Verspreiding corona

Het kan nog jaren duren voordat scholen hun ventilatie op orde hebben

De school Samen Onderwijs Gorinchem was te verouderd om er fors te investeren in een beter ventilatiesysteem.
 Beeld Arie Kievit
De school Samen Onderwijs Gorinchem was te verouderd om er fors te investeren in een beter ventilatiesysteem.Beeld Arie Kievit

Ventilatie lijkt steeds essentiëler te worden om het onderwijs open te houden, maar het nieuwe kabinet trekt er vooralsnog geen extra geld voor uit.

Laura van Baars

Wil je alle scholen in Nederland voorzien van ventilatie die voldoende verse lucht aanvoert, dan is er nog zeker 1,6 miljard euro nodig, becijferde kenniscentrum Ruimte-OK voor het ministerie van onderwijs. Maar tot teleurstelling van de koepel van basisscholen PO-Raad duidt in het regeerakkoord nog niets op extra geld voor het renoveren van verwaarloosde voorraad aan Nederlandse schoolgebouwen.

Tot nu toe is het belang van ventilatie in de bestrijding van het virus te vaak gerelativeerd door de overheid, vindt veldepidemioloog Amrish Baidjoe. Terwijl het belang van handen wassen minder groot lijkt dan eerder gedacht, lijkt het inademen van elkaars lucht nu zwaarder te wegen. “Maar in het beleid blijven we steken in oude dogma’s, waardoor de juiste maatregelen niet bovenaan de prioriteitenlijst belanden", zei Baidjoe zondag in Nieuwsuur.

De ventilatie op scholen is ondermaats

In december publiceerde het RIVM een rapport waarin het vaststelt dat aerogene transmissie (waarbij virusdeeltjes zich over een grotere afstand dan anderhalve meter door de lucht bewegen) verminderd kan worden door ventilatie. De minimale eisen die worden gesteld in het Bouwbesluit kunnen al verschil maken. Maar het RIVM verwacht er ook niet alles van: “Ook bij heel veel ventilatie, waarbij de binnenlucht bijvoorbeeld elke twee minuten helemaal wordt ververst, blijft een kans bestaan dat het virus op deze manier wordt overgedragen.”

Op zeker een kwart van de Nederlandse schoolgebouwen is de ventilatie ondermaats, stelt Ruimte-OK in een onderzoek. Dat zou betekenen dat zeker een half miljoen leerlingen en onderwijspersoneel hiermee te maken krijgen. Ruim 600 scholen hebben afgelopen jaar geld gekregen om het binnenklimaat te verbeteren. Minister Arie Slob trok er 365 miljoen euro voor uit.

Toch is deze ‘Suvis-regeling’ niet meer geweest dan een pleister op de wonde, zegt Harry Vaatstra van de Klimaatgroep Holland. “De regeling is te ingewikkeld gebleken, omdat scholenkoepels en gemeenten zelf nog altijd 70 procent van de kosten op zich moesten nemen en die dan vaak niet hadden. Bovendien is gebleken dat alleen de scholen die al bezig waren met uitgebreide onderhoudsplannen van de regeling geprofiteerd hebben. Andere scholen, waar de ventilatie vaak nog veel slechter was maar die nog geen plannen hadden klaarliggen, grepen ernaast.”

Pas op met te veel maatregelen

De opdracht voor renovatie van de Nederlandse onderwijsinstellingen is volgens Vaatstra zo groot, dat de installatie- en bouwsector het in tien jaar niet eens voor elkaar zouden krijgen. Het is voor hem dan ook onbestaanbaar dat de komende kabinetten niet zullen investeren in schoolgebouwen. “Maar doe het dan niet met zo’n 30-procentregeling, maar ga gewoon naast zo’n school staan, bepaal wat er nodig is en investeer als Rijk voor de komende twintig jaar. Ook in een land als Duitsland heeft de overheid het heft bij de schoolgebouwen zelf in handen genomen.”

Scholen kunnen best wat hulp gebruiken, omdat er zo veel moet gebeuren. Vaatstra: “Je wilt betere ventilatie, van het gas af, verduurzamen, beter onderhoud kunnen plegen en misschien ook nog een andere inrichting van lokalen voor vernieuwende onderwijsconcepten. Voor je het weet tuig je een kerstboom aan verbouwingen op. Pas daarmee op, en ga eens kijken welke draaiboeken andere scholen hier al voor hebben opgesteld.”

Voor de korte termijn raadt de PO-Raad scholen aan om in ieder geval meters te plaatsen in de lokalen, om te bepalen hoe hoog de kooldioxidewaarden zijn. Ongezond is als de teller meer dan 950 tot 1200 deeltjes kooldioxide per miljoen (ppm) aangeeft als alle ramen openstaan. “Het kan soms zijn dat een beter gebruik van het ventilatiesysteem kan helpen om de waarden omlaag te krijgen. Sowieso is het goed om inzicht te krijgen in de luchtkwaliteit", zegt een woordvoerder.

Over de stookkosten op scholen hebben de koepel nog niet al te veel zorgen bereikt, ondank de hoge energieprijzen. Het is zacht weer geweest. “En de meeste scholen hebben een vast contract met hun leverancier.”

Lees ook:

Juist de school die opknapbeurt het meeste nodig heeft, grijpt naast ventilatiesubsidie

Verouderde scholen waarvoor de gemeenten nog geen plannen hebben, zullen nog jaren moeten wachten op subsidie voor goede ventilatie.

De scholen heropenen, maar het ventilatievraagstuk is nog niet opgelost

Volgens het kabinet kan het voortgezet onderwijs worden heropend. Ondertussen hecht het RIVM steeds meer belang aan ventilatie. Is het ventilatievraagstuk al opgelost?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden