Hybride onderwijs

Docenten worstelen met hybride onderwijs

De ene helft in de klas, de andere helft thuis. Het blijft een worsteling voor veel docenten.  Beeld ANP
De ene helft in de klas, de andere helft thuis. Het blijft een worsteling voor veel docenten.Beeld ANP

Leerlingen die thuis via de webcam meekijken met de les in de klas, dat levert geen goed onderwijs op.

De ene helft van de leerlingen in de klas, de andere groep thuis voor het scherm waar zij meekijken naar lessen die docenten geven. Hybride onderwijs heet dat. En docenten hebben er in de regel een hekel aan. Het vergt veel energie, en leren de thuis meekijkende leerlingen en hun leeftijdsgenoten in de klas wel genoeg? Oftewel: hoe doe je dat, hybride lesgeven?

Voor Jeroen Klooster, rector bij de Adriaan Roland Holstschool in het Noord-Hollandse Bergen, is dat een zoektocht. In de nieuwsbrief die hij onlangs naar ouders stuurde schrijft hij dat de middelbare school wellicht tijdelijk stopt met hybride lessen.

Het vreet energie

“De ene docent gaat het goed af, de ander niet”, zegt Klooster. “Bij een enkeling vreet het zoveel energie dat die niet goed in staat is de gesplitste groepen op een goede manier les te geven. Het is een soort schizofrene beleving om tussen die twee werelden, de contactwereld in de klas en de digitale voor het scherm, heen en weer te gaan en te combineren.”

De VO-raad en onderwijsvakbond AOb herkennen dat beeld. “Volgens docenten is hybride onderwijs het slechtste van twee werelden”, zegt AOb-woordvoerder Rob Voorwinden.

Niet de gewone les kopiëren

Ook Nadira Saab herkent de worsteling van docenten. Zij is bijzonder hoogleraar e-didactiek primair en voortgezet onderwijs aan de universiteit Leiden en doet onderzoek naar afstandsonderwijs. “Wat wij in ons onderzoek en in internationale studies zien, is dat veel docenten hun gewone les kopiëren naar de online situatie. Leerlingen zitten dan 50 minuten naar een schermpje te kijken en die gaan slapen of YouTuben. Je moet een andere didactiek toepassen voor de leerlingen op afstand.”

Een ‘randvoorwaarde’ voor een goede hybride les is dat de docent niet te lang aan het woord is. “De instructie die wordt gegeven moet kort zijn. Dat kan bijvoorbeeld door van tevoren een filmpje op te nemen. Of je kunt leerlingen informatie op andere manieren tot zich laten nemen. Bijvoorbeeld met korte opdrachtjes, of vragen of zelftestjes.”

Daarbij moeten de leerlingen op afstand wel contact houden met leerlingen in de klas of de docent, stelt Saab. Dan staan ze er toch niet helemaal alleen voor. Vandaar ook dat Klooster het hybride onderwijs niet zomaar opzij wil zetten en leerlingen bijvoorbeeld alleen thuiswerk laten doen, zonder mee te kijken met de klas.

Pubers kunnen niet plannen

“Die kinderen zijn 12, 13, 14 of 15 jaar. Als de ouders er niet zijn, zit zo’n kind alleen thuis en moet hij of zij zelf plannen. Maar het puberbrein is niet goed in staat iets te plannen en structuur aan te brengen. Daarom kunnen we niet zeggen: hier heb je een thuisopdracht en lever later maar in. Hoe dan wel? Dat zijn harde noten om te kraken. Daarover zijn we in gesprek.”

Saab heeft nog een idee. Activerend onderwijs. “In plaats van alleen zenden, leerlingen opdrachten laten maken waarbij zij samenwerken. Dan moet je die groepjes zo inrichten dat de leerlingen thuis in een groepje zitten met iemand in de klas. Dan hoeven ze niet helemaal zelfstandig thuis alles alleen te doen.”

Ondanks de worsteling van middelbare scholen met hybride onderwijs, ziet Saab voor sommige situaties en leerlingen toch toekomst voor deze manier van lesgeven. In het buitenland wordt er al langer mee gewerkt, als leerlingen op grote afstand van de school wonen. In Nederland gebeurt het met chronisch zieke kinderen. “Als je het didactisch anders aanpakt, kan onderwijs op afstand in sommige situaties best goed zijn”, zegt ze. “Dat moet je niet weggooien.”

Lees ook:

Middelbare scholieren gaan gemiddeld 2,5 dag naar school

Toen de middelbare scholen 1 maart opengingen, was het puzzelen om zoveel mogelijk leerlingen fysiek les te geven. Dat gebeurt onder meer door de groepen op verschillende tijdstippen naar school te laten komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden