null Beeld
Beeld

De OpvoedvraagNieuwe dingen

Hoe helpen we onze zoon af van zijn angst voor iets nieuws?

Weer naar school gaan is niet voor iedereen een pretje. Een 9-jarige jongen zag er als een berg tegenop, zoals altijd wanneer hij iets nieuws moet doen.

Toen de scholen eindelijk weer open mochten was het schoolplein gevuld met blije, opgetogen kinderen. “Maar onze zoon van negen stond aan ons vastgeklampt en wilde niet naar binnen. Hij zag het totaal niet zitten”, vertelt zijn moeder. “Hij vindt nieuwe dingen altijd eng en lastig. De eerste voetbaltraining, de eerste keer naar een nieuw vriendje of nu dus weer naar school: hij heeft er grote moeite mee en raakte bijna in paniek toen het moment daar was.” Zijn ouders proberen hem in dit soort situaties te stimuleren, al gaat hij soms onverrichter zake weer mee naar huis omdat iets te moeilijk voor hem is. “Bij school is dat natuurlijk geen optie. Het lukt ons niet hem ervan te overtuigen dat hij het vast weer naar zijn zin gaat hebben. Vooral bij mijn man raakt zijn geduld soms op en wordt hij boos op onze zoon. Hoe kunnen we onze zoon van zijn angst voor iets nieuws afhelpen?”

Volgens Tea Adema, opleider kindercoach en opvoedcoach, zijn er drie belangrijke dingen die meespelen bij angst voor nieuwe dingen: de gevoeligheid van het kind, de leeftijd en de rol van ouders. Om met dat laatste te beginnen: “Vaak proberen ouders hun kind gerust te stellen: je kan het heus wel, je hoeft echt niet bang te zijn. Of ze worden boos en zeggen dat hij zich niet aan moet stellen. Om eerlijk te zijn werken beide strategieën niet”, aldus Adema. “Hun opmerkingen verdwijnen als het ware in een bodemloze put, het komt niet aan bij de jongen.”

Angst voor iets nieuws . Beeld Fadi Nadrous
Angst voor iets nieuws .Beeld Fadi Nadrous

Zich begrepen voelen

Maar wat dan wel? “Zorg dat je kind zich begrepen voelt en vertel hem dat de angst er mag zijn. Alleen al die erkenning van zijn gevoel kan bijdragen aan het begin van een oplossing”, zegt Daniëlle Schollaart, pedagoog bij Apetrotse Kinderen. “Zeggen dat hij zich niet aan moet stellen en dat er geen reden is om bang te zijn, kan voor hem voelen als een afwijzing.”

Als de angst de overhand krijgt en het kind zich hevig verzet of in paniek is, is het belangrijk hem eerst weer rustig krijgen. Het gesprek waarom hij het eng vindt, volgt ofwel vooraf ofwel achteraf. Adema: “Die angst komt ergens vandaan, maar waar is hij precies bang voor? Is hij bang dat zijn vriendjes hem niet meer zien staan? Is hij bang om het coronavirus op te lopen en zijn oma te besmetten? Stel veel vragen en daag je kind uit om er zelf over na te denken: hoe ging dat eigenlijk na de vorige lockdown? Was het toen al snel weer gezellig in de klas?” Schollaart: “Door vragen te stellen en terug te grijpen op eerdere ervaringen, kan zijn zelfvertrouwen groeien. Zo komt hij waarschijnlijk zelf tot het inzicht dat hij het aankan.”

Rond de leeftijd van negen jaar, zie je vaker dat angsten bij kinderen (weer) opleven. Adema: “Het is een fase in hun ontwikkeling waarbij de echte wereld opeens binnenkomt. Kinderen beseffen beter wie zij zijn en wat er in de wereld om hen heen gebeurt. Als je dan ook nog een gevoelig kind hebt, kunnen angsten extra opspelen.”

Vermijden kan uit de hand lopen

Adema is alert op angst. “Want het kan ertoe leiden dat je dingen gaat vermijden en dat kan sluipenderwijs gierend uit de hand lopen. De rol van ouders hierin is heel belangrijk: ze moeten standvastig en daadkrachtig zijn. Vinden ze het zielig voor hem, dan gaat hij wellicht nog meer vermijden.”

Op een gegeven moment moeten dingen toch gewoon gebeuren. Schollaart: “Je moet naar school, ook al is het spannend. Geef een aai over zijn rug, geef hem vertrouwen en zorg dat het veilig voelt. Boos worden helpt niet, maar ben wel duidelijk en kordaat: dit ga je nu doen. Door positieve ervaringen zal hij er op den duur beter mee om leren gaan.”

Lees ook:

Hoe zorg ervoor ik dat mijn stiefkinderen ook wat doen in huis?

Een moeder vindt dat de kinderen moeten helpen om het huis netjes te houden, maar de stiefkinderen steken geen hand uit.

Help! Ons kind mag bijna naar school, maar is nog niet zindelijk

Nog drie weken en dan gaat de kleuter naar school. Tenminste: als hij voor die tijd zonder luier kan. Het zindelijk worden wil maar niet lukken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden