null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

De Opvoedvraag

Is het wel verantwoord om mijn kind veel complimentjes te geven?

O jee, dacht een moeder toen ze een tijdje geleden las dat het niet verantwoord zou zijn om je kind veel complimenten te geven. In het online artikel las ze dat een kind onzeker kan worden door te veel complimenten of het tegenovergestelde: een narcistische persoonlijkheid kan ontwikkelen. “Ik schrok er nogal van”, bekent ze. “Ik geef mijn eigen dochter regelmatig complimentjes. Als ze er leuk uitziet of als ze een goed cijfer heeft gehaald op school.”

Haar moedergevoel zegt dat het prima is om een pluim uit te delen in dit soort gevallen, maar ze begint toch te twijfelen. Daarom vraagt ze zich af: zijn complimenten wel goed voor mijn kind of kan ik het maar beter laten?

Psycholoog Marijke van de Laar maakt zich niet zo druk over het geven van een compliment vanwege een mooi schoolresultaat. “Het is wel goed erop te letten dat je een zes evenveel beloont als een negen. Dan wordt het kind niet zo perfectionistisch. Beide cijfers zijn namelijk goed.”

Ook weleens een foutje

Perfectionisme zou volgens de psycholoog ook op de loer liggen als je te veel complimenten uitdeelt. “Door altijd te zeggen dat je kind het goed heeft gedaan, kan de gedachte ontstaan dat er geen fouten gemaakt mogen worden”, legt Van de Laar uit. Als ouders durven toegeven dat een kind ook weleens een foutje maakt, leert het kind dat hij of zij als persoon daardoor niet minder is, aldus de psycholoog.

Gewoon een compliment geven hoeft natuurlijk niet te betekenen dat je altijd zegt dat je kind het goed doet of ergens de beste in is, nuanceert pedagoog Suzette de Bruijn. In dat geval is er een risico dat een kind narcistische trekjes ontwikkelt. “Maar als je bijvoorbeeld na een sportwedstrijd tegen je kind zegt: ‘Je hebt een leuke wedstrijd gespeeld’ in plaats van ‘Je bent de beste speler’, is er niet veel aan de hand.”

De Bruijn vindt wel dat het goed is op te letten bij het geven van complimenten over het uiterlijk van je kind. Dat is namelijk niet echt een prestatie, legt ze uit. “Het doel van dat soort complimenten is waarschijnlijk het geven van zelfvertrouwen. Dat is mooi, maar doe het proportioneel. Elke dag zeggen dat je kind de mooiste is, schiet zijn doel voorbij.” Toch vindt ze dat ouders daar niet al te veel over na moeten denken. “Als je kind onzeker is dan mag je best zeggen dat hij of zij prachtig is. Of als je dochter haar haren mooi heeft gedaan.”

Mooie manier om positief gedrag te stimuleren

Vraag je wel af wat je kind leert van het compliment, vindt De Bruijn. Ze wijst op een belangrijke ‘basisregel’ die ouders in hun achterhoofd kunnen houden. “Ouders zouden complimenten vooral als een mooie manier kunnen zien om positief gedrag te stimuleren. Dus als je kind iets goed heeft gedaan kan een compliment motiverend zijn om een volgende keer hetzelfde gedrag te laten zien”, vertelt De Bruijn.

Er zijn ook situaties die niet per se vragen om een compliment, vertelt De Bruijn. “Soms doet je kind niet echt zijn best op een tekening, maar zet het gewoon wat krassen op papier. Je kind kan dan vragen: ‘Mooi hè, mama?’ Dan hoef je niet te zeggen dat je het mooi vindt. Je kunt gewoon zeggen: ‘Nou, je hebt weleens mooiere tekeningen gemaakt’.” Als je onterecht positief bent over acties waar je kind niet echt zijn best voor heeft gedaan, krijgt het een onrealistisch beeld van zichzelf en van de werkelijkheid, licht de pedagoog toe.

Toch benadrukken De Bruijn en Van de Laar allebei dat het niet geven van complimenten meer schade aanricht dan als je dat wel doet. Van de Laar zegt zelfs: “Als je twijfelt of je een compliment moet geven, zeg ik altijd: doen. Een kind ziet zichzelf door de ogen van zijn ouders. Dus als de ouders trots op hun kind zijn, is het kind dat ook op zichzelf.”

Lees ook:

Hoe kun je het zelfvertrouwen van je kroost beïnvloeden?

Wat te doen met kinderen die boos worden als een tekening mislukt of die bang zijn voor een toets? Tip: prijs het proces, niet het eindresultaat.

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden