Beeld Maartje Geels

Column

Het vmbo heeft niet alleen een imagoprobleem, maar schiet echt tekort

Ik geef al bijna zestien jaar les in het vmbo. In al die tijd heb ik misschien wel een paar duizend leerlingen voorbij zien komen. 

Ja, sommigen - zo niet veel - hadden een probleem, of dit nu een leerprobleem, een gedragsprobleem, of een moeilijke thuissituatie was. Maar allemaal hadden ze kwaliteiten.

Ik had een leerling, niet te motiveren voor schoolse zaken, die uiteindelijk een hippe winkel opende in het centrum van Utrecht. Er waren warme en zorgzame leerlingen, die ik nu als verpleegster in het ziekenhuis kan tegenkomen. Een jongen kon sterk onderhandelen, en perfect liegen. Hem raadde ik aan om autoverkoper te worden. Maar er waren er maar weinig die met een boor overweg zouden kunnen, die ik een muur zou durven laten metselen, of mijn auto zou durven laten repareren.

Alleen in politiek Den Haag, ver weg van de realiteit van scholen, durft men dan ook te spreken over vmbo'ers als leerlingen met 'gouden handjes'. Minister Slob begrijpt het bij hoge uitzondering gelukkig wel. Het beeld dat deze leerlingen alleen met hun handen werken klopt volgens hem niet. Bovendien zijn ouders volgens hem te negatief, 'het is geen restonderwijs', zei hij vorige week in het AD - vermoedelijk om het woord afvoerputje te vermijden. En ouders moeten kinderen daarom niet zo pushen om op de havo te komen.

Maar ja, aan het einde van de basisschool maken leerlingen een toets, en de kinderen die het slechtst presteren, de onderste helft, moeten naar het voorbereidend beroepsgerichte onderwijs. En alleen de leerlingen met echte leer- of gedragsproblemen komen in het praktische beroepsonderwijs op de lagere niveaus terecht. Inmiddels hebben we zo al bijna een dubbele stigmatisering van beroepsonderwijs georganiseerd.

Dus tja, als je het gewoon zakelijk bekijkt dan is beroepsonderwijs ook voor de 'verliezers' in ons onderwijssysteem. Kennelijk hebben we meer waardering voor kinderen die zinloze hoeveelheden theorie en vakken kunnen 'consumeren'. En de theoretische leerweg is uiteindelijk gewoon een korte havo voor cognitief minder sterke kinderen, zonder enig onderscheidend karakter, en met een moeizame opstroom naar havo. Lekker wervend.

De slechte aantrekkingskracht van het vmbo is dan ook niet alleen een imagokwestie, maar wordt vooral veroorzaakt door echte inhoudelijke en structurele tekortkomingen. Tekortkomingen die, bovendien, al vrij snel zichtbaar werden na de introductie van het vmbo bijna twintig jaar geleden.

We kunnen natuurlijk ons best doen om dit met mooie woorden en met goedkope verwijten aan ouders te maskeren. Maar het zou mooi zijn als de minister, in tegenstelling tot al zijn voorgangers, nu eens echt werk zou maken van de problemen in het vmbo.

René Kneyber deelt zijn ervaringen als wiskundeleraar op het vmbo. Lees hier meer van zijn columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden