null Beeld
Beeld

ColumnSofie van de Waart

Het kapitaal van de toekomst vertoont grensoverschrijdend gedrag

Sofie van de Waart

Een mes in de klas. Meisjes die in armen snijden. Een vervormde foto van een klasgenoot op Snapchat gooien zodat iedereen haar uitlacht. Een whatsappgroep met driehonderd brugklassers, met vrienden van klasgenoten en klasgenoten van vrienden, waarin één misstapje meteen sociale suïcide betekent. Leerlingen die klasgenoten dwingen voor tientallen euro’s broodjes te kopen in de kantine.

Zomaar een paar voorbeelden van wat ik afgelopen maanden uit eerste hand gehoord heb. Van ouders, leerlingen of docenten. Niet op een ruige vmbo-school in een achterstandswijk, maar op het stedelijk gymnasium, op de vrije school, het technasium. Lastig gedrag van kinderen van 12, 13 jaar, uit welgestelde milieus.

Anton Horeweg, dé gedragsspecialist uit het onderwijs, zegt daarover: “Lastig gedrag moet je als leerkracht beschouwen als een signaal of een kreet om hulp. Kinderen laten met hun gedrag zien hoe het met ze gaat. Ga ervan uit dat ze het beste gedrag dat ze ter beschikking hebben, laten zien.”

De last van twee jaar corona

Twee jaar corona begint zich te wreken, en de achterstanden in gedrag zijn zorgelijker dan bij taal en rekenen. Het Nederlands Jeugdinstituut ondersteunt dit met recente cijfers. Het mentale welbevinden van jongeren daalde, het aantal telefoontjes naar de kindertelefoon over depressie en suïcidale gedachten steeg, het gebruik van anti-depressiva nam toe. Ook gaf bijna de helft van de ouders aan dat de balans tussen werk en opvoeden zwaar is de laatste twee jaar, tegen tien procent vóór de coronacrisis.

It takes a village to raise a child, dat blijkt in deze tijd des te meer. Wanneer het moderne dorp – bestaande uit ouders, leerkrachten, opa’s en oma’s, hockeycoaches en huiswerkbegeleiders – zijn continuïteit verliest, krijg je blijkbaar vreemde dingen.

De scholenlockdowns hakken erin. Pubers die, bij gebrek aan aandachtgevende ouders, dagenlang in pyjama in de krochten van het internet duiken. Groepen jongeren die in de stad hangen in plaats van thuis huiswerk maken.

Blijf praten

Voor de scholen komt dit gedrag ook onverwacht en een pasklaar antwoord is niet voorhanden. Paul Depla, de burgemeester van Breda, stuurde in december zelfs een brief aan alle ouders met een oproep om te blijven praten met hun kinderen. Omdat verveling nog weleens leidt tot vervelend gedrag waar anderen last van kunnen hebben. Wij, ouders, kunnen onze kinderen helpen door te vertellen welk gedrag wel en niet kan. “ Want onjuist gedrag heeft ook gevolgen. Die kunnen kinderen vaak niet overzien.” Zo schreef de burgervader.

Deze week domineerde het grensoverschrijdende gedrag van drie mannen het nieuws. Maar ondertussen lijken we weg te kijken van wat er nu onder onze ogen bij duizenden leerlingen aan het ontstaan is. Niet alleen bij de zeer dominant aanwezige leerlingen, maar ook bij de stillere klasgenoten die hier last van hebben.

Mochten er meer scholenlockdowns volgen dan wordt het tijd de werkgevers bij dit proces te betrekken om te kijken hoe we ouders meer kunnen faciliteren in het opvoeden en begeleiden van onze zonen en dochters. Want zij zijn het kapitaal van de toekomst.

Onderwijscolumnist Sofie van de Waart- Govaert was acht jaar juf op verschillende basisscholen. Daarna is ze leerlingen individueel gaan begeleiden, onderwijsadviseur geworden en hoogbegaafdenspecialist. Ze woont en werkt inmiddels in Noord-Brabant. Lees al haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden