null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

De opvoedvraagUitbarsting

Hoe voorkom ik de woedeaanval van mijn zoontje als ik hem ophaal na een speelafspraak?

Een moeder voelt zich ongemakkelijk omdat haar zoontje boos wordt en gaat huilen als ze hem ophaalt na een speelafspraak. Hoe voorkomt ze dit gedrag?

Een jongen (7) heeft gezellig bij een vriendje thuis gespeeld. Het is de hele middag pais en vree tot zijn moeder aan de deur staat om hem op te halen. Hij roept dat hij niet naar huis wil en loopt stampvoetend de tuin in. “Hij weigert om mee te gaan, is soms brutaal en kan zomaar in woede of in tranen uitbarsten, zodat het drama compleet is”, zegt zijn moeder. “Ik voel me daar erg ongemakkelijk bij. Ik spreek hem dan stevig toe en zeg dat hij de volgende keer niet af mag spreken als hij zich zo brutaal gedraagt.”

Volgens moeder is haar zoontje een enthousiast kind, waarschijnlijk vindt hij het spelen zo leuk dat hij niet wil dat het voorbij is. “Begrijpelijk, maar toch zie ik zulk gedrag liever niet. We hebben al geprobeerd om afspraken met hem te maken, maar dat loopt dus mis. Hoe zorg ik ervoor dat hij netjes mee naar huis gaat en geen scène schopt?”

Veel prikkels

“Waarschijnlijk heeft het jongetje het inderdaad heel leuk gehad, maar waren er ook veel prikkels”, zegt opvoedingsexpert Eva Bronsveld, auteur van het boek Temperamentvolle kinderen. “Je verhouden tot je vriendje, de ongeschreven regels bij het vriendje thuis, op andere momenten eten en drinken. Dat kan zomaar reden zijn om de volgelopen emmer in een keer leeg te kieperen als moeder binnenkomt.”

Overprikkeling, een plotselinge overgang van het spelen naar huis: dat is lastig voor sommige kinderen. “Maar er kunnen ook andere oorzaken zijn”, zegt Lilian Dekkers, kindercoach bij Xpressief Coachen. “Misschien gaat hij echt niet graag naar huis omdat er thuis iets speelt. Misschien voelt hij de spanning bij zijn moeder en reageert hij daarom op deze manier. Het is in elk geval een signaal dat hij afgeeft en het is de moeite waard om te onderzoeken waar het vandaan komt.”

Straffen is geen goed idee

Hoe dan ook is het de rol van moeder om haar zoontje door het drama en het verdriet heen te loodsen, vindt Dekkers. Niet om hem te straffen. “Beter kan ze hem aandacht geven en begrip tonen.”

Wat ook kan helpen is een vast ritueel rondom het ophalen. Bronsveld: “Soms blijf je nog even wat drinken, soms moet je snel door omdat je nog boodschappen moet doen. Voor veel kinderen is dat verwarrend en is het fijner als ze vooraf weten hoe de overgang zal verlopen.”

“Daar kun je ook de ouders van het vriendje bij betrekken”, zegt Dekkers. “Vraag bijvoorbeeld of zij alvast aankondigen dat je bijna komt. Dan weet hij waar hij aan toe is.”

Blijf in verbinding

Mocht het toch uit de hand lopen, probeer alsnog rustig te blijven. Argumenten aanvoeren als ‘doe even normaal’ of ‘je weet toch wat we hebben afgesproken’ werken niet als het kind eenmaal in woede is uitgebarsten. “Met dit soort uitspraken negeer je als het ware zijn gevoel. Het is beter om in verbinding met hem te blijven”, zegt Bronsveld. “Zeg hem dat je snapt hoe jammer hij het vindt dat het is afgelopen. Maak het naar huis gaan iets aantrekkelijker voor hem, bijvoorbeeld door te zeggen dat hij nog even televisie mag kijken thuis. In het uiterste geval kun je je kind helpen door hem letterlijk over de drempel van het afscheid heen te tillen.”

Op een rustig moment kunnen ze met hem praten over zijn boosheid en een plan maken om het gedrag te voorkomen, al is het geen garantie dat het lukt. “Dreigementen zoals ‘Als je niet luistert of als je toch moet huilen, dan mag je niet meer afspreken’ kun je als ouder beter niet gebruiken. Ze kunnen zelfs averechts werken, omdat je kind dan echt niet meer met je mee wil werken”, zegt Bronsveld.

Maak je in elk geval geen zorgen over wat de ouders van het vriendje zullen denken. Bronsveld: “Hen doe je waarschijnlijk een groot plezier. Hoe heerlijk is het om te zien dat een andere ouder ook niet altijd de controle heeft.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden