null Beeld
Beeld

ColumnErik Ex

Ik weet niet wie schuldig is aan het lerarentekort, maar wel wie de dupe zijn

Het was een verhaal vol paradoxen vorige week woensdag in deze krant. Uit onderzoek dat Investico deed onder zeshonderd jonge leden van de Algemene Onderwijsbond bleek dat onder druk van het lerarentekort de hele onderwijssector zichzelf telkens in de vingers snijdt.

Zo beginnen veel studenten een betaalde baan terwijl ze nog niet zijn afgestudeerd. In Rotterdam kreeg 95 procent van de natuurkundeleraren in spe al een aanstelling op een school. Maar 45 procent van de ondervraagden geeft aan dat ze de overstap van student naar het leraarschap lastig vinden. Ze hebben het gevoel niet goed te zijn voorbereid tijdens hun opleiding.

Onrendabele arrangementen

De opleidingen hebben hun eigen problemen. Zo kan een student alleen begeleid worden door een bevoegde leraar. Dus als er onbevoegde leraren voor de klas staan, zijn er geen stageplekken. Ondertussen neemt de ene na de andere student een drukke baan aan waardoor ze studievertraging oplopen. De opleidingen moeten vervolgens individuele arrangementen aanbieden, wat onrendabel is. Inholland stopt daarom na de zomer zelfs met de lerarenopleidingen. Dat zal vast niet helpen tegen het lerarentekort.

Na de opleiding zijn scholen verantwoordelijk voor de begeleiding van starters. Maar die begeleiding is heel wisselend. Waar de één een coach, buddy of mede-mentor krijgt, staat de ander er alleen voor. Juist op scholen waar de druk op het lerarencorps hoog is, laat de begeleiding te wensen over. Niet zo vreemd: begeleiding van starters is niemands primaire taak in een school. Dat is namelijk lesgeven. Wie daar al vol mee zit, kan geen collega’s begeleiden. Resultaat: een derde van de starters stopt binnen vijf jaar.

De leerlingen betalen de rekening

Ondertussen pompt het ministerie geld in het onderwijs. Soms weten scholen niet eens dat het geld er is. Zo ligt er nog 88 miljoen uit een sectorakkoord uit 2014 op de plank, bedoeld voor de begeleiding van startende leraren. De scholen die ik hierover spreek, weten dit niet; ze zijn volle bak bezig om de coronasteun aan te vragen. Iets wat op het bordje van schoolleiders komt. Waar trouwens ook een tekort aan is.

Het liefst zou ik aan het einde van zo’n column een vinger wijzen. Een rode kaart uitdelen aan de verantwoordelijke minister. Of bestuurders de schuld geven. Of tegen mijn collega’s zeggen dat we maar eens goed bij onszelf te rade moeten gaan hoe we dit probleem gaan aanpakken. Maar ik geloof niet dat er iemand schuldig is. En dat maakt het mogelijk nog erger. Wel is het duidelijk wie de rekening betaalt: dat zijn de leerlingen.

De oplossing zal er een zijn van de lange adem: structurele investeringen in leraren. Zelf probeer ik ook een steentje bij te dragen. Volgend schooljaar zal ik (naast mijn baan voor de klas) als lerarenopleider gaan werken. Wie weet helpt het een beetje.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam en werkt voor de VO-Raad aan de begeleiding van startende leraren. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden