Coronavertraging

Extra lenen nu de bijbaan wegvalt? Studenten moeten er niet aan denken

In studentensteden blijven als de studenten weg zijn de fietsen over. Beeld Photo News

Studentenorganisaties en het Nibud vinden dat studenten financieel gecompenseerd moeten worden voor de extra leningen die ze nu afsluiten.

Studenten komen in toenemende mate in financiële problemen nu ze hun bijbaan verliezen en studievertraging dreigen op te lopen. Ingrid van Engelshoven (onderwijsminister) adviseert hun om bij te lenen, maar dat is tegen het zere been van studentenorganisaties.

Ook het Nibud waarschuwt voor een oplopende studieschuld en vindt dat de minister compensatie voor bepaalde groepen studenten moet overwegen. “Het zou fijn zijn als er met enige coulance kan worden gekeken naar studenten die buiten hun schuld om hun studielening verhogen. Wellicht kan er met terugwerkende kracht iets voor deze groep geregeld worden”, aldus woordvoerder Karin Radstaak van budgetvoorlichter Nibud.

Hoe groot die groep is, is moeilijk in te schatten. Het hangt af van veel factoren: hebben studenten ouders om financieel op terug te vallen? Zijn ze afhankelijk van hun bijbaan? Lopen ze studievertraging op? 

Bijbaan weg

Om de groep in kaart te brengen, heeft de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) samen met FNV Jong een meldpunt opgezet voor studenten in financiële nood. Daar hebben zich inmiddels ruim 1300 mensen gemeld.

Eén van hen is Suraya Dewi Tamis. Zij studeert rechten aan de universiteit van Leiden. Ze woont op kamers in Den Haag. Om haar huur te betalen werkte ze tot een paar weken terug 24 uur per week. Die bijbaan is weggevallen. “Bijlenen doe ik liever niet”, zegt Tamis. “Ik wil geen grote studieschuld als ik straks klaar ben.” Tot vorige week kwam ze niet voor de bijstand in aanmerking: ze volgt namelijk een opleiding.

De hoop van Tamis is dat dit verandert nu een Kamermeerderheid pleit voor compensatie van mensen met een nuluren- of flexcontract. Wouter Koolmees (sociale zaken) zegt te bestuderen of studenten hier ook recht op hebben. Goed nieuws, vindt CDA-Kamerlid Harry van der Molen, maar alles staat of valt bij een goede uitwerking, zegt hij. “De leenmogelijkheid van studenten mag geen reden zijn om ze uit te sluiten van de regeling”, aldus Van der Molen.

Onzekere periode

De LSVb vreest dat studenten opnieuw buiten boot vallen. “Wij vinden dat studenten een bedrag ter hoogte van hun normale inkomsten zouden moeten krijgen via de overheid als hun werkgever daar niet voor zorgt”, zegt LSVb-voorzitter Alex Tess Rutten.

Daarnaast maakt Rutten zich zorgen over studenten die vertraging dreigen op te lopen. “Er worden bijvoorbeeld voortijdig stages afgebroken en we weten nog niet hoe groot de studievertraging zal zijn. Denk bijvoorbeeld aan practica die nu niet door kunnen gaan”, zegt Rutten. Dat geldt ook voor mbo-studenten die werken en leren combineren. Zo zijn er een hoop mbo’ers die werken in de horeca. “Zij lopen studievertraging op en missen inkomsten”, zegt Jurgen van der Hel, voorzitter van Jongerenorganisatie Beroepsonderwijs (JOB).

Rutten vult aan: “Het is al een onzekere periode, als je dan ook nog eens je studielening moet ophogen, zorgt dat voor nog meer stress.”

Donderdagavond werd op de site van Rijksoverheid bekendgemaakt dat het gratis ov-abonnement van studenten aan hogescholen en universiteiten drie maanden langer geldig zal zijn.

Werk tijdens de recessie?

Sinds de invoering van het leenstelsel in 2015 lenen studenten vaker en meer, maakte het CBS eind vorig jaar bekend. Dat lenen zorgt bovendien voor toenemende stress onder studenten, bleek onlangs uit een rapport van de Sociaal Economische Raad (Ser). Want wat betekent die oplopende schuld voor kansen op de huizenmarkt, vragen jongeren zich af. Alle kritiek zorgt ervoor dat ook het politieke draagvlak onder het leenstelsel zo goed als verdwenen is. Een nieuw kabinet komt naar alle waarschijnlijkheid met een alternatief.

De coronacrisis maakt de zorgen nog urgenter, zeggen experts. Studenten moeten niet alleen bijlenen, de toekomst is onzeker: vinden ze straks, tijdens een eventuele recessie, nog wel werk?

Het ministerie van onderwijs wil niet op dit soort vragen vooruit lopen. “Na vier weken is nog niet te zeggen of er sprake is van substantiële studievertraging”, zegt een woordvoerder. Bovendien ziet de Dienst Uitvoering Onderwijs (Duo) nog geen verandering in het leengedrag van studenten: de schuld neemt (nog) niet toe. Daarnaast wijst het ministerie op de flexibiliteit van instellingen: het bindend studieadvies wordt uitgesteld, en er wordt gekeken of studenten die nu zwaar werk doen tijdens hun medische opleiding daar straks met studiepunten voor worden beloond.

De Vereniging van Universiteiten (VSNU) denkt dat de groep studenten die straks studievertraging oploopt, niet zo omvangrijk is als nu wordt voorgesteld. “Universiteiten en docenten werken heel hard om het onderwijs digitaal door te laten gaan en om studievertraging zoveel mogelijk te beperken”, zegt woordvoerder Bart Pierik van de VSNU. Daarnaast wijst ook Pierik op de flexibiliteit van instellingen door bijvoorbeeld de harde knip tussen de bachelor- en masterfase weg te nemen. “Of die studievertraging er in de toekomst wel komt, kan je nu nog niet zeggen. Dat hangt echt af van hoelang deze maatregelen van kracht blijven.”

Universiteiten starten crowdfundingsacties

Om studenten in financiële nood bij te staan, starten steeds meer universiteiten crowdfundingsacties. Zo haalde het Utrechtse Universiteitsfonds in korte tijd 20.000 euro op. In eerste instantie was dat fonds bedoeld voor studenten die in het buitenland vastzaten, en niet weg konden omdat ze niet financieel konden worden bijgestaan door de familie. Inmiddels kunnen ook studenten die hun bijbaan verliezen hier aankloppen. 

De universiteit van Maastricht heeft een speciaal noodfonds opgezet voor buitenlandse studenten. Zij kunnen in tegenstelling tot Nederlandse studenten geen extra lening aanvragen bij DUO, terwijl de bijbaantjes waar ze van afhankelijk zijn, weg zijn gevallen.

Ministerie verlengt OV-kaart met drie maanden

Studenten maken momenteel bijna geen gebruik van hun OV-kaart omdat het onderwijs op afstand wordt georganiseerd. Om studenten tegemoet te komen verlengt het ministerie van onderwijs daarom de OV-studentenkaart met drie maanden. Dus stel dat studenten studievertraging oplopen, dan mogen ze in ieder geval drie maanden langer vrij reizen met het openbaar vervoer. Mogelijk wordt die termijn verder verlengd, afhankelijk van hoe lang de maatregelen van kracht blijven.

Lees ook: 

Studenten worden vergeten in de coronacrisis; verlaag op zijn minst het collegegeld

Terwijl de overheid ruimhartig getroffen sectoren helpt in de coronacrisis, worden studenten vergeten. Verlaag hun collegegeld, schrijft lezeres Suzanne Wolters.

Geen bezoek, nauwelijks naar buiten en schoonmaken, zelfs in het studentenhuis

In het Leidse studentenhuis Hôpital Wallon nemen ze de voorschriften van het RIVM serieus: geen bezoek, zo min mogelijk naar buiten, en handen wassen, is het devies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden