null Beeld
Beeld

OpvoedvraagHuishouden

Hoe zorg ervoor ik dat mijn stiefkinderen ook wat doen in huis?

Een moeder vindt dat de kinderen moeten helpen om het huis netjes te houden, maar de stiefkinderen steken geen hand uit.

Een volle ontbijttafel, natte sportkleding op de badkamervloer en rondslingerende verpakkingen van koek en snoep. Als een moeder voor de zoveelste keer de boel opruimt, voelt ze zich de Assepoester in huis.

“Ik heb een dochter (10) en mijn man twee zoons (8 en 10 jaar)”, zegt ze. “Ik probeer mijn dochter zo zelfstandig mogelijk op te voeden. Ze dekt onder meer de tafel, smeert haar boterhammen, ruimt af en stopt haar was in de wasmand. Zeker nu we allemaal vaker thuis zijn, vind ik het belangrijk dat ik naast mijn werk en tijdelijke rol als thuisjuf niet ook nog de hele dag als huishoudster moet optreden. Maar de jongens doen amper klusjes in huis. Ze laten alles slingeren en worden bij hun moeder waarschijnlijk op hun wenken bediend. Mijn man tilt er niet zo zwaar aan, al zegt hij wel tegen zijn kinderen dat ze een beetje beter moeten helpen. Dan knikken ze ja en amen, maar vervolgens loop ik alsnog de hele dag achter hen aan, terwijl mijn man naar zijn werk is. Door schade en schande wijs probeer ik me niet te veel met hun opvoeding te bemoeien, maar dat is ook niet eerlijk naar mijn dochter toe. Hoe zorg ik ervoor dat ze hun verantwoordelijkheid voelen en nemen?”

Vader is halfslachtig

“Allereerst is het verstandig dat deze (stief)moeder zich wat meer op de achtergrond houdt als het gaat over de opvoeding van de kinderen van haar man”, zegt Anke Runia, psychosociaal therapeut en als stiefcoach aangesloten bij Stief en Co. “Vooral als het samengestelde gezin nog niet zo lang bestaat, heeft een stiefouder minder legitimiteit om zich te bemoeien met de opvoeding en regels voor haar stiefkinderen. Maar de opmerking van vader dat de jongens wat meer moeten helpen is wel erg halfslachtig.”

“Het is vooral een probleem tussen beide partners”, aldus Marlijn Kooistra-Popelier, pedagoog bij Stiefplan en auteur van het boek Hoe maak je een succes van je samengestelde gezin. “Ze moeten hier samen naar kijken, het is zeker niet alleen haar verantwoordelijkheid. Als stiefmoeder voor de kinderen zorgt, moet zij ook een mandaat hebben om de kinderen aan te spreken.”

In een samengesteld gezin staat het maken van afspraken over de opvoedstijl in het nieuwe gezin meestal niet bovenaan het prioriteitenlijstje. Terwijl dat volgens de deskundigen wel degelijk van groot belang is. “Als je twee gezinnen samenvoegt, loop je altijd tegen verschillen aan. Wat in het ene gezin zus gebeurde, gaat in het andere zo”, zegt Kooistra-Popelier. “Ze moeten samen aan een nieuwe gezinscultuur werken en afspreken welke regels ze hanteren en welke verschillen er mogen zijn.”

Samen het gesprek aangaan

Veel opvoeddiscussies in samengestelde gezinnen gaan over regels rondom schermtijd, klusjes in huis of eten en drinken. “Het is belangrijk dat de partners eerst samen het gesprek aangaan: wat vinden wij belangrijk en aan welke regels gaan we ons hier in huis houden? Als je het samen eens bent, kun je dit daarna met de kinderen bespreken”, zegt Runia. Het kan helpen om een takenlijst te maken: jij ruimt de tafel af en jij vult de vaatwasmachine. Zo weten de kinderen vooraf wat er van hen wordt verwacht. Dan kan stiefmoeder hen daar ook op aanspreken en ernaar verwijzen.

Als vader en stiefmoeder er niet in slagen om afspraken te maken, kan dit zeker zijn weerslag hebben op hun relatie. “De stiefmoeder zal zich niet gezien, niet erkend en niet gehoord voelen door haar partner”, zegt Kooistra-Popelier. “Vader heeft hierin ook een belangrijke taak en moet verantwoordelijkheid nemen richting zijn zoons. Het is belangrijk huisregels te hebben die voor iedereen gelden. Het hoeft niet precies zo te gaan zoals het vroeger ging en je moet je afvragen: waarover voer ik een strijd en wat vind ik misschien minder belangrijk? In een stiefgezin zul je water bij de wijn moeten doen.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden