null Beeld
Beeld

OnderwijscolumnErik Ex

Drie jaar brugklas? Voer dat liever geleidelijk in (en doe dat ook wat aan de klassengrootte)

Is een driejarige brugperiode een goed idee? Afgelopen week werd dit voorgesteld door de Onderwijsraad. Al eerder in de week had de Inspectie voor het Onderwijs opgeroepen tot een flinke renovatie in zijn jaarlijkse staat van het onderwijs. De groeiende kansenongelijkheid, nog meer toegenomen in het afgelopen coronajaar, werd als belangrijk punt genoemd.

Inmiddels is het verhaal bekend: vroege selectie leidt tot grotere ongelijkheid. Maar er zijn ook goede pedagogische redenen om leerlingen langer bij elkaar te houden: school is dé plek om vrienden te maken en om mensen te leren kennen die anders zijn dan jij.

Het selecteren van onze kinderen voor een vervolgopleiding of de arbeidsmarkt zouden we pas moeten doen op het moment dat ze zich echt moeten gaan kwalificeren: in de bovenbouw.

Tegelijkertijd zijn er praktische bezwaren. Want wie moeten dit gaan doen? Er zijn te weinig (goede) leraren en iedereen snapt dat lesgeven in een heterogene klas lastiger is.

Een aantal leraren op Twitter smeet het plan meteen de prullenbak in. Het zou niet doordacht zijn en tot onrust leiden. Ook de vakbond AOB vroeg zich terecht af of het verstandig en haalbaar is het hele onderwijsstelsel op de schop te nemen.

Finland deed het stapsgewijs

Ook mij lijkt vooral de ‘nieuwe structuur gelijktijdig en integraal doorvoeren’ zoals in het rapport staat een slecht idee. Finland voerde eerder een dergelijke succesvolle hervorming door tussen 1972 en 1979. Eerst in het dunbevolkte noorden, stapsgewijs naar het verstedelijkte zuiden toe. Uiteindelijk was er nog maar één schoolsoort. En in 1985 pas werd groepering naar leervermogen afgeschaft bij alle vakken.

De les zou moeten zijn dat het geleidelijk moet, maar dat het doel duidelijk is voor alle betrokkenen. Want het kan. In de meeste landen waar ik het onderwijs heb gezien, doen ze het op deze manier en dat ging prima. Ik zou niet weten waarom de Nederlandse leraar niet kan wat de Finse, Estse of Singaporese leraar vanzelfsprekend acht. Uiteindelijk draait het om de fundamentele overtuiging dat alle leerlingen alles kunnen leren, zo lang zij maar goed begeleid worden.

Maar leraren in Nederland zijn sceptisch over nieuwe plannen. Daarom zou mijn voorstel zijn om aan deze hervorming een andere herziening te koppelen: een wet die regelt dat de klassen maximaal 21 leerlingen mogen bevatten. Een lang gekoesterde wens van leraren die zal leiden tot een lagere werkdruk, hogere onderwijskwaliteit en de mogelijkheid om leerlingen meer individuele aandacht te geven. Binnen zo’n nieuw onderwijsakkoord is de driejarige brugperiode een prima idee.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam en werkt voor de VO-Raad aan de begeleiding van startende leraren. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden