null

Gebrek aan motivatie

Examenresultaten vallen tegen: cijfers voor Nederlands en wiskunde fors opgehoogd

Beeld ANP

Het examen Nederlands is dit jaar op havo en vmbo-t opvallend zwak gemaakt, ondanks dat scholen er veel bijles in aanboden. Was die bijles te vrijblijvend?

Laura van Baars

De cijfers voor de eindexamens worden dit jaar verder opgehoogd dan andere jaren. Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) publiceerde donderdagochtend de zogenoemde N-termen, een correctieformule voor de uitslagen van examens. De correctie pakt dit jaar voor veel vakken 0,1 tot 0,3 procentpunt hoger uit dan normaal.

Bètavakken worden wel vaker ruim opgehoogd. Het is vooral de correctiefactor van het vak Nederlands op havo en vmbo-t die opvalt, vindt Bas Lubbers, adviseur examens van de Utrechtse Nuovo Scholen.

Achterstandsprogramma’s

Hoe komt het dat de resultaten tegenvallen? Voor de kernvakken Nederlands en wiskunde zijn op veel scholen juist achterstandsprogramma’s ingezet, constateerde hoogleraar onderwijswetenschappen Melanie Ehren van de Vrije Universiteit. “Het lijkt erop dat de achterstandsprogramma’s in het primair onderwijs meer effect hebben dan in het voortgezet onderwijs”, zegt Ehren.

Een verklaring zou kunnen zijn dat de programma’s een vrijwillig karakter hadden. “Leerlingen die een 4,5 stonden voor een vak, vonden dat niet altijd aanleiding om naar de bijles te komen”, hoorde voorzitter Rob Oudkerk van de vereniging van Amsterdamse scholen (Osvo). “Er hadden achteraf gezien misschien betere afspraken met ouders en leerlingen gemaakt moeten worden”, zegt Ehren. “Of de bijscholing had niet buiten schooltijd moeten plaatsvinden, maar geïntegreerd in de les.”

Oudkerk denkt dat de resultaten niet zijn meegevallen door de houding van de leerlingen. “Ze zijn minder bezig geweest met leren en lessen volgen. Dat is natuurlijk een gevolg van corona, maar het is ook een kwestie van afleiding op digitale middelen en de complexiteit van de wereld om hen heen.”

Duimregeling

Zowel Oudkerk als Lubbers vindt ook dat de ‘duimregeling’ niet geholpen heeft. “In januari werd al aangekondigd dat je een vak mocht wegstrepen om toch te kunnen slagen”, zegt Oudkerk. “Dat beïnvloedt de motivatie.” Lubbers hoorde dat leerlingen die al besloten hadden een vak ‘weg te duimen’ hun examen niet serieus meer maakten.

Een vak als Nederlands moet in het vervolgonderwijs extra aandacht krijgen als blijkt dat de leerlingen die in 2021 en 2022 eindexamen deden het eigenlijk niet genoeg beheersen, vindt Ehren. “Op het mbo is daar ook subsidie voor, maar op hbo’s en universiteiten niet. Daar maak ik me wel zorgen over.”

Het slagingspercentage was vorig jaar met bijna 95 procent hoger dan in de periode voor corona (ruim 92 procent). Ook dit jaar zal het door de versoepelingen hoger uitvallen, verwacht Ehren. In totaal doen er dit jaar ruim 188.000 leerlingen examen. In het vmbo waren dat er 92.000, op de havo bijna 55.000 en in het vwo bijna 41.000. De leerlingen op de afdelingen basis en kader van het vmbo krijgen op 15 juni hun uitslag.

Lees ook:

Column Erik Ex: Maak van het examen meer een ‘rite de passage’ dan een onzeker eindoordeel

De examenmakers moeten flink gegniffeld hebben denk ik, toen ze vorige week in deze krant de kop ‘Ze leren alleen het verhaal over mannelijke, witte helden’ zagen staan. Goed, toegegeven: één vraag op het vwo-examen ging over Kuifje. Witter, mannelijker en heldhaftiger krijg je ze natuurlijk niet.

Mexicaanse tempels en vleermuizenpopulaties: is dit de wiskunde die we moeten kennen?

Een struikelvak van oudsher lijkt zijn naam weer eer aan te doen. Havisten en vmbo’ers hebben het centraal schriftelijk examen wiskunde achter de rug en beklagen zich in groten getale over de moeilijkheid ervan. Wat maakt het zo moeilijk? En is dat nodig?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden