Cito-toets

‘Goed gemaakte eindtoets duidt op ingelopen leerachterstanden’

Leerlingen van groep 8 van De Regenboog in Leiderdorp buigen zich over de Centrale Eindtoets. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Leerlingen van groep 8 van De Regenboog in Leiderdorp buigen zich over de Centrale Eindtoets.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De taal- en rekenachterstanden zijn door achtstegroepers zo goed als ingelopen, blijkt volgens schoolbestuurder Arnold Jonk uit de scores van de eindtoets.

Achtstegroepers hebben hun eindtoets dit jaar iets slechter gemaakt dan leerlingen in ‘normale’ schooljaren, maar het scoreverschil is minimaal. Volgens Arnold Jonk, bestuurder van de Amsterdamse scholenkoepel Staij en voormalig hoofdinspecteur basisonderwijs bij de onderwijsinspectie, duidt het kleine verschil van gemiddeld een punt erop dat de leervertraging die tijdens de twee schoolsluitingen is opgetreden, grotendeels moet zijn ingelopen. “Tenminste, als je kijkt naar de vakken rekenen en taal, die in de eindtoets vooral gemeten worden.”

Gemiddeld haalden de leerlingen van groep 8 een score van 535 punten. De scores lopen van 501 tot 550. Vorig jaar werd vanwege de pandemie geen eindtoets afgenomen, maar in 2019 was de score 536,1 punten, het jaar daarvoor 535,6. Volgens het College voor Toetsen en Examens is er sprake “van een kleine, maar aantoonbare leervertraging vanwege de coronamaatregelen”.

Gemiddelde

Volgens Jonk blijkt uit de scores op de eindtoets dat basisscholen tijdens de tweede lockdown veel lessen uit de eerste schoolsluiting getrokken hebben. Ook is in de zomermaanden een groot deel van de vertraging op rekenen en taal alweer ingelopen. “Dit is natuurlijk een gemiddelde. We hebben al veel gehoord over de leerlingen voor wie deze periode ongunstig was. Maar er is ook een hele interessante groep leerlingen die het gemiddelde iets omhoog trekt: zij hebben kennelijk baat gehad bij de schoolsluiting.”

Wat betekenen de gunstige metingen aan het einde van groep 8 voor het noodplan tegen de onderwijsachterstanden waarvoor het kabinet 8,5 miljard euro heeft uitgetrokken? Jonk: “School is meer dan een cursus taal en rekenen. Op creatieve vakken en vooral sociaal-emotionele ontwikkeling valt nog veel te winnen. Bovendien waren we al niet zo tevreden met het taal- en rekenniveau, dus daar kunnen we nu ook wat structurele verbeteringen aanbrengen.”

De eindtoets in groep 8 is een belangrijk meetinstrument om de gevolgen van corona voor het onderwijs vast te stellen. Vorig jaar ging de centrale eindtoets niet door. Een nadelig gevolg was dat een goedgemaakte eindtoets toen geen aanleiding kon zijn om het schooladvies nog wat te verhogen. Jaarlijks gebeurt dat bij zo’n 8 procent van de leerlingen, zo’n 14.000 leerlingen, onder wie vooral meisjes met een migrantenachtergrond.

Een derde van de scholen heeft dit jaar adviezen bij twijfel hoger laten uitvallen dan voorheen, bleek dinsdag in een steekproef van de onderwijsinspectie. Ook een derde geeft aan het advies – hoe de eindtoets nu ook uitpakt – niet opnieuw te gaan bijstellen. 10 procent van de scholen heeft vorig jaar uiteindelijk geen enkel advies aangepast. De Inspectie spoort daar wel toe aan: “Het is mogelijk dat een deel van de capaciteiten van de leerling pas in de eindtoets aan het licht is gekomen”.

Lees ook:

Zijn Cito-toetsen straks verleden tijd? ‘Een goede kennisbasis krijg je niet door steeds te meten’

De eindtoets, die deze week wordt afgenomen, is volgens velen de grote gelijkmaker van leerlingen in groep 8. Karen Heij, die er woensdag op promoveert, ziet de toetscultuur juist als bedreiging van de kansengelijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden