Besmetting

Het ministerie zegt het nu ook: Draag een mondkapje op de middelbare school

Leerlingen van het Mendel College dragen een mondkapje op de eerste schooldag.Beeld ANP

De besmettingen op middelbare scholen nemen zulke proporties aan, dat de sector behoefte heeft aan landelijke regie. Er komt een dringend mondkapjesadvies.

Veel middelbare scholen vroegen het hun leerlingen al, maar nu klinkt de oproep ook landelijk, bij monde van de VO-Raad, de koepel van het voortgezet onderwijs: draag in de pauzes en op de gang een mondkapje. De besmettingen op middelbare scholen lopen op, concludeerde Jaap van Dissel van het RIVM afgelopen dinsdag. Volgens de online monitor Scholenmeldpunt hebben 180 van de 642 middelbare scholen inmiddels met kleine of grotere uitbraken onder leerlingen en personeel te maken. 

Het ministerie van Onderwijs, na overleg met onder andere de VO-raad, neemt dit advies over. Het advies gaat vanaf vijf oktober in.

Schoolbesturen beslissen zelf of een mondkapje verplicht wordt op hun scholen. Dat moet altijd in overleg met de medezeggenschapsraad, waarin onder andere ouders en personeelsleden zitten. Leerlingen mogen het mondkapje weer afdoen zodra ze in de klas zitten. Het advies geldt niet voor kinderen op basisscholen.

Dat maatregelen maandag tijdens de persconferentie uitgebleven voor scholen, een van de laatste plekken in Nederland waar grote groepen mensen nog mogen samenkomen, stak veel medewerkers in het onderwijs. De scholierenvakbond LAKS, de VO-Raad en het kabinet moesten eerst een draai maken, lang waren zij namelijk tegen een mondkapjesdraagplicht op school.

“Het is goed als er een lijn komt voor alle scholen”, zegt Wout Zilverberg, directeur van het Aletta Jacobs College in Hoogezand. “Zodat we niet intern de discussie over zin en onzin krijgen. Dat is verspilling van energie binnen de organisatie.” 

Onzichtbare minister

Bovendien wordt het tijd dat er erkenning komt voor ‘de mensen in de frontlinie’, vindt Jan Paul Beekman, rector van het Spinoza Lyceum in Amsterdam. Op de school, die de komende week uitsluitend thuisonderwijs zal moeten gaan geven, liep de spanning hoog op met 55 besmette leerlingen en 8 docenten. “Leraren en ondersteunend personeel hadden maandag wel wat meer aandacht verdiend. Ze vragen: volgens premier Rutte moet iedereen thuiswerken. Ik kan vanuit huis dan toch ook een goede online les geven?” 

Ook op het Penta Jacob van Liesveldt in Hellevoetsluis, met 48 besmette leerlingen en 7 medewerkers, heerst teleurstelling over de ‘onzichtbare minister’ van onderwijs. “Mensen die dagelijks in de klas staan met dertig pubers, verdienden de afgelopen weken een hart onder de riem”, zegt rector Wim van den Eshof.

Het dragen van mondkapjes was een van de maatregelen die het Jacob van Liesveldt al meteen trof. Dat er toen nog geen landelijk draagadvies gold, maakte het volgens rector Van den Eshof lastig om te handhaven: “Van onze docenten draagt iedereen een mondkapje. Van de leerlingen komt 95 procent ermee binnen, maar in de loop van de dag gaan ze wel vaker af.” Van den Eshof denkt wel dat het dragen van de mondkapjes, maar vooral een goede bewustwording bij leerlingen, ouders en personeel, ertoe heeft bijgedragen dat het virus op school op zijn retour is. “Veertig leerlingen zijn weer terug. Van de leraren gaat het met een deel ook weer goed, van vijf collega’s denken we dat het herstel iets langer gaat duren.”

Nationale regie

Dat er nog steeds geen draagplicht geldt, maar alleen een dringend advies, is volgens rector Beekman van het Spinoza Lyceum een goede zaak. “Ik heb bijna 1300 leerlingen, en het zou ondoenlijk zijn alle energie te gaan steken in de handhaving. Moet je dan binnen anderhalve meter van je leerling treden om die te verzoeken het mondmasker op te zetten? Of gaan roepen? Verplichtende maatregelen zijn moeilijk vol te houden.” Volgens Beekman is het heel belangrijk dat scholen bij nieuwe coronamaatregelen de ruimte krijgen om het op hun eigen manier te doen. “Iedere school is anders.”

Volgens de VO-Raad hebben middelbare scholen behoefte aan nationale regie. In Hellevoetsluis vindt Van den Eshof het juist goed dat er landelijke maatregelen komen. “Wat heeft het voor zin als de ene school heel strikt is, als een ander minder voorzichtig is? Wij hebben gelukkig een goede afstemming van de maatregelen gehad met de andere grote scholengemeenschap in Hellevoetsluis. Maar eigenlijk zou je gewoon dezelfde regels voor de hele Randstad moeten hebben.”

Twee weken dicht

Antropologe Ginny Mooy van het Red Team, een groep deskundigen die het coronabeleid kritisch volgt, pleit ervoor om de middelbare scholen rondom de herfstvakantie twee weken dicht te houden om ze de gelegenheid te bieden hun roosters en ventilatie op orde te brengen. “De uitval is enorm. Er zitten duizenden leerkrachten en scholieren thuis, ook doordat de testcapaciteit nog niet op orde is. De scholen dreigen brandhaarden te worden.” In die periode kan iedereen uitzieken zodat de scholen straks met een schonere lei kunnen beginnen. “We moeten nu in actie komen, anders gaan we van kwaad tot erger”, zegt Mooy. 

Zo’n periode van thuisonderwijs vindt Van den Eshof een goed voorstel. “Dat riep ik weken geleden al.” Beekman begrijpt de gedachte volkomen, maar voor zijn school zou het niet nodig zijn: “Wij hebben de luxe dat er al tien jaar grotendeels digitaal gewerkt wordt. Thuisonderwijs is voor ons relatief niet zo’n grote stap, al is fysiek onderwijs natuurlijk het uitgangspunt.”

Lees ook:

Op één op de tien scholen is de ventilatie niet in orde, en dat cijfer kan nog oplopen

In zeker één op de tien Nederlandse schoolgebouwen is de luchtkwaliteit niet op orde. Dat concludeert het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) op basis van een inventarisatie onder schoolbesturen.

Hoe zinvol is een mondkapje?

Adviezen te over, maar is er al hard bewijs voor het nut van het dragen van een mondkapje?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden