ReportageSchoolsluiting

Een dikke maand dicht. ‘Ik zag het voor het basisonderwijs niet aankomen’

Vanwege de nieuwe strengere coronamaatregelen zullen de scholen weer voor onbepaalde tijd sluiten. Op de foto: Moeder Samantha haalt haar dochtertje Shanella op van basisschool de Kraal in Amsterdam Oost. Vriendje Jayro loopt mee.  Beeld Jean-Pierre Jans
Vanwege de nieuwe strengere coronamaatregelen zullen de scholen weer voor onbepaalde tijd sluiten. Op de foto: Moeder Samantha haalt haar dochtertje Shanella op van basisschool de Kraal in Amsterdam Oost. Vriendje Jayro loopt mee.Beeld Jean-Pierre Jans

Scholen moeten hun deuren sluiten tot 19 januari, en dat komt zeker voor de basisscholen toch nog onverwacht.

In plaats van de ‘drie weken kerstvakantie’ waar allang over gesproken werd, legt het kabinet nu een schoolsluiting van een dikke maand op. De scholen zullen overstappen op online onderwijs, en waarschijnlijk wel weer ruimte scheppen om de meest kwetsbare leerlingen fysiek op te vangen. Opmerkelijk is dat het basisonderwijs nooit werd genoemd in de routekaarten om het virus te bestrijden. De ontwikkelingsachterstand bij kwetsbare leerlingen zijn in de eerste lockdown aanzienlijk gebleken. Toch is het basisonderwijs nu ook de klos.

De besmettingen in het onderwijs liepen duidelijk op. Afgelopen week was 4,7 procent van de positieve testen te herleiden naar 4- tot 12-jarigen, bij 13- tot 17- jarigen was dat 12,3 procent. “Ik schrok van het nieuws en zag het echt niet aankomen”, zegt Sander Boerman (39). Hij staat bij het schoolplein van de Amsterdamse basisschool De Kraal op zijn kinderen te wachten. “Ik werk zelf in het basisonderwijs, dus het nieuws is heel dubbel voor me. Het primair onderwijs leek juist de dans altijd te ontspringen.”

Verrassing

Ook voor Sharon Loman (35), moeder van twee kinderen van 8 en 11, was het nieuws een verrassing. Ze ziet er tegenop, zegt ze, de komende maand van thuisonderwijs. “Die van elf wil wel graag leren, maar met de jongste was het in het voorjaar een drama. Ze zat wel achter haar laptop, maar het was de vraag of ze iets deed. Dan belde de leerkracht weer: ik kan zien dat ze niet is ingelogd.”

Ze is bang voor achterstanden. “Met name voor de oudste die straks naar de middelbare school gaat. Het tussentijdse advies was lager dan normaal. Ze zat het hele jaar op vwo-advies, maar nu is het net-aan de havo. Het jaar was te rommelig. Voor het online onderwijs een beetje liep in het voorjaar waren we twee, drie weken verder. De school doet zijn best, maar die weken krijg je niet meer terug. Je hebt straks een hele generatie met achterstanden. En de oudste is nog de leergierige van het stel.”

‘Laten we hopen dat het bij deze lockdown blijft’

Paul Rosenmöller, voorzitter van de koepel van middelbare scholen VO-Raad, vindt een schoolsluiting tot 19 januari ‘een stevige maatregel’. “Er waren de afgelopen dagen al een aantal scholen die zelf na de kerstvakantie aankondigden om over te stappen op online onderwijs. We zijn nu allemaal door de werkelijkheid ingehaald.”

Het is niet zo dat de kerstvakantie nu al morgen begint. Veel scholen geven de laatste dagen van de week nog online les. “Scholen kunnen de tijd ook gebruiken om alles online klaar te zetten om 4 januari weer vliegend van start te gaan”, zegt Rosenmöller. “Ook gaan we kijken of we praktijkvakken en examenonderdelen niet toch kunnen laten doorgaan op school.”

Spannend vindt hij wel of het echt bij een sluiting tot 19 januari zal blijven. “In het voorjaar werd de lockdown ook steeds verlengd. Maar de piek lag toen hoger. Laten we hopen dat deze maatregel een harde klap geeft, en dat we niet naar een derde en een vierde piek gaan. De sneltests voor scholen moeten maar gauw komen.”

Een stuk verderop staan Samantha Oepts (32) en Deborah Adelaar (32), die bijna gelaten reageren. Ze zagen het nieuws wel aankomen. Oepts: “De lockdown had van mij nog wel eerder gemogen. Het voelt nu toch een beetje laat.” Over het thuisonderwijs maken ze zich minder zorgen. Adelaar: “Deze school regelt het uitstekend. We kunnen altijd mailen, als we ergens mee zitten.” Adelaar: “We hebben veel respect gekregen voor de leraren. Ze moesten dit jaar dubbel zo hard werken.”

‘Wel balen’

Middelbare scholieren in Bussum vinden het ‘wel balen’ dat de scholen nu een maand dichtgaan. Ze kregen in de klas een appje van de NOS, net als hun docenten. “Die wisten ook nog van niks”, zegt een groepje leerlingen van het Willem de Zwijger College. Ook op het naburige Vitus College spraken docenten gistermiddag nog niet met de leerlingen over de lockdown. “Ze zeiden dat we er snel een mail over zouden ontvangen”, vertellen enkele scholieren op straat tijdens hun lunchpauze. De kinderen op beide scholen vinden het vooral vervelend dat de toetsweek, die na de vakantie zou plaatsvinden, nu moet worden uitgesteld.

Op de scholen vallen al geregeld lessen uit, meer dan enkele weken geleden. Op het Vitus spreekt een jongen van vier gemiste fysieke lesuren per dag, op ‘het Willem’ kwamen enkele leerlingen gisteren tevergeefs voor het ene uur dat er wel fysiek les zou zijn: ook dat viel uit. De jongeren zien dat de angst onder leraren is toegenomen: “Het gaat natuurlijk ook heel erg slecht”. Afstandsonderwijs zien ze op beide scholen niet zitten. Een Vitus- leerling: “Laten we eerlijk zijn, daar leer je niks van”.

Een groepje meisjes denkt dat ouders nu ook strenger zullen worden in onderlinge contacten. “Want eerst was het toch zo: als je ook bij elkaar in de klas zit, waarom dan niet thuis? Oud en Nieuw zal zeker saai worden dit jaar.”

Lees ook:

Eerste rechtszaak over gebrek aan coronamaatregelen op school: ‘Schort de leerplicht op’

Voor het eerst wordt er een proces gevoerd tegen coronamaatregelen op scholen. Er moet meer gebeuren, vinden actiegroepen.

Lesuitval, leerachterstand: wat mag je de school aanrekenen?

De schade die corona toebrengt aan het onderwijs krijgt langzaam contouren en zal almaar oplopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden