null Beeld

ColumnErik EX

Geduldig de coronacrisis ondergaan wordt nog de grootste les voor mijn leerlingen

Erik Ex

Hoe bewaren we het geduld in deze traag en grillig verlopende coronacrisis? De scholen blijven open, maar de besmettingsgolf heeft zijn weerslag op het onderwijs. Leraren moeten maar afstand zien te houden van de grootste groep ongevaccineerden van Nederland. Het virus gaat gretig rond onder leerlingen.

Maar ja, uit het ene na het andere onderzoek blijkt dat de scholensluitingen desastreus waren voor de ontwikkeling van kinderen. Op Twitter zie ik leraren roepen dat de scholen dicht moeten, een grotere groep lijkt het absoluut nooit meer te willen en de vakbond en sectororganisaties van scholen eisen voorrang bij de herhaalprik.

Ondertussen heeft de ene na de andere leerling of leraar uitgestelde griepklachten of een positieve zelftest en zit al thuis. Zo komt het onderwijs alsnog piepend en krakend tot stilstand.

Op de voorpagina van deze krant stond zaterdag een interview met filosoof Robert van Putten: ‘de crisis is een les in traagheid’. Het was een nieuw perspectief op de zaak: de crisis zet ons stil, alleen met geduld komen we eruit.

Het leven als een levensecht computerspel

Maar kinderen zijn in de regel ongeduldig. De leerling van tegenwoordig zoekt naar snelle gratificatie. En terecht: al je vrienden in je broekzak, je in een andere wereld wanen in een levensecht computerspel, dansen, sporten, spelen. Geen tijd te verliezen.

Daarom behoren vertragen en onderbreken tot de belangrijkste gereedschappen van de leraar. Telefoons weg, aandacht voor een taal, een verhaal of kunst die zich niet zomaar aan je ontsluit. We dwingen ze te reflecteren als ze iets stoms gedaan hebben. En we zetten expres hobbels op het pad om de leerling aan het denken te zetten. We geven mee dat de makkelijkste weg ook de meest lege is. Uiteindelijk leer je er niks en kom je dus nergens.

Maar pas op met traagheid, het kan ook in de vorm van nonchalance of onverschilligheid komen: leerlingen letten niet meer op anderen en elkaar. Een rector stelde in deze krant dat hij in de tien weken van dit schooljaar al meer schorsingen had uitgedeeld dan normaal in twee jaar. Het ergste is passiviteit: leerlingen die ongemotiveerd raken of zelfs niet meer op komen dagen. In coronatijd hoorde ik voor het eerst over leerlingen met een burn-out.

De opnieuw ingelaste Romereis (gecombineerd voor klas 5 én 6 dit jaar) staat alwéér op de tocht, sport, dans en muziek gaan voorlopig niet door en wie weet wat het virus nog voor ons en de leerlingen in petto heeft?

Ik ga proberen er een les in traagheid van te maken. Of zoals Van der Putten stelt: ‘beseffen dat het leven niet alleen leuk is, dat de barre winter ook onder de seizoenen zit’. Daarbij denk ik aan wat collega-columnist Stevo Akkerman schreef: ‘ik zie er tegenop, maar het is het enige wat ons nu te doen staat’.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam en werkt voor Schoolinfo, dat zich bezighoudt met onderwijsinnovatie. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden