null Beeld
Beeld

ColumnErik Ex

Een leraar met 0,437 fte: onderwijsbanen tellen drie cijfers achter de komma

Er is geld zat, de economie zit in de lift, de programma’s lijken op elkaar en toch komt de formatie maar niet rond. Ik kijk er niet van op. In het onderwijs wordt immers elk jaar geformeerd. Ook bij ons wordt er veel geschoven achter de schermen en komen er onwerkbare compromissen uit. Enige verschil: na de zomervakantie staan de kinderen voor de deur. In tegenstelling tot de Haagse politici kunnen wij niet eindeloos blijven breien.

In mijn vak (geschiedenis) zijn geen tekorten, in mijn regio (Amsterdam) is geen krimp en in mijn schoolsoort (gymnasium) zijn de leerlingen meestal meegaand en gemotiveerd. Toch is de zoektocht naar nieuwe collega’s ook bij ons een race tegen de klok. Hoe kan dat?

Een nieuwe collega aannemen is altijd een gok

Begin april, ruim voor de zomer, kondigde een geliefde collega zijn ontslag aan. Zijn derde en zesde klassen konden worden vervangen binnen de sectie. Maar de vertrekkende collega had een flinke staat van dienst en nog meer taken binnen de school. Dus begonnen de balletjes te rollen. Gaten werden gevuld, maar daardoor ontstonden ergens anders weer nieuwe gaten.

Pas ruim na de meivakantie bleek één van mijn andere sectiegenoten er een heel pakket aan verantwoordelijkheden bij te krijgen en ontstond er toch een kleine vacature. Tijdens de afsluitende toetsweek lazen we de brieven en tussen de overgangsvergaderingen door deden we de gesprekken.

De sollicitanten kwamen allemaal net van de opleiding, maar er zaten een paar uitstekende tussen. Tenminste, dat denken we. Want een sollicitatieprocedure (een brief, gesprek en referent) in het onderwijs is zo oppervlakkig dat een nieuwe collega aannemen altijd een gok is.

Veel jonge leraren stoppen door overbelasting

De uitverkorene konden we slechts een 0,437-baantje bieden. Ja, in het onderwijs wordt de werktijdfactor tot een duizendste achter de komma geformuleerd. Het werd nog wat opgeplust met een mentoraat. Aangezien je daar niet van kan leven heeft hij ook nog een baan op een andere school, en tapt hij er een biertje in de horeca bij.

Twee banen in twee steden: dubbel zoveel vergaderingen, twee secties, twee methodes, twee leidinggevenden. Welkom in het onderwijs.

Toch weet ook mijn school dat veel te veel jonge leraren stoppen. En dat een van de belangrijkste oorzaken overbelasting is. Dus is het beleid om nieuwe collega’s een zachte landing te bieden: een inwerktraject, een buddy, extra voorbereidingstijd. Maar de praktijk is weerbarstig.

De oplossing? Garandeer nieuwe leraren een ruime baan waar ze van kunnen leven. Laat scholen invulling geven aan die baan. Een gedeelte voor de klas, met ernaast klussen met minder verantwoordelijkheden. Bijvoorbeeld één op één begeleiding, extra inzet tijdens schoolkampen of surveilleren in pauzes. Of gewoon tijd om door te leren.

Moeten we ze in Den Haag wel een keer die formatie gaan afronden.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden