Beeld Maartje Geels

ColumnErik Ex

Het selectiemoment uitstellen? Ja, maar dan ook meer aandacht voor de werkdruk

Bij de nabespreking van de schriftelijke overhoring over de oude Grieken kwam een van mijn leerlingen opgetogen naar mij toe: zij had het onderdeel over Griekse wetenschappers helemaal niet bestudeerd en ook in de les niet echt opgelet. Toch had ze de vraag over Hippocrates goed. De dag voor de overhoring had haar vader verteld hoe hij de eed van Hippocrates zelf ooit had uitgesproken na zijn artsenexamen.

Een andere leerling met dezelfde inzet en talenten, maar ouders uit een ander sociaal-economisch milieu, zou de vraag niet goed hebben gehad. Dit is kansenongelijkheid in de praktijk. Concreter wordt het niet.

In ons onderwijssysteem is de opleiding van ouders zeer bepalend voor de kansen van hun kinderen. Wij selecteren kinderen op hun elfde voor een van de niveaus. Die vroege selectie is funest voor kinderen met een taalachterstand, laatbloeiers of kinderen die niet van huis uit meekrijgen om een boek te lezen of een museum te bezoeken.

Een coalitie van onderwijsorganisaties presenteerde deze week een discussiestuk: ‘Toekomst van ons onderwijs’. Een van de meest concrete punten: stel het selectiemoment uit tot vijftien jaar. Tot die leeftijd moeten kinderen flexibele lessen krijgen, dus vakken op verschillende niveaus kunnen volgen.

Nieuw is het idee van de late selectie niet: de Onderwijsraad pleitte er al voor in 2018. Binnen de sociale wetenschappen is er consensus over dat het de ongelijkheid tegengaat.

De grootste lerarenvakbond, de AOB, ondertekende het discussiestuk niet. Het plan lijkt leraren niet vrolijk te stemmen. Is dit de volgende onderwijsvernieuwing die ons door de strot wordt geduwd? Op Radio 1 zette Ton van Haperen, economieleraar en onderwijspublicist, grote vraagtekens bij de uitvoerbaarheid van het plan. Michelle van Dijk, lerares Nederlands en actief bij VO in actie, ziet vooral het gedifferentieerde lesgeven niet gebeuren. Beiden zijn ze niet tegen meer kansengelijkheid, maar ze zien wel de baan van de leraar zwaarder worden.

Dat wij in Nederland zo vroeg kinderen in hokjes plaatsen is redelijk uniek. Ik heb in klaslokalen van Finland tot Singapore gezien hoe leraren lesgaven aan heterogene groepen. Het is volgens mij best mogelijk.

Het plan van deze onderwijscoalitie zal wel (weer) een enorme wijziging zijn in ons stelsel. De werkdruk zal erdoor stijgen. Morgen en overmorgen staken we niet voor niets. Een van de grootste pijnpunten is de werkdruk. Helaas is het discussiestuk dáár een stuk minder duidelijk over: ja, er staat iets vaags over een ‘betere verhouding’ tussen lestijd en ontwikkeltijd.

Beste onderwijsorganisaties, als u nu in uw plan ook nog een ander heel concreet punt opneemt: een lesweek van 20 uur en een maximale klassengrootte van 25 leerlingen. Dán zullen de leraren dit plan, op zich niet slecht, ongetwijfeld willen uitvoeren.

Lees ook: 

Onderwijswetenschapper Louise Elffers pleit al jaren voor een latere schoolniveau-keuze

Deel leerlingen niet op hun twaalfde jaar, maar op hun vijftiende in naar schoolniveau, zegt een brede coalitie van verschillende onderwijspartijen. ‘Het huidige systeem werkt ongelijkheid in de hand’, aldus onderwijswetenschapper Louise Elffers

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden