Leraren uit het Primair en Basisonderwijs staken in 2019 voor meer geld en oplossingen om structureel de problemen met de werkdruk, het lerarentekort en de salarissen op te lossen.

Onderwijs

Extra geld voor scholen in grote steden, maar besturen morren

Leraren uit het Primair en Basisonderwijs staken in 2019 voor meer geld en oplossingen om structureel de problemen met de werkdruk, het lerarentekort en de salarissen op te lossen.Beeld Phil Nijhuis

Grote steden presenteren noodplannen om het lerarentekort het hoofd te bieden. Slob belooft extra geld. Niet genoeg, zeggen de Amsterdamse schoolbesturen.

Het inzetten van een onderwijsassistent, een gastdocent uit de culturele sector of het invoeren van een vierdaagse lesweek. Het zijn maatregelen waar Amsterdamse basisscholen mee willen experimenteren om het lerarentekort op te lossen en de werkdruk te verlichten. De maatregelen zijn onderdeel van de noodplannen die Amsterdamse schoolbesturen maandag presenteerden aan minister Arie Slob (onderwijs). Ook Rotterdam en Den Haag stelden een noodpakket samen.

De komende tijd gaan de steden met het ministerie van onderwijs en de onderwijsinspectie in gesprek. Dan zal blijken of er wettelijke ruimte is voor het verkorten van de lestijden. “Een zekere mate van flexibiliteit is bespreekbaar”, reageerde Slob maandag. Hoewel hij het scenario waarin onbevoegden, bijvoorbeeld ouders, voor de klas staan, van de hand wees. “Leraar zijn, is een vak.”

Het lerarentekort in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam is dermate hoog dat rigoureuze plannen nodig zijn. Dat beseften ook de ministers Slob en Ingrid van Engelshoven (onderwijs) die schoolbesturen uit deze drie steden half december de opdracht gaven te komen met een noodvoorziening. Scholen moesten naar manieren zoeken om met ‘minder leerkrachten’ goed onderwijs te blijven geven.

Verborgen vacatures

De drie steden die maandag als eerste de plannen presenteerden - later volgen Almere en Utrecht - kennen vergelijkbare problemen: het aantal vacatures ligt hoog. In Den Haag bijvoorbeeld gaat het om 331,9 fte, 15 procent van het totale lerarenbestand. Dan tellen de Haagse schoolbesturen ook de zogenoemde verborgen vacatures mee: bijvoorbeeld onderwijsassistenten die voor de klas staan omdat er geen leraar is.

De maatregelen die Rotterdam, Den Haag en Amsterdam voorstellen zijn tot op zekere hoogte hetzelfde: sluit kleine scholen, voeg ze samen, stel meer geld beschikbaar voor het opleiden van zij-instromers. Want zij zijn hard nodig om het lerarentekort op te lossen, maar ze zijn kwetsbaar en het opleiden kost extra tijd en geld. “Nu zijn het vaak de leraren die de zij-instromers begeleiden, maar die hebben weinig tijd”, zegt de Rotterdamse schoolbestuurder Renata Vos van stichting Boor. Er is extra geld nodig voor coaching.

Slob zegde daarvoor negen miljoen euro toe. “Iedere bijdrage helpt”, zegt Vos. Ze vraagt zich alleen af of het voldoende is.

Niet genoeg oog voor het totaal

Arnold Jonk, directeur van het schoolbestuur Samen tussen Amstel en IJ, is meer uitgesproken. “De zij-instromers vormen maar een klein deel van de oplossing. Het probleem is veel groter”, reageert Jonk. Hij vindt dat de minister niet genoeg oog heeft voor het totaalplaatje van het lerarentekort in grote steden.

De Amsterdamse schoolbesturen willen graag een grote-steden-bonus. Zeker in Amsterdam, waar huisvesting bijna onbetaalbaar is, hebben leraren recht op extra salaris, vindt Jonk. Het gaat om zo’n 5 tot 10 procent, zo is te lezen in de plannen, afhankelijk van de school en het tekort. De gemeente biedt al ondersteuning, bijvoorbeeld in het afgeven van extra parkeervergunningen, maar het is volgens de Amsterdamse schoolbesturen onvoldoende. Jonk wijst erop dat uitzendbureaus al inspelen op deze trend: zij bieden wel extra geld aan zzp-docenten die aan de slag gaan in grote steden. Het Rijk kan daarom niet achterblijven, vindt Jonk.

Minister Slob is vooralsnog terughoudend: hij wil eerst een concrete uitwerking zien. “Wat zijn de consequenties?”, vroeg hij zich maandag af. Bovendien denkt Slob dat schoolbesturen ook zelf maatregelen kunnen nemen om personeel te behouden, bijvoorbeeld door betere loopbaanbegeleiding te bieden. “Te veel jonge mensen haken nu af.” En het gelijktrekken van het salaris tussen leraren van de basis- en middelbare school? “Ik respecteer de eisen die er nu zijn. Maar in de afgelopen twee jaar zijn leraren op basisscholen er 14 procent op vooruit gegaan. Dat is een historische stap.”

Lees ook: 

Grote steden maken noodplannen vanwege lerarentekort

De grote steden maken noodplannen om het lerarentekort te lijf te gaan. Die snelle lapmiddelen zullen echter niet volstaan. Over tien jaar zijn er nog steeds te weinig leraren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden