumnOnderwijs

Je helpt autistische leerlingen niet door alle prikkels weg te nemen

Sofie Van De Waart - Govaert

”Wij hoeven hier geen spreekbeurten te houden omdat veel kinderen dat te spannend vinden. Maar dat is niet goed. Alle leerlingen op gewone scholen moeten spreekbeurten houden. Wij willen ook leren hoe dat moet.” Toen ik op het Aurum te gast was, een school voor voortgezet speciaal onderwijs in Lelystad met veel kinderen met kenmerken van autisme, verwoordde een leerling eigenlijk precies de kern van het boek Autisme en het voorspellend brein van Peter Vermeulen (zie het interview in Trouw van 26 februari).

Kort samengevat: je helpt autistische mensen niet door alle prikkels weg te nemen en alles om hen heen aan te passen, wél door ze voor te bereiden op wat ze tegen kúnnen komen en samen de uitdagingen aan te gaan. En, hoe meer ik erover na ging denken en situaties voor me haalde van leerlingen mét en zonder kenmerken van autisme, deze aanpak werkt eigenlijk heel vaak heel erg goed.

Een engel om je te helpen

Het deed me ook denken aan de excentrieke zakenman Scorpio, die alleen briljante medewerkers met een torenhoog IQ aanneemt, met vaak sociale uitdagingen. Om dat te compenseren, geeft hij elke medewerker een ‘engel’, een ondersteuner die je de hele dag leert hoe je je moet verhouden tot collega’s bij de koffieautomaat bijvoorbeeld.

De aangeleerde hulpeloosheid waarvan mijn generatie ‘curlingparents’ een handje heeft, is immers de weg van de minste weerstand op de korte termijn en die van stinkende wonden op de lange termijn. We vegen de baan schoon van alle obstakels, zodat je er zo soepel mogelijk doorheen glijdt, maar uiteindelijk ben je nergens op voorbereid.

Zo gaf een leerling van mij tijdens een tafeltoets huilend aan dat zij bij haar oude juf niet mee hoefde te doen met toetsen, omdat ze niet tegen tijdsdruk kan. Ik gaf aan dat we samen een haalbaar doel konden verzinnen, maar dat níet meedoen niet de oplossing is. We spraken af dat ze de week erop slechts één som meer zou maken dan deze week.

Ga in gesprek

Naast het advies van Vermeulen om samen de uitdaging aan te gaan, zou ik nog een tip willen geven. Luister naar waar de leerling tegenaan loopt en bespreek het probleem. Soms is het verrassend makkelijk op te lossen. Zo had ik eens op mijn verjaardag getrakteerd en begeleidde ik de leerlingen naar de uitgang. Eén jongen, met kenmerken van autisme, bleef treuzelen. Toen ik vroeg wat er aan de hand was, kwam het hoge woord eruit: “Ja, je bent dus jarig. En dat wist ik. Dus ik heb een cadeautje gekocht. Maar net hebben we gezongen en taart gegeten, maar toen heb ik niks gezegd. En nu gaan we naar huis en heb ik jou niet eens gefeliciteerd en het cadeautje zit ook nog in mijn tas.”

“Aha”, antwoordde ik. ”Dat begrijp ik wel. Maar, het goede nieuws is, ik ben nog steeds jarig.” Snel verscheen er een doos Merci en een welgemeend gefeliciteerd. Opgelucht stapte hij op de fiets.

Onderwijscolumnist Sofie van de Waart- Govaert was acht jaar juf op verschillende basisscholen. Daarna is ze leerlingen individueel gaan begeleiden, onderwijsadviseur geworden en hoogbegaafdenspecialist. Ze woont en werkt inmiddels in Noord-Brabant. Lees al haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden