null Beeld
Beeld

ColumnOnderwijs

Geen verlengde brugklas voor iedereen!

In 1997 kwam ik via het gymnasium en het vwo in havo-4 terecht. Van de ene op de andere dag mochten wij kiezen tussen les krijgen in de klas van de docent, zelfstandig studeren in het Studiehuis of in de aula gaan zitten. Daar hoefde havo-4 niet lang over na te denken en na heel wat uurtjes in de aula bleef, ondanks de versoepelde normering, de helft van mijn jaar zitten.

Deze voorloper van de ‘tweede fase’ was bedoeld om leerlingen beter voor te bereiden op de zelfstandigheid van het hoger onderwijs. Op onze school werd het experiment na dit dramatische jaar meteen weer afgeschaft.

In 2014 maakte ik als jonge leerkracht de invoering van het passend onderwijs van mee. Kinderen die vanwege gedragsproblemen of beperkte leermogelijkheden voorheen naar speciaal onderwijs gingen moesten nu in de klas begeleid worden door de eigen leerkracht. Dat was immers socialer én veel goedkoper. Kort door de bocht werd er van de leerkrachten verwacht dat je zonder noemenswaardige extra begeleiding of opleiding opeens wél autistische kinderen de juiste vorm van aandacht en onderwijs kon geven in een drukke klas van 30 leerlingen. Inmiddels is passend onderwijs officieel mislukt verklaard.

Je krijgt er tien problemen voor terug

En nu, in 2021, adviseert de Onderwijsraad de verlengde brugklas. Een radicale onderwijsvernieuwing die gepresenteerd wordt als dé oplossing tegen kansenongelijkheid. Ik schreef er op 6 januari een column over, (‘Later selecteren is geen optie voor buitenbeentjes’) en nu weer. Want het lost misschien één probleem een beetje op, maar je krijgt er tien voor terug. Dat zullen we, l’histoire se répète, over een aantal jaren door middel van een duur onderzoek gaan inzien.

Opmerkelijk genoeg herzag het Centraal Plan Bureau in 2020 nog hun zeer uitgebreide studie genaamd ‘Kansrijk Onderwijsbeleid’. In het onderzoek zijn vele onderwijsinterventies onderzocht op bewezen effectiviteit om de leerprestaties omhoog te krijgen. In de top drie van meest effectieve maatregelen adviseert dit rapport leerlingen te plaatsen in groepen waarin anderen ongeveer even snel dingen begrijpen. Inderdaad, precies het tegenovergestelde van een verlengde brugklas. Ik citeer: “Leerlingen wel indelen naar onderwijsniveau en tegelijkertijd hun potentieel niet onderschatten, maar iedereen uitdagend hoge eisen blijven stellen levert de meeste leerwinst op: 40 procent van een onderwijsniveau”.

De verlengde brugklas is de verkeerde oplossing voor een veel groter probleem. Onderwijs is inderdaad geen sociale gelijkmaker meer omdat de basis niet op orde is: er is een gigantisch lerarentekort, de klassen zijn te groot en er zijn teveel zorgleerlingen in reguliere klassen. Door corona is deze situatie verergerd, zo niet onhoudbaar geworden. Dat zijn de oorzaken van de achterstanden bij basisschoolleerlingen.

Gedrocht van een verlengde brugklas

De oplossing ligt, net als het probleem, in de basis. Zorg voor de leerkrachten. Leid ze goed op, betaal ze structureel fatsoenlijk en geef ze een kleinere klas. Zodat zij in staat zijn om op de basisschool leerlingen te signaleren, te stimuleren en indien nodig bij te spijkeren. Dan is er geen gedrocht van een verlengde brugklas meer nodig.


Onderwijscolumnist Sofie van de Waart- Govaert was acht jaar juf op verschillende basisscholen. Daarna is ze leerlingen individueel gaan begeleiden, onderwijsadviseur geworden en hoogbegaafdenspecialist. Ze woont en werkt inmiddels in Noord-Brabant. Lees al haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden