ReportageOnderwijs

In Nijmegen kunnen Afghaanse kinderen weer naar school. ‘Ik hoop de draad op te pakken’

Afghaanse kinderen uit Heumensoord gingen maandag voor het eerst weer naar school in Nijmegen. Beeld Koen Verheijden
Afghaanse kinderen uit Heumensoord gingen maandag voor het eerst weer naar school in Nijmegen.Beeld Koen Verheijden

In Nijmegen opende maandag een tijdelijke school voor kinderen uit de noodopvang voor vluchtelingen in Heumensoord.

“Dit is altijd een van de mooiste momenten”, zegt Lian van Driel als de bus het parkeerterrein opdraait. ‘Haar’ kinderen komen aan voor de eerste schooldag in Nederland.

Van Driel is locatiemanager van de vluchtelingenopvang in Heumensoord, waar het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa) onlangs honderden Afghaanse evacués tijdelijk heeft gehuisvest. Ze weet waarover ze praat, ook in 2015 was ze erbij, toen Heumensoord openging voor vluchtelingen, destijds uit Syrië.

De draad weer oppakken

Wat onwennig stapt de dertienjarige Bushra het plein op. Ze is opgetogen om naar school te gaan, vertelt ze in uitstekend Engels, al heeft ze geen idee wat ze van het Nederlandse schoolsysteem moet verwachten. “Ik hoop vooral de draad weer op te pakken”, zegt ze, “en verder te leren.”

Die onwennigheid heeft iedereen, ook de ouders. Maar de opgetogenheid ook. Een vader die uit zorg om zijn familie in Afghanistan niet met zijn naam in de krant wil, staat het tevreden aan te kijken. Sinds hij en zijn gezin hier in augustus aankwamen, staat school voor zijn kinderen boven aan de prioriteitenlijst. “Mijn dochter ging altijd naar school. Dat zou nu in Afghanistan niet meer mogelijk zijn. De Taliban hebben meisjes van school gestuurd”, zegt hij. “Ik ben erg blij dat dit programma nu is opgezet. Ik hoop dat het de kinderen aansluiting kan bieden bij het Nederlandse onderwijsprogramma.”

Vluchtelingenkinderen en school

Kinderen die in de asielprocedure zitten, gaan doorgaans naar een school in de buurt van hun asielzoekerscentrum. Ze komen in een zogenoemde Internationale Schakelklas, waarin ze veel Nederlands, maar ook andere vakken krijgen. Na zo’n twee jaar stromen ze dan in in het Nederlandse onderwijs.

Bij een noodopvang zoals Heumensoord moet er worden geïmproviseerd. De tijdelijke school die nu zijn deuren heeft geopend, is opgezet in samenwerking tussen de gemeentes Heumen en Nijmegen, de onderwijsbesturen en het Coa, geholpen door vrijwilligers en particuliere donaties.

Behalve dat de kinderen onderwijs krijgen, is naar school gaan ook van groot sociaal belang, benadrukt locatiemanager Van Driel. “Ouders kunnen weer ouder worden. Niet de hele dag om het kind heen zijn, maar kunnen vragen ‘hoe was het op school?’ De routine wordt weer opgepakt.”

null Beeld Koen Verheijden
Beeld Koen Verheijden

Gepensioneerden en deeltijders

Het is een flinke operatie om zo’n tijdelijke school uit de grond te stampen. Lokalen werden gevonden in een wijkcentrum annex basisschool, maar waar haal je in een tijd van een groeiend lerarentekort de docenten vandaan die deze kinderen les kunnen geven? “Deeltijders en gepensioneerden”, legt Hans Schapenk uit van onderwijsinstelling voCampus.

Die twee groepen maken ieder ongeveer de helft uit van het tijdelijke docentenkorps. Via oproepen op sociale media en in kranten werden ze geworven. Zoals Theo Hageman, aanvankelijk docent Engels, later overgestapt naar Nederlands als tweede taal. Hij heeft al veel vluchtelingenklassen, van kinderen en volwassenen, begeleid. “Het is een enorme duiventil”, vertelt hij. “Mensen verhuizen veel, en de verschillen in kennis tussen leerlingen zijn enorm. Dat vraagt om improviseren.”

null Beeld Koen Verheijden
Beeld Koen Verheijden

Van taalproblemen verwacht Camille van Speybroeck minder last te hebben. De natuurkundige komt wiskunde geven. “Dat is een universele taal, dat scheelt”, zegt ze monter. “Maar we moeten zien hoe het loopt. Dit zijn kinderen die veel hebben meegemaakt, ik hoop ze met de lessen vooral wat afleiding te bieden.”

De kinderen zijn hier in principe voor acht schoolweken. In januari zou de opvang in Heumensoord moeten sluiten en verhuizen de families. Ook dat maakt het lastig om een onderwijsprogramma samen te stellen. Maar bestuurder Schapenk maakt zich daar nu nog niet druk om: “Dit zijn ervaren docenten, die gaan echt wel nuttige dingen doen. Maar het belangrijkste dat we nu kunnen bieden is veiligheid en geborgenheid. Kinderen moeten met plezier tot leren komen. Laat dit vooral een prettige tijd zijn.”

De naam van de geïnterviewde vader is bij de redactie bekend.

Lees ook:

Aantal Afghaanse evacués wordt op 2100 geschat, maar het kunnen er ook meer of minder zijn

Het kabinet koppelt geen harde deadline aan de evacuatie van Afghanen. “Dit moet gebeuren, tot het klaar is”, zei demissionair minister Knapen vorige week tegen de Tweede Kamer.

Reportage: Jonge vrouwen komen in Kaboel zelden voorbij

De Taliban veroverden op 15 augustus de Afghaanse hoofdstad Kaboel. Sindsdien leven veel Afghanen in angst en is er gebrek aan werk, geld en voedsel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden