Onderwijs

Grote steden maken noodplannen vanwege lerarentekort

De Slotermeerschool in Amsterdam, die samen met vijftien andere basisscholen in Amsterdam eerder deze maand gesloten was om aandacht te vragen voor het lerarentekort. Beeld ANP

De grote steden maken noodplannen om het lerarentekort te lijf te gaan. Die snelle lapmiddelen zullen echter niet volstaan. Over tien jaar zijn er nog steeds te weinig leraren.

Het onderwijs moet anders. Ook over vijf of tien jaar zijn er nog te weinig leraren, dus moeten scholen nadenken over manieren om goed les te geven met minder mensen. Dat schreven onderwijsministers Arie Slob en Ingrid van Engelshoven maandag aan de Tweede Kamer. Tot die tijd zijn in de grote steden ‘noodvoorzieningen’ nodig, omdat de ­onderwijskwaliteit door het lerarentekort te zeer onder druk staat. 

Wat die noodvoorzieningen precies gaan behelsen, is nog niet duidelijk. Voor Amsterdam en Den Haag moet er eind januari een noodplan liggen. Rotterdam, Utrecht en Almere volgen daarna. In die plannen moet staan hoe scholen goed onderwijs kunnen blijven geven ‘met minder leraren dan we gewend zijn’, aldus de brief aan de Kamer. De ministers denken daarbij aan ‘een andere organisatie van het onderwijs’, ‘gebruik van digitale leermiddelen’ en ‘meer variatie in onderwijspersoneel’.

Webcam

Sceptici vrezen dat daarmee bedoeld wordt: vierdaagse lesweken, instructie via de webcam en onbevoegde leraren voor de klas. Het ­ministerie benadrukt dat er geen concessies gedaan mogen worden aan de onderwijskwaliteit.

Het ministerie van onderwijs lijkt te berusten in het lerarentekort, concludeert de Algemene ­Onderwijsbond (AOb). “En dit is eigenlijk te belangrijk om het hoofd bij in de schoot te leggen”, aldus een woordvoerder. Verder benadrukt de AOb dat het lerarentekort inmiddels overal in het land voelbaar is, niet ­alleen in de grote steden. “Het is nu echt tijd voor een langetermijnvisie. Die zie ik hier nog niet in.”

Visie op het lerarentekort

In Amsterdam overwegen schoolbesturen het aantal lesuren voor kinderen te verminderen, zegt verantwoordelijk wethouder Marjolein Moorman (PvdA). “Het is niet meer houdbaar zoals het nu gaat”, aldus de wethouder. “Ik heb liever minder uren en heel goed, dan veel uren en slecht. Wel heb ik gezegd dat ik minder lesuren alleen acceptabel vind als de onderwijskwaliteit verbetert en de kansenongelijkheid vermindert. Daar wordt nu hard aan ­gewerkt.” Zestien Amsterdamse ­basisscholen sloten begin december een week hun deuren om na te denken over hoe ze verder moeten met minder leerkrachten en om aandacht te vragen voor het tekort.

In de brief van de ministers zegt Moorman de visie op het lerarentekort te missen waar de grote steden al langer om vragen. “Ik wil kaders van de minister. Die lees ik hier niet in. Verder belooft hij een miljoen ­euro voor elk van de vier grote steden. Ten eerste is dat oud geld en ten tweede stoppen wij hier als gemeente zelf 23 miljoen euro in. Met dat ene miljoen red ik het niet.”

Rijk land

De ministers hebben het in hun brief weliswaar over noodvoorzieningen, maar waarschuwen ook dat het onderwijs niet op oude voet door kan. Ondanks alle maatregelen zijn er ook over tien jaar nog te weinig leraren, blijkt uit de nieuwste ­ramingen. “Voor dat geval moeten er ook plannen gemaakt worden die niet uitgaan van hoeveel mensen er nodig zijn om les te geven in het huidige systeem, maar die uitgaan van hoe we op andere manieren kwalitatief goed les kunnen geven”, aldus de ministers. 

“Dat is toch bizar”, zegt Moorman. “We zijn een ontzettend rijk land en we accepteren dat zoiets belangrijks als goed onderwijs ondermijnd wordt.” Zij ziet de plannen die Amsterdamse scholen nu maken als een noodgreep, maar zegt ook: “Ik hoop dat er iets moois uitkomt”.

Moorman is niet tegen een systeemverandering maar, benadrukt ze, “dat zit hem ook in de salarissen”. Leraren in het primair onderwijs verdienen minder dan leraren in het voortgezet onderwijs en minder dan leeftijdgenoten met een vergelijkbaar opleidingsniveau.

Marjolein MoormanBeeld Patrick Post

Lees ook:

In Amsterdam zitten 10.000 leerlingen zonder docent

Het lerarentekort in het Amsterdamse basisonderwijs neemt snel toe. Volgens de laatste telling hebben basisscholen 384 fulltime leerkrachten te weinig, ruim honderd meer dan aan het begin van het schooljaar. 

Onbegrijpelijk dat de onderwijscrisis niet elke dag voorpaginanieuws is

Het water staat Amsterdamse basisscholen aan de lippen, zegt onderwijswethouder Marjolein Moorman. ‘Door het lerarentekort krijgt een hele generatie kinderen niet het onderwijs dat ze verdient.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden