Handtekeningen

DigiD blijkt obstakel voor het stichten van nieuwe school

Montessorischool Casa uit Pijnacker wil een middelbare school stichten en een tweede vestiging voor basisonderwijs in Lansingerland. Beeld Werry Crone
Montessorischool Casa uit Pijnacker wil een middelbare school stichten en een tweede vestiging voor basisonderwijs in Lansingerland.Beeld Werry Crone

De nieuwe wet om scholen te stichten maakt met 102 plannen veel onderwijsenthousiasme los, maar de handtekeningenronde dreigt veel initiatieven in de kiem te smoren.

Of er een nieuwe school gesticht moet worden, is volgens een nieuwe wet geen kwestie meer van marktonderzoek in de buurt, maar van ouderverklaringen. Schoolstichting moet laagdrempeliger worden voor burgers, maar het ophalen van deze digitale handtekeningen blijkt voor initiatiefnemers lastig. Pas voor één van de 102 plannen is de benodigde hoeveelheid binnen.

De scholen moeten voor 15 oktober voldoende digitale handtekeningen hebben verzameld om kans te maken op stichting. Lukt dat, dan beoordeelt de onderwijsinspectie de kwaliteit van het idee, en kan de school in augustus 2023 open. Gemiddeld moet een basisschool zo’n 75 ouderverklaringen binnenhengelen, en een middelbare school ruim 600.

Er mag alleen geworven worden in het postcodegebied en een bepaalde straal daaromheen, en onder ouders van 2- tot 4-jarigen (basisschool) en 10- tot 12-jarigen (voortgezet onderwijs). De ouder moet inloggen met de eigen DigiD bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (Duo), en vervolgens het burgerservicenummer van het kind invullen. Voor veel ouders blijkt dit te veel moeite, zegt een aantal schoolstichters. Tot nu toe zijn er volgens Duo 7149 ouderverklaringen ingediend.

Burgers moeten vanuit hun eigen overtuigingen een school stichten

Waarom hebben zoveel scholen het moeilijk de handtekeningen binnen te halen? 75 ouderverklaringen voor een basisschool lijkt weinig, maar Laise de Melo ervaart voor haar school De Verwondering dat ouders van 2- tot 4-jarigen de urgentie van haar ‘vrij en eigentijds onderwijs’ nog niet ervaren: “Vooral ouders van groep 3 tot en met 6 snakken vaak naar een alternatief, maar zij mogen hun handtekening niet zetten”.

Het Almeerse initiatief De Wereldbol heeft ook pas de helft van de 74 handtekeningen binnen, zegt stichter Danny Hopman. In Almere Poort schrijven ook ouders van 0- tot 2-jarigen zich al in voor scholen, maar die mogen geen ouderverklaring voor De Wereldbol afgeven. “Met regionale omstandigheden houdt de wet geen rekening.”

De nieuwe wet laat traditionele religieuze en pedagogische richtingen als montessori of jenaplan los als vereiste voor een nieuwe school. Behalve scholenkoepels moeten juist ook burgers op basis van hun eigen overtuiging scholen kunnen stichten om het onderwijsaanbod te moderniseren.

“Maar zo pakt het niet uit”, zegt Jacomijn de Vries van de middelbare school O3 Utrecht. “Scholenkoepels hebben een voorsprong bij het werven van handtekeningen. Ze hebben meer geld voor een campagne. Bovendien kunnen ze die voeren op hun eigen scholen.”

‘Een kruisje zetten is echt te weinig’

O3 Utrecht ziet het somber in, net als Casa uit Pijnacker, een montessorischool die een tweede basisschool en een middelbare school wil stichten. Casa is nog honderden handtekeningen verwijderd van de benodigde 635, zegt directielid Jotte den Dulk. “Het probleem is dat de ouders van de 10- tot 12-jarigen hun kind straks nog niet naar onze middelbare school kunnen sturen. De school is er dan nog niet.”

Het ministerie van onderwijs houdt vast aan de ouderverklaringen op leeftijd van de kinderen. “Dat zijn de jaren waarin mensen zich oriënteren op scholen”, zegt een woordvoerder. “Wij willen de belangstelling peilen op de langere termijn. Schoolstichters moeten mensen overtuigen.”

Dat ouders de moeite niet nemen om met hun DigiD in te loggen, kan volgens de woordvoerder geen reden zijn om het anders te regelen: “Het is de gangbare manier voor burgers om te communiceren met de overheid. Het gaat hier wel om het stichten van een school, een kruisje zetten is dan echt te weinig.”

De Vries heeft wel een oplossing: beoordeel de onderwijsplannen eerst op kwaliteit, en laat dan de gemeente scholen onder de aandacht van de ouders brengen. Dan kan er getekend worden. “Zo krijgen we allemaal, schoolbesturen en burgers, een gelijke kans.”

Lees ook:

Een school zoals Maria Montessori het écht bedoelde

Maria Montessori had een haat-liefdeverhouding met Nederland. Ze vond het mooi dat haar scholen hier door de overheid worden bekostigd, maar die scholen geven een eigen draai aan het montessorionderwijs. Casa in Pijnacker is een van de weinige scholen die Montessori’s gedachtengoed naar de letter volgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden