Beeld Maartje Geels

ColumnErik Ex

Er wordt op scholen heus wel les gegeven over slavernij en kolonialisme

Eind vorig jaar maakten Arjen Lubach en Fresku een rap waarin werd geïmpliceerd dat de slavernij geen onderwerp is op de Nederlandse scholen. ‘De schaduwkanten waren vergeten’, aldus Lubach. Op De Correspondent werd twee weken geleden nog beweerd ‘dat de slavernij en de koloniale tijd niet standaard in de lespakketten van de scholen zitten’ en op de website van magazine Oneworld stond doodleuk te lezen dat de koloniale geschiedenis wordt verzwegen.

Nu begrijp ik best dat het Nederlandse geschiedeniscurriculum lastig te doorgronden is voor een buitenstaander, maar soms lijkt het alsof media zich er niet in wíllen verdiepen. Slavernij en kolonialisme komen gewoon voor in het curriculum. Het zijn ook belangrijke onderdelen in de ‘Canon van Nederland’, vijftig vensters over de Nederlandse geschiedenis die richtinggevend zijn voor de lessen. De Correspondent rectificeerde inmiddels door (onder anderen) mijn aandringen.

Genoeg vrouwen?

Natuurlijk vallen er nog steeds kanttekeningen te maken. Is het curriculum niet te eurocentrisch, is de relatie tussen hedendaags racisme en slavernij wel expliciet beschreven, komen er genoeg vrouwen voor in de lessen? Het debat over dit soort vragen zit ingebakken in het Nederlandse onderwijs. Toen ik eens enthousiast een les over J.P. Coen had gemaakt, begon er een leerling te zuchten: ‘Alweer? Bij Nederlands hadden we ook al over dat standbeeld!’

Geschiedenisonderwijs moet in principe ter discussie staan en blijvend kritisch worden bekeken. Het is nooit ‘af’ en daarom is het mooi dat maandag de canon werd herijkt. Hij is minder mannelijk (Marga Klompé in plaats van Drees), minder Hollands (Anton de Kom en Jeroen Bosch erbij, Floris V en de grachtengordel eruit) en wat ouder (de prehistorische Trijntje) geworden. Hij toont dat ‘onze’ geschiedenis ook gaat over mensen van kleur, ook vorm is gegeven door vrouwen en dat de basis niet alleen in die Gouden en Hollandse Eeuw ligt. Een revolutie is het niet geworden, wel een aantal veranderingen van perspectief.

Verborgen juwelen

De canon is niet het ‘hele verhaal’. Het zijn vensters waardoor we kijken naar het verleden van Nederland, een huis dat vele donkere kelders, achterafgangetjes en verborgen juwelen kent. Geschiedenisleraren zullen de eersten zijn om toe te geven dat het narratief van ‘onze’ geschiedenis een construct is dat vaak vooral veel zegt over de tijd waarin het wordt geschreven. In deze tijd, waarin ongelijkheid op nieuwe manieren aan de kaak wordt gesteld, past deze canon.

Ik hoop dat deze canon leerlingen en leraren uitnodigt om zich te verdiepen, verder te discussiëren en zich bezig te houden met wie wij zijn, waar we vandaan komen en welke richting we ons op willen bewegen. Ik ga deze zomer bijvoorbeeld maar eens ‘Wij slaven van Suriname’ lezen, van Anton de Kom. En natuurlijk naar museum De Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam: op bezoek bij Trijntje.

Lees ook: 

Hernieuwde geschiedeniscanon: Karel V eruit, Anton de Kom erin

Meer aandacht voor vrouwen, diversiteit en regionale spreiding. Dat zijn de opvallendste veranderingen in de nieuwe Canon van Nederland, die maandag werd gepresenteerd. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden