Studeren

Het bindend studieadvies moet geschrapt worden: ‘Het is niet meer van deze tijd’

 Eerstejaars studenten komen samen om een mensamaaltijd te eten bij studentenvereniging SSR-Wageningen. Beeld ANP
Eerstejaars studenten komen samen om een mensamaaltijd te eten bij studentenvereniging SSR-Wageningen.Beeld ANP

Door het schrappen van het bindend studieadvies krijgen studenten weer ruimte om zich in hun eigen tempo te ontwikkelen, zeggen deze experts.

Irene Schoenmacker

Het lijkt erop dat het bindend studieadvies (bsa) in het hoger onderwijs zijn langste tijd heeft gehad. Een motie om het bindende karakter van het bsa te halen werd onlangs aangenomen door de Tweede Kamer en door de coronacrisis schrappen hogescholen het bsa ook dit collegejaar.

Normaal gesproken moeten eerstejaarsstudenten een minimaal aantal studiepunten halen voor zij door mogen naar het tweede jaar. Het coronavirus en de motie zetten deze verplichting op losse schroeven. Koren op de molen van studentenorganisaties, die al jaren pleiten voor de afschaffing van het bsa. Ook onderwijsminister Ingrid van Engelshoven twijfelt inmiddels over het nut van de regel.

De studenten moeten zich niet te snel rijk rekenen, waarschuwt de VSNU, de vereniging van universiteiten. Bij de universiteiten wordt het bsa, in tegenstelling tot vorig jaar, wél gehanteerd: de studievertraging is er lang niet zo groot als bij de hogescholen. Het is dus nog niet zover dat het bsa volledig is afgeschaft. “Onderzoek toont aan dat het bsa zorgt voor meer studiesucces”, aldus een woordvoerder. “Zonder bsa zouden studenten langer blijven hangen, met alle financiële gevolgen van dien. Het is beter om op tijd erachter te komen dat een studie niet goed bij iemand past.”

‘Niet meer van deze tijd’

Het bsa werd in de jaren negentig geïntroduceerd om ervoor te zorgen dat studenten op de juiste plek zitten en om langstudeerders te ontmoedigen. Universiteiten en hogescholen moesten voortaan hun best doen om studenten binnen vier jaar te laten afstuderen. En daar zit precies het probleem, zegt lector studiesucces Ellen Klatter. Zij onderzocht de relatie tussen studiesucces en het bsa en bracht daarover advies uit aan haar hogeschool. “In wiens belang moet er sneller worden afgestudeerd? Dat van de instelling, niet de student. Gras gaat niet harder groeien als je eraan trekt. Wel als je het van de juiste voeding voorziet.”

Want als het onderwijs goed is, betoogt Klatter, zouden studenten helemaal geen probleem hebben om een collegejaar te voltooien. “Opleidingen moeten kunnen garanderen dat studenten hun punten kunnen halen. En dat is nu niet altijd het geval. Het bindend advies vormt zeker een stimulans voor studenten om zich optimaal in te zetten. Dat mag je ook verwachten als iemand zich voor een fulltime opleiding inschrijft. Tegelijkertijd moeten we inzetten op onderwijskwaliteit, want nu wordt het bsa vooral afgewenteld op de student. Het systeem is nu zo dat studenten binnen vier jaar moeten afstuderen, anders kost het geld.”

En dat is een kwalijke zaak, vindt hoogleraar neuropsychologie Jelle Jolles. Af en toe een fout maken kan juist goed zijn voor studenten. “Nu is het uitgangspunt, als je op je negentiende deze studie niet aankunt, ben je niet geschikt voor deze studie. Dat is niet waar. Hersenen ontwikkelen zich nog tot het 25ste levensjaar.”

Het bsa heeft iets ouderwets, vindt Jolles. “Het is niet meer van deze tijd. Dertig jaar terug, ook met de invoering van het bindend advies, lag de nadruk vooral op het cognitieve aspect van studeren. Maar nu zien we dat de sociale en emotionele component net zo belangrijk zijn voor de ontwikkeling van studenten. Een boom die traag groeit, kan alsnog de hoogste boom worden; daarvoor zegt het bsa eigenlijk niks.”

Lees ook:

Een bindend studieadvies dient studenten en docenten

Studenten vrijblijvend adviseren of ze na een jaar mogen doorgaan in hun richting? Dat zorgt voor worstelende ouderejaars en zwaar belaste docenten, schrijft Gert Jan Geling.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden